بررسی تنوع ژنتیکی و انتخاب لاین‌های خالص گندم دوروم با خصوصیات زراعی مطلوب با استفاده از شاخص SIIG

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران

2 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران

3 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

10.22059/ijfcs.2021.298388.654691

چکیده

به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی و انتخاب لاین‌های برتر گندم دوروم، تعداد 120 لاین خالص در قالب طرح بدون تکرار آگمنت، همراه با دوشاهد شبرنگ و هانا، در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب طی سال زراعی 97-1396، بااستفاده از شاخص SIIG ارزیابی شدند. برای انتخاب بهترین لاین‌ها از نظر صفات مورد بررسی به‌طورهم‌زمان از شاخص SIIG استفاده شد. نتایج همبستگی نشان داد که عملکرددانه و وزن هزاردانه به‌ترتیب بیشترین همبستگی را با شاخص SIIG (**850/0 و **626/0) دارند بنابراین این دو صفت بیشترین سهم را در مقدار شاخص SIIG دارند و ژنوتیپ‌های انتخابی با SIIG از پتانسیل عملکرد دانه و وزن هزاردانه بالایی برخوردار خواهند بود. لاین‌های مورد بررسی براساس این شاخص در 7دسته گروه‌بندی شدند. لاین‌های گروه 1، 2 و 3 به‌ترتیب با بیشترین مقدار شاخص SIIG جزء بهترین لاین‌ها بودند و امکان بدست آوردن لاین‌های برتر از این گروه بسیاربالا می‌باشد. نتایج شاخص SIIG نشان داد که لاین‌های شماره‌ی 137، 19، 20، 136 و 143 با مقدار SIIG به‌ترتیب، 819/0، 808/0، 796/0، 796/0 و 794/0 از بهترین لاین‌ها بودند ولی لاین‌های شماره‌ی 20 و 143 به‌علت زودرس‌تر بودن، لاین‌های برتر شناخته شدند. ژنوتیپ‌های گروه‌ 4 با مقدار SIIG متوسط جزء لاین‌های متوسط بودند. لاین‌های گروه 5، 6 و 7 با کمترین مقدار SIIG جزء لاین‌های ضعیف از نظر عملکرد دانه و تعدادی از صفات مورفولوژیک بودند. نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص SIIG به‌خوبی توانسته لاین‌های مورد بررسی را هم‌زمان براساس عملکرد دانه، وزن هزار دانه و زودرسی گروه‌بندی نموده و فاصله آنها را از هم مشخص نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of genetic diversity and selection of durum wheat pure lines with desirable agronomy traits using SIIG index

نویسندگان [English]

  • Hassan Zali 1
  • Manoochehr Dastfal 2
  • Mostafa Aghaee-Sarbarzeh 3
1 Assistant professor, Seed and Plant Improvement Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Darab, iran
2 Seed and Plant Improvement Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research Center, AREEO, Darab, Iran
3 2. Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization(AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

In order to study the genetic diversity and selection of superior durum wheat lines, 120 pure lines in Augmented non-repetition design, with two checks Shabrang and Hanna, in the farm of Darab Agricultural Research Station in the period of 2017-18, Were evaluated using SIIG method. SIIG was used to select the best lines in terms of morphological traits. The results of the correlation showed that grain yield (YLD) and thousand kernel weight (TKW) had the significant correlation with SIIG (0.850** and 0.626**), respectively. These findings showed that YLD and TKW have the most impact in the value of SIIG method, respectively. Therefore, selected genotypes with SIIG method will have high YLD and TKW. The studied lines were grouped into 7 categories based on this index. Lines of groups 1, 2 and 3 were the best lines with the SIIG highest value , respectively, and the possibility of obtaining top lines from this group is very high. The results of SIIG index showed that lines 137, 19, 20, 136 and 143 with SIIG values 0.819, 0.808, 0.796, 0.796 and 0.794, respectively were the best lines, but lines number 20 and 143 were recognized as the top lines due to its earlier. Genotypes of group 4 were the middle lines. Lines of groups 5, 6 and 7 with the lowest SIIG values were the weak lines. Finally, the results showed that SIIG method was able to group the studied lines simultaneously based on YLD, TKW and DHA and distinguish their distance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Genetic diversity
  • Morphologic traits
  • Simultaneously selection
  • SIIG method
  • yield
دوره 53، شماره 1
فروردین 1401
  • تاریخ دریافت: 11 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 28 اسفند 1399
  • تاریخ پذیرش: 09 فروردین 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 فروردین 1401