ارزیابی شاخص‌های فیزیولوژیکی ژنوتیپ‌های چغندرقند (Beta vulgaris L.) تحت تنش کم‌آبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز

2 استاد گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز

3 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز

4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه

چکیده

در ایران به‌دلیل شرایط آب و هوایی خشک و نیمه‌خشک، شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به تنش کم‌آبی دارای اهمیت زیادی می‌باشد. برای انتخاب ژنوتیپ‌های متحمل، به‌کارگیری شاخص‌های مهم و کاربردی ضروری می‌باشد. در همین راستا این تحقیق در دانشگاه تبریز در سال 1398 با بررسی اثر تنش کم‌آبی بر روی 27 ژنوتیپ چغندرقند به‌صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. فاکتور اصلی شامل دو سطح آبیاری (مطلوب و کم‌آبی) و فاکتور فرعی شامل 27 ژنوتیپ چغندرقند بود. در این آزمایش بذرهای چغندرقند داخل لوله‌های پلیکا (PVC) کاشته شدند. صفات مورد مطالعه شامل دمای پایداری قبل و بعد آبیاری، میزان نسبی آب از دست رفته (RWL)، محتوای نسبی آب برگ (RWC)، وزن ریشه (RW)، نشت الکترولیتی (EL)، فلورسانس اولیه (F0)، حداکثر فلورسانس (Fm) و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو (Fv/Fm) بودند. براساس نتایج تجزیه واریانس اثر آبیاری، ژنوتیپ و اثر متقابل آبیاری × ژنوتیپ برای همه صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. صفات دمای پایداری قبل و بعد آبیاری، نشت الکترولیتی و فلورسانس اولیه در اثر تنش کم‌آبی دچار افزایش معنی‌دار شدند. همچنین میزان نسبی آب از دست رفته، محتوای نسبی آب برگ، وزن ریشه، حداکثر فلورسانس و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو در اثر تنش کم‌آبی دچار کاهش معنی‌دار شدند. از نظر شاخص‌های دمای پایداری بعد آبیاری، محتوای نسبی آب برگ، وزن ریشه، نشت الکترولیتی، فلورسانس اولیه و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو، ژنوتیپ Full sib S1- 10- 8001 به‌عنوان ژنوتیپ متحمل شناسایی شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of physiological indices of sugar beet (Beta Vulgaris L.) genotypes under water deficit stress

نویسندگان [English]

  • Milad Ghasemi 1
  • Mahmoud Toorchi 2
  • Saeid Aharizad 3
  • Abdolmajid Khorshid 4
1 Ph.D. Student Dept. Of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Dept. of Plant Breeding & Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran
3 Department of Plant Breeding and Biotechnology, University of Tabriz, Tabriz
4 Agriculture and Natural Resources Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREOO), Urmia, Iran
چکیده [English]

Due to arid and semi-arid climates, identification of tolerant genotypes to water deficit stress is of great importance in Iran. To select of tolerant genotypes, it is necessary to use important and practical indicators. In this regard, this study was conducted by studying the effect of water deficit stress on 27 sugar beet genotypes in split plots based on randomized complete blocks in three replications at the University of Tabriz in 2019. The main factor included two irrigation levels (optimal and water deficit), and the sub-factor included 27 sugar beet genotypes. In this experiment, sugar beet seeds were implanted in PVC tubes. Studied traits include transpirational cooling before and after irrigation, the relative water loss (RWL), relative water content (RWC), Root weight (RW), electrolyte leakage (EL), initial fluorescence (F0), maximum fluorescence (Fm), and quantum yield of photosystem II. Based on the analysis of variance, irrigation effect, genotype, and irrigation interaction × genotype were significant for all studied traits at the level of 1% probability. Also, the relative lost water, relative water content, maximum fluorescence, and quantum yield of photosystem II were significantly reduced due to water deficit stress. In terms of Transpirational cooling indices after irrigation, relative water content, Root weight, electrolyte leakage, initial fluorescence, and quantum yield of photosystem II, genotype of Full sib S1- 10- 8001 was identified as tolerant genotype.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Electrolyte leakage
  • Photosystem
  • Relative water content
  • Root weight
  • Transpirational cooling
  • تاریخ دریافت: 13 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری: 08 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 16 شهریور 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 مهر 1401