مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Determination of cardinal temperatures of lemon balm (Melissa officinalis L.) seeds in response to temperatures and water potentials تعیین دماهای کاردینال بذر گیاه دارویی بادرنجبویه (Mellissa officinalis L.) در واکنش به دما و پتانسیل‌های مختلف آب 341 351 60116 10.22059/ijfcs.2016.60116 FA الهام نوذرپور دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج رضا توکل افشاری استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0003-0073-8665 الیاس سلطانی استادیار، علوم و تکنولوژی بذر، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران 0000-0003-0017-6703 ناصر مجنون حسینی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-2807-9673 Journal Article 2015 10 12 Germination is series of biochemical reactions that depends mainly on temperature and moisture. Therefore, seed germination rate of lemon balm (<em>Mellissa officinalis L</em>.) were evaluated in temperatures of 20, 23, 25,27, 30 and 32ºC and water potentials of 0, -0.2, -0.4, -0.6 and -0.8MPa. According to the results, germination temperature window was not very wide in a way that germination temperature range was 23-32ºC. Three non-linear regression models (Dent-like, Segmented and Beta) were used to evaluate cardinal temperatures. According to the indices including RMSE, the coefficient of determination (R²) and correlation coefficient (r), the best model was Dent-like which can better estimate germination rate in response to temperature and water potential. The base, the lower and the upper and the ceiling temperatures of lemon balm were 17.31, 30.26, 31.15 and 35ºC in the optimum conditions of water potential, respectively. Biological time for germination ranged from 41 to 137 h in different water potentials. Biological time decreased about 96 h by increasing 1 MPa in water potential. Estimated parameters and the relations can be used to predict time to germination or emergence in lemon balm under wide environmental conditions from normal to drought stress. به‌منظور ارزیابی تأثیر خشکی و دما بر سرعت جوانه‌زنی بذرهای بادرنجبویه آزمایشی در دماهای 20، 23، 25، 27، 30 و 32 درجۀ سلسیوس و پتانسیل‌های خشکی 0، 2/0-، 4/0-، 6/0- و 8/0- مگاپاسکال در سه تکرار در آزمایشگاه بذر پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (عرض جغرافیایی 35 درجه و 48 دقیقۀ شمالی و طول جغرافیایی 50 درجه و 59 دقیقۀ شرقی) در سال 1393 به‌صورت تجزیۀ مرکب در قالب طرح کامل تصادفی در چند مکان انجام گرفت. بنا بر نتایج جوانه‌زنی بادرنجبویه در دامنۀ گسترده‌ای صورت نمی‌گیرد، به‌طوری‌که جوانه‌زنی آن در گسترۀ دمایی 32-23 درجۀ سلسیوس صورت گرفت. برای به دست آوردن دماهای مهم (کاردینال) از مدل‌های دندان مانند، دوتکه‌ای و بتا استفاده شد. بنا بر آماره‌های RMSE، ضریب تبیین (R²) و ضریب همبستگی (r) مدل دندان مانند نسبت به مدل‌های دیگر واکنش سرعت جوانه‌زنی به دما و پتانسیل آب را بهتر توصیف می‌کند. دمای کمینه، دمای بهینۀ کم، بهینۀ بیش و دمای بیشینه (سقف) برای جوانه‌زنی بذر بادرنجبویه در شرایط نداشتن تنش به ترتیب 31/17، 26/30، 15/31 و 35 درجۀ سلسیوس به دست آمدند. شمار ساعت‌های زیستی برای جوانه‌زنی در پتانسیل‌های مختلف آب بین 41 تا 137 ساعت بود. شمار ساعت‌های زیستی به ازای یک واحد افزایش پتانسیل آب (مگاپاسکال) حدود 96 ساعت کاهش یافت. از این فراسنجه‌ها و رابطه‌های به‌دست‌آمده می‌توان برای پیش‌بینی زمان تا جوانه‌زنی و یا سبز شدن بادرنجبویه در شرایط عادی و دامنۀ گسترده‌ای از تنش خشکی استفاده کرد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60116_fb2f2ebb72324f511a325e283674fb3d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 The use of viral translation enhancer and suppressor of gene silencing 2b to construct binary vector for high expression of protective antigen and lethal factor of the bacteria that cause anthrax استفاده از تشدیدکنندۀ ترجمۀ ویروسی و سرکوبگر خاموشی ژن 2b در ساخت ناقل دوتایی برای افزایش بیان پادگن حفاظتی و عامل کشندۀ باکتری مولد سیاه‌زخم 