تأثیر سطوح آبیاری و سیستم‌های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد سورگوم دانه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران

چکیده

به‌منظور مطالعه تأثیر سیستم‌های مختلف خاک‌ورزی و سطوح آبیاری بر عملکرد سورگوم دانه‌ای، آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه تهران در سال 1395 اجرا شد. عامل اصلی در این آزمایش خاک‌ورزی با دو سطح (بدون خاک‌ورزی و مرسوم) و عامل فرعی سطوح آبیاری با سه سطح (بدون تنش آبی، تنش آبی متوسط و تنش آبی شدید به ترتیب بر اساس 75، 110 و 150 میلی‌متر تبخیر از سطح تشتک تبخیر) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد اثر خاک‌ورزی بر صفت عملکرد دانه در سطح احتمال 1 درصد و بر صفت کارایی مصرف آب در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شد. همچنین تأثیر سطوح آبیاری بر صفات ارتفاع بوته، تعداد دانه در خوشه، عملکرد دانه، عملکرد زیستی و کارایی مصرف آب در سطح احتمال 1 درصد و بر صفت وزن هزار دانه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار بود. بیشترین ارتفاع بوته (38/100 سانتی‌متر)، تعداد دانه در خوشه (2408 عدد)، وزن هزار دانه (33/31 گرم)، عملکرد دانه (5843 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد زیستی (11575 کیلوگرم در هکتار) از تیمار آبیاری در شرایط نرمال رطوبتی (75 میلی‌متر تبخیر از سطح تشتک تبخیر) و بیشینه کارایی مصرف آب (15/1 کیلوگرم بر مترمکعب) از تیمار آبیاری در شرایط تنش خشکی شدید (150 میلی‌متر تبخیر از سطح تشتک تبخیر) حاصل شد. همچنین روش بدون خاک‌ورزی نسبت به روش خاک‌ورزی مرسوم موجب افزایش عملکرد دانه (25/16 درصد) و کارایی مصرف آب (72/13 درصد) شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of irrigation levels and different tillage systems on grain sorghum yield

نویسندگان [English]

  • Sadegh Nasirpour 1
  • Mohammad Reza Jahansouz 2
  • Ali Ahmadi 3
  • Esmaeil Afshoon 1
1 Ph.D. Student, Department of Agronomy and Plant Breeding, University of Tehran, Karaj, Iran.
2 Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran.
3 Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran.
چکیده [English]

In order to study the effect of different tillage systems and irrigation levels on corn yield, an experiment was conducted as split plot in the form of randomized complete blocks with three replications in the research farm of the University of Tehran in 2016. The main factor in this experiment was tillage with two levels (no tillage and conventional tillage) and the secondary factor was irrigation levels with three levels (without water stress, moderate water stress and severe water stress based on 75, 110 and 150 mm evaporation from Evaporation pan surface, respectively) was considered. The results showed that the effect of tillage on grain yield and water use efficiency was significant at 1 and 5% probability level, respectively. Also, the effect of irrigation levels on plant height, grain number per panicle, grain yield, biological yield and water use efficiency was significant at 1% probability level and on 1000-grain weight at 5% probability level. Maximum plant height(100.38 cm), number of seeds per panicle (2408), 1000-seed weight (31.33 gr), grain yield (5843 kg.ha-1),and biological yield (11575 kg.ha-1) was obtained from irrigation based on no water stress treatment (75 mm evaporation from the surface of the evaporation pan) and the maximum water use efficiency (1.15 kg.m-3) was found from severe drought stress (150 mm evaporation from the surface of the evaporation pan). Also, no tillage method increased grain yield (16.25%) and water use efficiency (13.72%) compared to conventional tillage method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biological yield
  • Harvest index
  • Plant height
  • Thousand grain weight
  • Water use efficiency

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1401
  • تاریخ دریافت: 12 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری: 09 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش: 22 فروردین 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 تیر 1401