بررسی اثرات قارچ همزیست میکوریز و سوپر جاذب رطوبتی بر صفات رشد و اجزای عملکرد ذرت دانه‌ای تحت شرایط تنش آبی در استان همدان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد

3 کارشناس ارشد زراعت، سازمان جهاد کشاورزی همدان

چکیده

به منظور بررسی اثرات قارچ میکوریز و سوپر جاذب رطوبتی بر صفات رشد و اجزاء عملکرد ذرت دانه‌ای در تحت شرایط تنش آبی این پژوهش در استان همدان به اجرا درآمد. در این آزمایش تیمارهای کم آبیاری شامل آبیاری نرمال (آبیاری در پتانسیل آب خاک 3- بار)،‌ تنش متوسط (آبیاری در پتانسیل آب خاک 7- بار) و تنش شدید (آبیاری در پتانسیل آب خاک 11- بار) بعنوان عامل اصلی و کود زیستی میکوریز و پلیمر سوپر جاذب و ترکیب آن‌ها به همراه تیمار شاهد (عدم مصرف میکوریز و سوپرجاذب) بعنوان عامل فرعی به صورت آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. صفات مورد بررسی شامل ارتفاع بوته،‌ شاخص سطح برگ،‌ طول و محیط بلال، تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در ردیف،‌ وزن 100 دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت بود. نتایج نشان داد که همه صفات رشد و نیز عملکرد به صورت معنی‌داری تحت تأثیر کاربرد سوپرجاذب و میکوریز قرار گرفتند. با اعمال کم آبیاری و نیز به موازات افزایش تنش آبی، صفات رشد و عملکرد کاهش پیدا کرد اما این کاهش در شرایط تلقیح با میکوریز و با کاربرد سوپر جاذب به طور معنی داری کمتر بود. بیشترین عملکرد دانه به میزان 33/10 تن در هکتار مربوط به تأمین صد در صد نیاز آبی و استفاده از کود میکوریز و سوپر جاذب و کمترین عملکرد دانه به میزان 25/4 تن در هکتار مربوط به تنش شدید و عدم استفاده از قارچ میکوریز و سوپرجاذب بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the application of mycorrhiza and superabsorbent on growing traits and yield components of corn under water stress condition

نویسندگان [English]

  • khosro parvizi 1
  • amin Farnia 2
  • Mohammad karim Ghaderi 3
1 Associate Professor, Department of Horticulture Crops Research, Faculty member of Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamedan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, College of Agriculture, Islamic Azad University, Boroujerd Branch
3 Master of Agronomy, Hamadan Agricultural Jihad Organization
چکیده [English]

In order to investigate the effects of mycorrhizal fungus and superabsorbent on growth traits and yield components of maize under water stress conditions, this study was conducted in Hamadan province in the crop year 2019. In this experiment, low irrigation treatments including optimal irrigation (irrigation at 3-bar soil water potential), moderate drought stress (irrigation at 7-bar soil water potential) and severe drought stress (irrigation at 11-bar soil water potential) as the main factor and Mycorrhizal and superabsorbent polymer biofertilizer and their combination with non-consumption of mycorrhiza and superabsorbent as a sub-factor, were studied in factorial split plot experiment based on a randomized complete block design. The studied traits included plant height, leaf area index, ear length, ear periphery, row number per ear, number of seeds per row, 100 seed weight, grain yield, biological yield and harvest index. The results showed that all growing traits and yield were significantly affected by superabsorbent and mycorrhizal application. By increasing the drought stress intensity, the growth and yield components decreased, but the decrease was significantly lower in comparison to application of mycorrhiza and superabsorbent polymer. The use of mycorrhiza and superabsorbent in severe stress condition could increase biological yield by about 12% and 22% as compared with control. Lowest grain yield (4.25 t/ha) was obtained by severe stress without application of bio-fertilizer and superabsorbent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency
  • Seed corn
  • Water deficiency
  • Biofertilizer
  • Water absorbing material
  • تاریخ دریافت: 07 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 06 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 08 تیر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 تیر 1401