اثر تاریخ‌های مختلف کاشت بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک سه رقم نخود زراعی (Cicer arietinum L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته اگرواکولوژی دانشگاه جیرفت

2 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، ایران

3 استادیار و عضو هیأت علمی دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه جیرفت

4 استادیار و عضو هیأت علمی دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی، دانشگاه جیرفت

چکیده

به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت‌ بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک سه رقم نخود، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ پژوهشی دانشگاه جیرفت، در سال زراعی 1398-1397 اجرا گردید. در این آزمایش تاریخ‌ کاشت‌های 21 مهر، 6 آبان، 21 آبان، 6 آذر و 21 آذر به‌عنوان فاکتور اصلی و رقم‌های نخود عادل، آزاد و آرمان به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد، تاریخ کاشت تأثیر معنی‌داری بر ارتفاع بوته، تعداد شاخه اصلی، تعداد شاخه‌فرعی، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه، عملکرد دانه، عملکرد زیست‌توده، کلروفیل‌a، b و کل، کاروتنوئیدها، پروتئین کل برگ، فنل برگ و آنتوسیانین داشت. ارقام نیز از لحاظ تمامی صفات مورد مطالعه به‌جز کلروفیل کل و پروتئین کل برگ با یکدیگر تفاوت آماری معنی‌داری داشتند. اثر متقابل تاریخ کاشت× رقم در صفات مورد بررسی به‌جز صفت تعداد دانه در غلاف معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه و عملکرد زیست‌توده در تاریخ کاشت 21 مهر و رقم آرمان با میانگین‌های به ترتیب 1019 و 2833 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. همچنین، کمترین عملکرد دانه و عملکرد زیست‌توده متعلق به تاریخ کاشت21 آذر و رقم عادل با میانگین‌های به ترتیب 413 و 1260 کیلوگرم در هکتار بود. بر اساس نتایج این مطالعه، جهت دستیابی به حداکثر عملکرد دانه نخود می‌توان از تاریخ کاشت 21 مهرماه و رقم آرمان در منطقه جیرفت استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effect of different planting dates on yield and some physiological traits of three chickpea cultivars (Cicer arietinum L.)

نویسندگان [English]

  • Hediyeh Iravani Panah 1
  • Bahareh Parsa Motlagh 2
  • Amanollah Soleimani 3
  • Maryam Mazaheri Tirani 4
1 Master of Science Student of Agroecology, University of Jiroft, Jiroft, Iran
2 College of Agriculture, University of Jiroft, Iran
3 Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Jiroft,
4 Assistant Professor, Department of Biology, Faculty of Science, University of Jiroft
چکیده [English]

A field experiment was conducted at the experiment station university of Jiroft at 2018-2019 growing season. A split plot experiment arranged in randomized complete block design with three replications was used. Main plots were sowing date at five levels of 13th and 27th of October, 12th and 27th of November and 10th December, chickpeas cultivars were Adel, Azad, and Arman as sub plot. The results showed that planting date had a significant effect on plant height, number of main branches, number of sub branches, number of pods per plant, number of grains per pod, weight of 100 grains, grain yield , biomass yield, chlorophyll a, chlorophyll b and total chlorophyll, carotenoids, leaf total protein, leaf phenol and anthocyanin. Interaction effect of planting date × cultivar was significant in the studied traits except number of grains per pod. Comparison of the means showed that the highest amount of grain yield and biological yield were observed at 1019 and 2833 kg.ha-1, respectively, on the first planting date (13 October) and Arman cultivar. Also the lowest amount of grain yield and biomass yield were 413 and 1260 kg. ha-1, respectively, to the date of the last cultivation and Adel cultivar. Changing the planting date has caused the plant to undergo various environmental stresses, and as a result, the metabolism and yield of the pea plant have been affected. According to the results it seems the best date for planting chickpeas in the study area is October13 and the most suitable cultivar is Arman.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anthocyanins
  • Biomass yield
  • Leaf phenol
  • Planting date
  • Seed yield
  • تاریخ دریافت: 15 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری: 16 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 22 تیر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 23 آبان 1400