353 366 60132 10.22059/ijfcs.2016.60132 FA فریبا ابوئی مهریزی دانشجوی دکتری اصلاح نباتات گرایش ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج علیرضا عباسی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-3598-0419 حسین هنری دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه امام حسین(ع) هوشنگ علیزاده استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0001-8138-0786 Journal Article 2016 01 04 <em>Bacillus anthracis</em> as a spore-forming bacterium is the causative agent for anthrax. Three proteins from <em>B. anthracis</em> including protective antigen (PA), lethal factor (LF) and edema factor (EF) are causative factors of this bacteria. To produce plant-based vaccine, fusion protein of PA 4 domain and LF 1 domain via furin cleavage site joined to subunit B <em>Vibrio cholera</em> toxin (CTB) as an inducer of immune system. In this research we used 3’and modified 5’ untranslated regions of cowpea mosaic virus (CPMV) as translation enhancer and silencing inhibitor gene 2b of cucumber mosaic virus (CMV) to construct binary vector and transfer gene. Transient expression of tobacco and lettuce performed via <em>agrobacterium</em> and transient expression was confirmed at the level of transcriptome and proteome through RT-PCR and ELISA assay, respectively. باکتری اسپورزای <em>Bacillus anthracis</em> عامل بیماری سیاه­زخم (آنتراکس) است. سه جزء پروتئین شامل پادگن (آنتی­ژن) حفاظتی (PA)، عامل کشندۀ (LF) و عامل آماس (EF) عامل‌های بیماریزای این باکتری به شمار می‌آیند. به منظور تولید واکسن بر پایۀ گیاه، پروتئین امتزاجی دمین چهارPA  و دمین یک LF، با سایت برش فورینی به زیر واحد B سم <em>Vibrio cholera</em> (CTB) به‌عنوان محرک سامانۀ ایمنی متصل شد. همچنین در این تحقیق برای ساخت ناقل دوتایی از خاصیت ناحیۀ ′3 و ′5 غیرترجمه شوندۀ ویروس موزاییک لوبیا چشم­بلبلی به‌عنوان تشدیدکنندۀ ترجمه و از ژن بازدارندۀ خاموشی ویروس موزاییک خیار (<em>2b</em>) استفاده و ترکیب پادگن ساخته‌شده به گیاه منتقل شد. انتقال موقت سازه­ها با کمک اگروباکتریوم به توتون و کاهو انجام و بیان موقت در سطح ترانسکریپتوم از روش PCR RT- و در سطح پروتئوم از روش آزمون الایزا تأیید شد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60132_fd79007ee013b28e2fb902d4ae4575ff.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Effect of different levels of salinity and temperature on seed germination parameters German Chamomile (Matricaria recutita) تأثیر سطوح مختلف شوری و دما بر فراسنجه‌های جوانه‌زنی بذر گیاه ﺑﺎﺑﻮنۀ آﻟﻤﺎﻧﻲ (Matricaria recutita) 367 375 60117 10.22059/ijfcs.2016.60117 FA محمد فتح الهی دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ علوم و تکنولوژی بذر، دانشگاه گیلان، ایران غلامرضا محسن آبادی استادیار، دانشگاه گیلان، ایران رضا توکل افشاری استاد، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران 0000-0003-0073-8665 المیرا محمدوند دانشیار/دانشگاه گیلان Journal Article 2015 08 25 To investigate effects of temperature and salinity different levels on germination parameters of German chamomile (<em>matricaria chamomilla</em>), an experiment carried out in complete randomized design as factorial with three replication in department of agronomy, college of agriculture on the University of Guilan, in 2014. Treatments were including temperature levels (5, 10, 15, 20, 25, 30 and 35 ^OC) and different levels of salinity stress 0 (control), 4, 8, 12 and 16 dsm^-1. Analysis of variance showed that treatments and their interaction had significant effect on germination rate, germination velocity, germination unity, germination index, time to 50% germination and time to 90% germination. Salinity stress decreased significantly all of germination traits. GR and GP were significantly decreased in lower temperature (≥15 ^OC), also had not germinated at 35^OC. Maximum of MTG in different salinity levels had occur in temperatures of lower of 15^OC. GI had decreased