تأثیر پوترسین بر عملکرد و برخی پارامترهای فیزیولوژیک گندم در واکنش به تنش کم‌آبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 2- دانش آموخته بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 1- استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 3- دانشجوی دکترای ژنتیک مولکولی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

تــنش خشــکی یکی از مهــم‌تــرین عوامــل محیطــی دخیل در کــاهش رشــد و عملکــرد گندم است و با اختلال در فرآیندهای مورفولوژیک و فیزیولوژیک باعث بروز خسارات فراوانی می‌شود. از طرف دیگر، پوترسین به‌عنوان یک محرک رشدی و با خاصیت آنتی‌اکسیدانی در گیاه، می‌تواند اثرات مخرب ناشی از تنش کم‌آبی را مهار کند. به‌این منظور، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل برپایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا گردید. فاکتورها شامل تنش کم‌آبی (شاهد، 85 درصد و 65 درصد ظرفیت زراعی)، ارقام گندم (کوهدشت، زاگرس، گنبد و لاین‌های23، 24، 25، 27، 28، 39 و 40) و پوترسین (عدم کاربرد، 088/0 گرم در لیتر و 178/0 گرم در لیتر) در نظر گرفته شد. محلول‌پاشی پوترسین در مرحله سه برگی گیاه انجام شد و یک روز بعد، تنش کم‌آبی به‌مدت یک هفته اعمال شد و سپس نمونه‌برداری از نمونه‌های شاهد و تحت آزمایش انجام گرفت. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که تنش کم‌آبی موجب کاهش شاخص کلروفیل برگ، F0، Fm، Fv/Fm، طول ساقه و نیز عملکرد دانه (تعداد دانه و وزن دانه) در برخی از ژنوتیپ‌های مورد مطالعه شد، ترکیب تیماری پوتریسین با غلظت 088/0 گرم بر لیتر و تنش خشکی، موجب بهبود شاخص کلروفیل (16/28 درصد) و میزان فتوسیستم دو (54/10 درصد) نسبت به شرایط کنترل شد. همچنین دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌های مورد مطالعه را در شرایط تنش کم‌آبی و محلول‌پاشی پوترسین در سه گروه قرار داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of putrescine on yield and some physiological parameters of wheat in response to water deficit stress

نویسندگان [English]

  • Milad . Kheiri Sis 1
  • Sodabeh. Jahanbakhsh Godehkahriz 2
  • Seyede Yalda. Raeesi sadati 3
1 2 M.Sc. Agricultural Biotechnology, Department of plant genetics and production engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 1. Professor, Department of plant genetics and production engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 3. PhD. Student of Plant Breeding (genetic molecular), Department of plant genetics and production engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Drought stress is one of the most important environmental factors involved in reducing the growth and yield of wheat and causes many damages by disrupting morphological and physiological processes. On the other hand, putrescine, as a growth stimulant with antioxidant properties in plants, can inhibit the destructive effects of dehydration stress. For this purpose, a factorial experiment based on a completely randomized design with three replications was carried out in the greenhouse of the Faculty of Agriculture, University of Mohaghegh Ardabili. Factors included water deficit stress (control, 85% and 65% of field capacity), wheat cultivars (Kuhdasht, Zagros, Gonbad and lines 23, 24, 25, 27, 28, 39 and 40) and putrescine (non-application, 0.088 and 0.176 g / L-1). Putrescine foliar application was performed in the three-leaf stage of the plant and one day later, dehydration stress was applied for one week and then samples were taken from control and experimental samples. Comparison of means showed that dehydration stress decreased leaf chlorophyll index, F0, Fm, Fv / Fm, stem length and grain yield (grain number and grain weight) in some genotypes studied. The combination of putrescine with a concentration of 0.088 g / L-1and drought stress improved the chlorophyll index (28.16%) and the amount of photosystem two (10.54%) compared to the control conditions Also, the dendrogram obtained from cluster analysis placed the studied genotypes under dehydration stress and putrescine foliar application in three groups

کلیدواژه‌ها [English]

  • Polyamine
  • Fluorescence
  • Foliar application
  • Weight of 1000 grain
  • wheat

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 01 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری: 21 دی 1400
  • تاریخ پذیرش: 26 بهمن 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 25 آبان 1401