شناسایی عوامل محدود کننده تولید ارقام محلی برنج در منطقه ساری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه آزاد گرگان

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 پژوهشگاه بیوتکنولوژ کشاورزی ایران

4 استادیار گروه زراعت دانشگاه آزاد گرگان

چکیده

تخمین خلاء عملکرد برنج برای دانستن امکان رسیدن به عملکرد بالاتر و برنامه‌ریزی‌های مناسب ضرورت دارد. لذا، هدف از این پژوهش شناسایی عوامل محدود کننده تولید ارقام بومی برنج بود. تمامی عملیات‌ مدیریتی انجام شده از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت در 100 مزرعه ارقام محلی برنج به‌صورت پیمایشی و از طریق مطالعات میدانی در منطقه ساری طی سال‌های 1394 و 1395 ثبت شد. نتایج نشان داد در مدل تحلیل مقایسه کارکرد (CPA)، عملکرد واقعی مزرعه و پتانسیل عملکرد محاسبه شده با مدل به‌ترتیب برابر 4491 و 5703 کیلوگرم در هکتار و میزان خلاء عملکرد برابر 1212 کیلوگرم در هکتار بود. از 10 متغیر وارد شده در مدل CPA، سهم متغیرهای مصرف کود سرک، تعداد دفعات مصرف سرک و محلول‌پاشی قابل توجه بوده که معادل 444 کیلوگرم در هکتار معادل 37 درصد از کل خلاء عملکرد را نشان داد که می‌توان با تغذیه مناسب و رعایت تناوب زراعی صحیح در اراضی شالیزاری می‌توان به پتانسیل عملکرد رسید. طبق یافته‌های تابع خط مرزی (BLF) مشاهده شد که میانگین عملکرد بر اساس حد بهینه مربوط به 12 متغیر مورد بررسی برابر 5369 کیلوگرم در هکتار با خلاء عملکرد 881 کیلوگرم در هکتار بود. میانگین عملکرد نسبی و خلا عملکرد نسبی برای 12 متغیر مورد بررسی به‌ترتیب برابر 64/83 و 35/16 درصد به‌دست آمد. بر اساس یافته‌ها می‌توان بیان کرد که دقت مدل تولید در هر دو روش مناسب بوده و می‌تواند برای برآورد میزان خلاء عملکرد و تعیین سهم هر یک از عوامل محدود‌ کننده عملکرد به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification of production constrain factors of local rice cultivars in Sari region

نویسندگان [English]

  • Mahboubeh Yousefian 1
  • Afshin Soltani 2
  • Salman Dastan 3
  • Hossein Ajamnoroozi 4
1 Gorgan
2 G
3 ABRII
4 Gorgan
چکیده [English]

F

کلیدواژه‌ها [English]

  • Actual yield
  • crop management
  • potential yield
  • Relative gap
  • Relative yield