with increasing of salinity levels and in all temperature levels, and had not significant difference between control and 4 dsm^-1. In this experiment germination parameter more decreased in higher temperature levels (≤20 ^OC), with increasing of salinity levels. The levels of 15 and 20 ^OCdiscard significantly impact of salinity treatment. به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف دما و شوری بر فراسنجه‌های جوانه‌زنی بابونۀ آلمانی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه زراعت دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان در سال1393 انجام شد. تیمارها شامل دماهای 5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجۀ سلسیوس و شوری شامل 0 (شاهد)، 4، 8، 12 و 16 دسی‌زیمنس ‌بر ‌متر بود. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ساقه‌چه، طول ریشه‌چه، یکنواختی ‌جوانه‌زنی، شاخص جوانه‌زنی، زمان تا 50 درصد جوانه‌زنی و زمان تا 90 درصد جوانه‌زنی به‌طور معنی‌داری ‌تحت تأثیر شوری، دما و اثر متقابل آن‌ها قرار گرفت. افزایش سطوح شوری به‌طور معنی‌داری باعث کاهش همۀ صفات مورد بررسی شد. در دماهای کمتر  از 15 درجۀ سلسیوس، درصد جوانه‌زنی به‌طور معنی‌داری پایین بود و همچنین در دمای 35 درجۀ سلسیوس هیچ‌گونه جوانه‌زنی مشاهده نشد. در همۀ سطوح شوری، بیشترین میانگین زمان جوانه‌زنی در دماهای پایین‌تر از 15 درجه به دست آمد. در دماهای مختلف، شاخص‌ جوانه‌زنی با افزایش سطوح شوری روند کاهشی داشت و بین تیمارهای شاهد (بدون تنش) و 4 دسی‌زیمنس بر متر، تفاوتی دیده نشد. در این آزمایش اثرگذری منفی شوری در دماهای کمتر از 20 درجۀ سلسیوس در مقایسه با دماهای بالاتر بر فراسنجه‌های جوانه‌زنی کمتر بود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60117_f774dc34da98293195042d26bceb6b3c.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Response of three wheat cultivars to different moisture regimes during vegetative and reproductive stages under field conditions واکنش سه رقم گندم به رژیم‌های مختلف رطوبتی در مرحله‌های رویشی و زایشی در شرایط مزرعه 377 391 60118 10.22059/ijfcs.2016.60118 FA مهرانگیز پاپی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج علی احمدی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-0044-2645 حسین رضا رفیعی کارشناس گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج Journal Article 2015 06 17 Under condition of limited water supply, determination of minimum water requisite to keep potential yield should be considered as an important target. With this respect, a field experiment was conducted at research farm of university college of agriculture and natural resources, university of Tehran, in 2012-2013, Karaj, Iran. The experiment was conducted in a split plot, based on randomized complete design with three replications. Three wheat cultivars, recommended for conditions similar to the experimental site, (Parsi, Sivand and Pishtaz) and nine moisture regimes (a combination of 3 at vegetative an 3 at reproductive stages) were arranged in main and sub plots, respectively. Increase in irrigation intervals from 70 to 90 mm, based on class A evaporation pot, during vegetative stage did not affect grain yield. Irrigation after 110 mm pot evaporation at this growth stage, however, reduced yield by 14%. At any moisture regimes during vegetative stage, increase in irrigation intervals from 90 to even 110 mm pot evaporation during reproductive stage, did not affect grain yield. The highest WUE were obtained in T79 and T711 treatments. Decrease in moisture regimes, in a range applied in this experiment, increased harvest index. Reduced grain yield was accompanied with decrease in biomass and leaf area under low moisture regimes. Among the cultivars, Parsi showed the highest value of stem reserve accumulation, but lowest value of remobilization. Highest stem reserve remobilization was found in Pishtaz which showed highest grain yield under reduced moisture regimes. Decrease in moisture regimes was