مدلسازی عملکرد کینوا (.Chenopodium quinoa Willd) تحت تأثیر تنش خشکی و رقابت علفهای هرز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات- دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

چکیده

کینوا شبه‌غله‌ای از خانواده تاج‌خروسیان بوده که درحال حاضر به‌دلیل ارزش غذایی بالا و تحمل تنش‌ها به‌ویژه خشکی و شوری، به-عنوان جایگزین مناسبی برای گیاهان با مصرف آب بالا مطرح است. از طرفی علف‌های هرز با رقابت بر سر آب، نور و... با گیاه زراعی همواره از عوامل محدودکنندة عملکرد بوده‌اند. لذا جهت بررسی قدرت رقابتی کینوا با علف‌های هرز در شرایط نرمال و تنش خشکی و نیز تعیین زمان لازم برای کنترل علف‌های هرز، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده با چهار تکرار در کرج اجرا شد. سطوح آبیاری در کرت‌های اصلی (60، 80 و 100 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر) و سطوح کنترل در کرت‌های فرعی (0، 7، 14، 28 روز کنترل و کنترل در تمام فصل) قرار گرفتند. بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک کینوا در آبیاری نرمال و کنترل کامل علف هرز و به‌ترتیب برابر با 331 و 1262 گرم در مترمربع بود. کمترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک در تنش شدید و عدم کنترل و به‌ترتیب 139 و 723 گرم در مترمربع بود. در تیمار یک ماه کنترل و تنش ملایم، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک به‌ترتیب برابر با 29 و 25/1010 گرم در مترمربع بود که نشان می‌دهد با وجود قدرت رقابتی علف‌های هرز تابستانه، کینوا در تنش خشکی توان رقابتی مناسبی داشته و درصورت یک ماه کنترل علف‌های هرز، عملکردی نزدیک به کنترل کامل حاصل می‌شود. در برازش عملکرد دانه به مدل لجستیک، بیشترین و کمترین مقادیر پارامترهای y0 و a، یعنی حد بالا و پایین، به‌ترتیب در آبیاری نرمال و تنش شدید مشاهده شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modelling the effects of drought stress and weeds competition on quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) yield

نویسندگان [English]

  • Maryam Naraghi 1
  • Naser Majnoun Hosseini 2
  • Mostafa Oveisi 1
  • Hamid Rahimian Mashhadi 1
  • Mahmoud Bagheri 3
1 Faculty of Agricultural Science & Engineering-Agronomy and Plant Breeding Dept.
2 Agronomy and Plant Breeding Dept. Faculty of Agriculture, University of Tehran
3 Seed and Plant Improvement Institute
چکیده [English]

Quinoa is a pseudo cereal of Amaranthaceae family, which is currently considered as a suitable alternative to plants with high water consumption due to its high nutritional value and tolerance of stresses, especially drought and salinity. Meanwhile reduction in crop yield caused by weeds competing for water, light and nutrients is well known. Hence, a study was conducted in Karaj to investigate the competitive capacity of quinoa with weeds under normal irrigation and drought stress and also to determine the required time for weed control. The experiment was arranged in split plot randomized complete block design with four replications consisted of irrigation levels (60, 80 and 100 mm evaporation from the evaporation pan) as main plots and weed control levels (0, 7, 14, 28 days of control and control in all seasons) as subplots. The highest quinoa grain yield and biological yield were obtained under normal irrigation in weeds free treatment and were 331 and 1262 g/m2, respectively. The lowest grain yield and biological yield were obtained under high drought stress in weeds infestation during growing season and were 139 and 723 g/m2, respectively. In one month weeds free treatment under medium drought stress, grain yield and biological yield were 290 and 1010.25 g/m2, which shows that despite the competitive potency of summer weeds, quinoa has good competitiveness in drought stress, and with one month of weed control, can achieve performance close to full control.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical period
  • Modeling
  • Biological yield
  • Deficit irrigation
  • Weed control
  • تاریخ دریافت: 20 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری: 26 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 06 مهر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 مهر 1401