ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های باقلا با مدل‌ اثرهای‌ مختلط خطی (LMM)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استادیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

3 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

4 مربی پژوهشی بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش

5 محقق بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر،مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

چکیده

برای ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های باقلا از بین 19 ژنوتیپ، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار، در دو سال زراعی (96-1394) و در چهار ناحیه (گرگان، دزفول، بروجرد و ایرانشهر) انجام‌ شد. اثر محیط،‌ ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در محیط بر تمام صفات اندازه‌گیری شده معنی‌دار بود. نمودار عملکرد اسمی، ژنوتیپ‌های 13، 12، 2، 9، 6 و 4 را ژنوتیپ‌های پایدارتر از نظر عملکرد دانه شناساند. بر پایه تجزیه بای‌پلات، ژنوتیپ‌های 12، 16، 14، 9، 6 و 11، علاوه بر داشتن بیشترین عملکرد دانه، از پایداری عملکرد بیشتری هم برخوردار بودند. بر پایه مقادیر متفاوت‌ برای عملکرد دانه و شاخص پایداری میانگین وزنی نمرات مطلق بهترین پیش‌بینی‌های نااُریب خطی (WAASB)، ژنوتیپ‌های 11، 9، 18، 10، 13، 12، 16، 14 و 6 پرمحصول و پایدار بودند. ژنوتیپ‌های برتر از نظر شاخص گزینش چند صفتی (MTSI)، ژنوتیپ‌های 2،‌ 18 و 6 بودند. شاخص میانگین هارمونیک و عملکرد نسبی ارزش ژنوتیپی (HMRPGV)، ژنوتیپ‌های 14، 6 و 9 را به‌عنوان ژنوتیپ‌هایی معرفی کرد که علاوه بر عملکرد دانه، از پایداری و سازگاری بالایی نیز برخوردار بودند. در مجموع، بر اساس تمام تجزیه‌ها و شاخص‌ها، ژنوتیپ 6، به‌‌عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناسایی شد و می‌تواند نامزد معرفی رقم جدید باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of seed yield stability of faba bean genotypes by linear mixed-effects models (LMM)

نویسندگان [English]

  • Peyman Sharifi 1
  • Fatemeh Sheikh 2
  • Khaled Miri 3
  • Reza Sekhavat 4
  • Hossein Asteraki 5
1 Associate professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
2 Assistant professor of Cropand Horticultural Science ResearchDepartment, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran
3 Assistant Professor, Seed and Plant Improvement Research Department, Baluchestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education & Extension Organization (AREEO), Iranshahr, Iran.
4 Research coach,Seed and Plant Improvement Research Department, Safiabad Agricultural and Natural ResourcesResearch and EducationCenter, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Dezful, Iran
5 Researcher,Seed and Plant Improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural ResourcesResearch and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Brojerd, Iran
چکیده [English]

To evaluate the yield stability of faba bean genotypes among 19 genotypes, an experiment was conducted in randomized complete block design with three replications in two cropping years (2015-2017) at four areas (Gorgan, Dezful, Boroujerd and Iranshahr). The effect of environment, genotype and genotype by environment interaction were significant on all traits. Nominal yield plot identified genotypes G13, G12, G2, G9, G6 and G4 as more stable genotypes. Based on biplot analysis, genotypes G12, G16, G14, G9, G6 and G11, in addition to having the highest seed yield, had higher yield stability. Based on different values for seed yield and weighted average of absolute scores of best linear unbiased predictions (WAASB), genotypes G11, G9, G18, G10, G13, G12, G16, G14 and G6 were high yielding and stable. The superior genotypes based on multi-trait selection index (MTSI) were G2, G18 and 6. The harmonic mean, and of the relative performance of genotypic values (HMRPGV) introduced G14, G6 and G9 as genotypes that in addition to high seed yield, also had high stability and compatibility. Overall, based on all analyzes and indices, genotype G6 identified as the most stable genotype and could be a candidate to introduce a new cultivar.

کلیدواژه‌ها [English]

  • LRT
  • Genetic values
  • BLUP
  • REML
  • Adaptability
  • تاریخ دریافت: 25 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری: 21 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 خرداد 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 تیر 1401