ارزیابی تنوع صفات اگرو_مورفولوژیک در شرایط آبیاری مطلوب و محدود و گروه‌بندی ژرم‌پلاسم خارجی جو با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

4 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و طبقه بندی ارقام جو در شرایط آبیاری مطلوب و محدود، آزمایشی بر روی 138 رقم جو در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در مزرعه آموزشی دانشگاه تهران مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف ارقام از لحاظ تمام صفات در هر دو شرایط آزمایش بسیار معنی‌دار بوده و تنوع ژنتیکی زیادی را بین صفات نشان داد. با توجه به نتایج تجزیه رگرسیون و علیت در شرایط آبیاری مطلوب صفات تعداد دانه در بوته و عملکرد بیولوژیکی و در شرایط آبیاری محدود صفات عملکرد بیولوژیکی و شاخص برداشت از مهم‌ترین صفات موثر بـر عملکـرد دانه بودند. با توجه به نتایج تجزیه به عامل‌ها در هر دو شرایط آبیاری مطلوب و محدود چهار عامل انتخاب شدند که به ترتیب 33/80 و 93/79 درصد از تغییرات را توجیه کردند. که عامل اول با توجیه بیش‌ترین تغییرات داده‌ها به‌عنوان عامل عملکرد نام‌گذاری شد. بر اساس پراکنش ارقام در نمودار بای‌پلات در شرایط آبیاری مطلوب ارقام 54، 57، 37، 103، 31، 30، 2 و 29 و در شرایط آبیاری محدود ارقام 130، 127، 124، 97، 122، 99، 29 و 55 که از لحاظ عامل‌های اول و دوم در سطح بالایی قرار گرفتند به‌عنوان ارقام برتر انتخاب شدند. براساس تجزیه خوشه‌ای ارقام مورد بررسی در شرایط آبیاری مطلوب و محدود ارقام به 4 و 5 گروه تقسیم شدند که نتایج حاصل از تجزیه خوشه‌ای گروه‌بندی ارقام بر اساس نمودار بای‌پلات را تایید کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of diversity of agro-morphological traits under optimal and limited irrigation conditions and grouping of foreign barley germplasm using multivariate statistical methods

نویسندگان [English]

  • maryam rezaeinia 1
  • MohammadReza Bihamta 2
  • Seyed Ali Peighambari 1
  • Ali Reza Abbasi 3
  • Reza Ataei 4
1 Department of Agriculture and Plant Breeding, Faculty of Agricultural Sciences and Engineering, University of Tehran, Iran
2 Agronomy and Plant Breeding Dept.و University of Tehran
3 Karaj, daneshkadeh street
4 Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education & Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

In order to study of genetic diversity and classify barley cultivars under optimal and limited irrigation conditions an experiment was evaluated on 138 barley cultivars using alpha latis design with two replications at research field of Tehran University. Result of analysis of variance showed that there are highly significant differences among cultivars in studied traits which reveal high genetic variation among the cultivars. According to stepwise regression and path analysis, under optimal irrigation condition, seed number per plant and biological yield, and under limited irrigation condition biological yield and harvest index were the most important traits affecting grain yield. Factor analysis showed that in both optimal and limited irrigation conditions four factors were selected, which explained 80.33 and 79.93% of the changes, respectively. In both cases, the first factor was named as the performance factor explanation the most data changes. According to the biplot diagram, in optimal condition, cultivars 54, 57, 37, 103, 31, 30, 2 and 29 , and in limited irrigation, cultivars 130, 127, 124, 97, 122, 99, 29 and 55 which were at a high level in terms of the first and second factors, were selected as superior cultivars. Cluster analysis in n under optimal and limited irrigation conditions grouped cultivars into four and five clusters respectively. Which the results of cluster analysis confirmed grouping cultivars based on biplot diagram.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Genetic diversity
  • Cluster analysis
  • Regression analysis
  • Path analysis
  • Yield and yield components

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 17 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری: 09 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش: 29 اردیبهشت 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 25 آبان 1401