آنالیز ترکیب شیمیایی اندام‌های مختلف Ferula assa-foetida L. با استفاده از GC-MS

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دپارتمان زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران، صندوق پستی 1365- 91775

3 پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران (ACECR)

چکیده

گیاه آنغوزه با نام علمی Ferula assa-foetida، گیاه دارویی از خانواده چتریان (Apiaceae) و بومی ایران است که به­طور سنتی به­خاطر ارزش درمانی آن مورد استفاده قرار گرفته است. ترکیبات ترپنوئیدی و سسکوئی­ترپنی به­عنوان اجزای اصلی صمغ­الئورزینی حاصل از ریشه، خاصیت ضد التهاب و سیتوتوکسیتی را نشان می­دهند.در این تحقیق اسانس­گیری توسط روش تطقیر با آب به­وسیله دستگاه کلونجر صورت پذیرفت و ترکیبات شیمیاییاز جمله پلی­سولفید و سسکوئی­ترپن موجود در اسانس­های حاصل از اندام­های مختلف ریشه، ساقه، گل و برگ این گیاه توسط کروماتوگرافی گازی و طیف­سنجی جرمی (GC-MS) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج به­دست آمده نشان داد که اندام­های گل و برگ گیاه آنغوزه به­ترتیب بیشترین و کمترین مقدار اسانس (7/0 و 1/0درصد v/w) را دارا بوده­اند. ترکیباتی همانند بتا-پینن، آلفا-پینن، پروپیل n-بوتیل­دی­سولفید و 1،2-دی­تیولان ترکیبات اصلی اسانس هر چهار اندام گیاهی مربوطه را تشکیل دادند. سایر ترکیبات مهم ریشه، ساقه و گل شامل زی-1-پروپنیل سک-بوتیل دی­سولفید و بتا-یودسمول بوده در­حالی­که 2-ایزوپروپیل-5-متیل-9 متیلن و بتا-مالین ترکیبات اصلی موجود در برگ بوده­اند. ترکیبات گوگرددار فرار به­همراه ترکیبات سسکوئی­ترپن­ها ترکیبات غالب اسانس این چهار اندام بودند. این نتایجنشان داد که
F. assa-foetidaمی­تواند منبعی برای تولید صمغ­الئورزینی باشد در نتیجه می­توانددر صنایع غذایی و داروسازی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Chemical composition of different parts of Ferula assa-foetida L. using GC-MS

نویسندگان [English]

  • Hajar Amini 1
  • MohammadReza Naghavi 1
  • Mehrdad Iranshahi 2
  • Najmeh Yazdanfar 3
  • Jaber Nasiri 1
1 Division of Plant Molecular Genetics, Department of Agronomy and Plant Breeding, Agricultural and Natural Resources College, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Biotechnology Research Center, School of Pharmacy, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran, P.O. Box 91775-1365.
3 Iranian Research and Development Center for Chemical Industries, Tehran, Iran (ACECR), P.O. Box: 14155-175.
چکیده [English]

Ferula assa-foetida L. is a medicinal plant of the Apiaceae family is native to Iran that has traditionally been used for its therapeutic value. Particularly, terpenoid and sesquiterpene metabolites, major components of the root-derived oleo-gum-resin, exhibit anti-inflammatory and cytotoxic activities .In the present investigation, the essential oils were obtained by hydrodistillation in a clevenger extractor and the chemical compounds from four different organs (i.e., roots, stems, flowers and leaves) of F. assa-foetida L. including terpenoids and sesquiterpene were evaluated by gas chromatography coupled with mass spectrometry (GC-MS). Our results indicated that the flower and leaf of the plant possess the highest and the lowest amounts (0.7 and 0.1 % v/w) of essential oils, respectively. The metabolites such as β-Pinene, α-Pinene, Propyl n-butyl disulfide and 1,2-dithiolane were the main constituents of the essential oil of all the four plant organs. The other major components in the root, stem and flower of the plant were (Z)-1-propenyl sec-butyl disulfide and β-Eudesmol, while considering leaf organ, 2-isopropyl-5-methyl-9-methylene- and β-Maaliene were characterized as the major constitutes. The essential oils of four parts were dominated by the volatile sulfur-containing compounds as well as sesquiterpene. Our results, overall, represented that F. assa-foetida could be a reliable and trustworthy repository for production of “oleo-gum-resin”, and therefore can be frequently utilized in food and flavor industries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Essential oils
  • Oleo-gum resin
  • Ferula assa-foetida
  • GC-MS