تأثیر تنش آبی بر عملکرد، اجزای عملکرد و تسهیم مواد فتوسنتزی رقم‌های جو (Hordeum vulgare L.) در مرحله زایشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگا تبریز

چکیده

آب قابل دسترس، عامل اصلی محدودکننده تولید محصول در مناطق خشک بوده و انتقال مجدد ماده خشک از بخش‌های مختلف ساقه، نقش موثری در تحمل به خشکی در ارقام مختلف گیاهی دارد. در این راستا، به منظور بررسی اثر تنش خشکی در مرحله گلدهی بر انتقال مجدد ماده خشک از بخش‌های مختلف ساقه جو، یک آزمایش مزرعه‌ای در سال زراعی 98-1397 به صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. کـرت‌های اصلی شامل دو سطح آبیاری (آبیاری مطلوب و قطع آبیاری در مرحله گلدهی) و کرت‌های فرعی شـامل چهار رقـم جو (سهند، بهمن، ماکوئی و والفجر) بود. نتایج نشان داد که وزن هزار دانه ارقام در شرایط تنش نسبت به آبیاری مطلوب کاهش 45/21 درصدی داشت. رقم ماکویی با 55/23 درصد کاهش در عملکرد دانه، نسبت به بقیه ارقام مورد بررسی بیش‌ترین کاهش را در شرایط تنش خشکی داشت. بیش‌ترین کاهش عملکرد بیولوژیک مربوط به رقم بهمن و ماکویی بود. با اعمال تنش رطوبتی، میزان انتقال مجدد در تمام بخش‌ها و میانگره‌های ساقه افزایش داشت و ارقام مختلف، تفاوت‌هایی در میزان انتقال مجدد از بخش‌های مختلف ساقه داشتند به‌طوری‌که در مورد ارقام والفجر و سهند میزان انتقال پنالتیمیت بالاتر از پدانکل بود و ارقام بهمن و ماکویی میزان انتقال مجدد بالایی از پدانکل و میانگره-های زیرین ساقه داشتند. کارایی انتقال مجدد میانگره‌های زیرین ساقه در تمام ارقام مورد مطالعه غیر از رقم والفجر، بالاترین مقدار را نسبت به کارایی انتقال مجدد پنالتیمیت و پدانکل در شرایط تنش داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of water stress on yield, yield components and photoassimilates partitioning of barley cultivars (Hordeum vulgare L.) in reproductive stage

نویسنده [English]

  • sakineh abdi
Assistant professor, Ahar Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz, Iran
چکیده [English]

Available water is an important factor for plant growth in arid regions and dry matter remobilization from different parts of the plant stem has an effective role in drought tolerance. In order to assess the effect of drought stress in flowering stage of barley, a field experiment was carried out in a split-plot based on randomized complete block design with three replications in Ahar in 2018-2019. Irrigation treatments included normal irrigation and irrigation up to the flowering stage in main plots and barley cultivars (Sahand, Bahman, Makui and Valfajr) were placed in subplots. The results showed that weight of thousand grains of cultivars decreased under stress conditions by 21.45% compared to normal irrigation. Makoei cultivar had the highest decrease in grain yield with 23.55% reduction compared to other cultivars. The highest decrease was belonged to Bahman and Makoei in biological yield. The highest amount of biological yield was observed in Bahman under normal irrigation conditions. The rate of remobilization increased in different stem internods and different cultivars. Penultimate remobilization was higher than peduncle in Valfajr and Sahand cultivars. Bahman and Makui cultivars had high remobilization rate from peduncle and lower stem internodes. The remobilization efficiency of different stem internods had a significant increase under stress condition and the highest contribution of peduncle remobilization was related to Sahand under drought stress conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flowering stage
  • Peduncle
  • Penultimate
  • Remobilization efficiency
  • Stem internodes
  • تاریخ دریافت: 19 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری: 12 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 17 تیر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 تیر 1401