بررسی پارامترهای ژنتیکی صفات مختلف کلزا با استفاده از تجزیه دای الل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته بیوتکنولوژی . گروه تولیدات گیاهی. دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی. دانشگاه گنبد کاووس

2 استادیار گروه تولیدات گیاهی. دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی. دانشگاه گنبد کاووس

3 استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان،

4 دانشیار، گروه تولیدات گیاهی. دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی. دانشگاه گنبد کاووس

چکیده

به منظور تجزیه و تحلیل گرافیکی و برآورد پارامترهای ژنتیکی برای خصوصیات زراعی و فیزیولوژیکی از تلاقی دای‌آلل دو‌طرفه در 8 ژنوتیپ کلزا استفاده شد. بذور F1 به همراه والدها (64 ژنوتیپ) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان در سال زراعی 99-1398 با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که جزء a و b برای تمامی صفات معنی‌دار شد. نتایج آزمون مقدماتی دلالت بر صحت فرضیات مدل جینکز و هیمن برای تمامی صفات دارد. برآورد معنی‌دار مقادیر D و H1 برای تمامی صفات دلالت بر وجود اثر توام افزایشی و غیر افزایشی در کنترل ژنتیکی این صفات داشت. در حالیکه سهم واریانس غیرافزایشی برای تمامی صفات بیشتر از اثرات افزایشی بود که با مقادیر بالای میانگین درجه غالبیت مطابقت داشت. مقادیر مثبت و معنی‌دار جزء F، بیانگر این است که آلل‌های غالب صرفه نظر از مثبت یا منفی بودن در بین والدین فراوانی بیشتری دارند. تحلیل گرافیکی هیمن نشان داد که صفات تعداد روز از تاریخ سبز شدن تا پایان گلدهی، تعداد شاخه‌های فرعی و وزن هزار دانه تحت تاثیر فوق غالبیت ژن‌ها قرار دارند. وراثت‌پذیری خصوصی تمامی صفات پایین بود که می‌تواند نشان‌دهنده تاثیر بیشتر اثرات محیطی و غیرافزایشی در کنترل ژنتیکی آن‌ها باشد. نتایج نشان داد که برای بهبود عملکرد در کلزا روش‌های مبتنی بر گزینش چندان موثر نبوده و بایستی از طریق تولید هیبرید و بهره‌برداری از اثرات غالبیت ژن‌ها اقدام نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study of genetic parameters of different traits in Rapeseed using diallel analysis

نویسندگان [English]

  • Mohammad Amin Norouzi 1
  • Leila Ahangar 2
  • Kamal Peygamzadeh 3
  • Hossein Sabouri 4
  • Seied Javad Sajjadi 2
1 MSc of Biotechnology, Department of Plant Production, Facualty of Agricultural Science and Natural Resource. Gonbad Kavous University
2 Assistant Professor . Department of Plant Production. Facualty of Agriculture Science and Natural Resource. Gonbad Kavous University
3 Assistant Professor of Horticulture Crop Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Gorgan
4 Associate Professor-Department of Plant Production. Facualty of Agricultural Science and Natural Resource. Gonbad Kavous University
چکیده [English]

Bilateral diallel crosses of eight rapeseed genotypes were used to graphically analyze and estimate of genetic parameters for agronomic and physiological characteristics. F1 along with their parents (64 genetypes) were planted in a randomized complete block design with three replications at Gorgan Agriculture Research Station, in 2019-2020. The results of analysis of variance showed that components a and b were significant for all traits. The results of the preliminary test showed that the Jenkins and Heiman model hypothesis was correct for all studied traits. Analysis revealed significant values for D and H1 estimation for all traits, which indicated the existence of both additive and non-additive effects on genetic control of these traits. While the proportion of non-additive variance was higher than the additive effects for all traits, which was in agreement with high mean levels of the degree of dominance. The positive and significant sign of F confirmed that there are much more dominant alleles than recessive alleles in parents, regardless of whether they have a negative or positive effect. Based on Heiman graphical analysis, days from the emergence to the end of flowering, number of sub-branches and 1000-seed weight are influenced by the dominance of genes. Narrow-sense inheritance levels was low for all traits, which could indicate a greater impact of environmental and non-additive effects on their genetic control. The results showed that selection-based methods were not very effective in improving canola yield and production of hybrids and exploiting the effects of gene dominance is necessary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Genetic effects
  • Graphic analysis
  • Dominance
  • Heritability
  • Hayman

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 13 آذر 1400
  • تاریخ دریافت: 27 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری: 10 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 10 آذر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 13 آذر 1400