accompanied with decline in stem reserves but increase in reserve remobilization. با توجه به محدودیت جدی در منابع آبی کشور، تعیین کمینه میزان آب مورد نیاز محصولات زراعی برای دستیابی به عملکرد اقتصادی شایان پذیرش با بیشینه بازدۀ مصرف آب اهمیت بالائی دارد. در این راستا پژوهشی در مزرعۀ آموزشی-پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج در سال زراعی 92-1391 انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت خردشده، بر پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه رقم گندم پیشتاز، سیوند و پارسی (رقم‌های توصیه‌شده برای منطقۀ مورد بررسی) به‌عنوان کرت اصلی و 9 رژیم رطوبتی (ترکیبی از سه تیمار رویشی و سه تیمار مرحلۀ زایشی) به‌عنوان کرت فرعی بودند. نتایج نشان داد افزایش فاصلۀ آبیاری از 70  به 90 میلی‌متر تبخیر از تشت کلاس A در مرحلۀ رویشی، کاهش شایان‌توجهی در عملکرد به دنبال نداشت ولی افزایش فاصله از 70 به 110 میلی‌متر در همین مرحله از رشد، باعث 14درصد کاهش عملکرد شد. به‌هرحال در هر گروه تیماری مرحلۀ رویشی، افزایش فاصلۀ آبیاری از 70 به 90 و حتی 110 میلی‌متر در مرحلۀ زایشی، کاهش معنی‌داری در عملکرد به دنبال نداشت. بیشترین کارایی مصرف آب از تیمارهای T₇₉ و T₇₁₁ به دست آمد. شاخص برداشت با افزایش تنش افزایش نشان داد. کاهش عملکرد در شرایط تنش خشکی با کاهش زیست‌توده و سطح سبز برگ همراه بود. در بین رقم‌های مورد بررسی، رقم پارسی بیشترین ذخیره‌سازی و کمترین میزان انتقال دوباره را نشان داد، درحالی‌که بیشترین انتقال دوباره مربوط به رقم پیشتاز بود که با عملکرد بالای این رقم در شرایط تنش همراه بود. با کاهش رژیم رطوبتی خاک ذخیره‌سازی روند کاهشی درحالی‌که انتقال دوباره روندی افزایشی نشان داد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60118_6b9f7859652e88550a5d64edeaf5546d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Control of wild barley by sulfosulfuron+met sulfuron (Total) and sulfosulfuron (Apyrus) herbicides using time of application and wheat density تأثیر تراکم کاشت گندم و زمان مصرف علف‌کش‌های توتال و آپیروس بر کنترل علف هرز جو‌دره در گندمزارهای استان فارس 393 400 60119 10.22059/ijfcs.2016.60119 FA محمدرضا جمالی مربی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس - زرقان محمد علی باغستانی دانشیار، بخش تحقیقات علف‌های هرز مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، تهران لادن جوکار مربی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس - زرقان Journal Article 2015 04 05 In order to study the complementary effects of application time of two herbicides sulfosulfuron 75% WG (Apyrus) and 75% sulfosulfuron + 5% metsulfuron-methyl (Total) and planting wheat density on wild barley (<em>Hordeum spontaneum</em> koch.) control, an experiment was conducted in randomized complete blocks design with two-factors during 2012-2013 growing season in Zarghan (Fars). The first factor was five levels of herbicide application including application of Apyrus 75 WG (30 g ha^-1 +Citogate 1 L ha^-1) and Total 80 WG (5o g ha^-1 +adjuvant 1250 ml ha^-1) at 2 to 4 leaf stage and second joint stem of wild barley. The second factor was wheat density of Chamran cultivar in four levels including 400 (recommended rate), 500, 600 and seedlings per m². Results showed that herbicides, crop density and their interaction had significant effect on wild barley traits such as seedling number, biomass, dry weight, spike weight and also crop yield. Apyros and Total, using at second joint stem of wild barley, had the highest effect by 88 and 93 percent respectively. The best treatment for controlling wild barley was the application of Total at second joint stem of wild barley and planting of 400 seedlings of wheat per unit area. به‌منظور بررسی تأثیر زمان کاربرد دو علف‌کش سولفوسولفورون ۷۵درصد WG (آپیروس) و سولفوسولفورون ۷۵درصد+‌ مت‌سولفوسولفورون-متیل ۵درصد (توتال 80درصد WG) و تراکم‌ بوتۀ گندم آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سال زراعی 13۹1-۱۳۹2 در مرکز تحقیقات کشاورزی زرقان فارس در چهار تکرار اجرا شد. عامل اول کاربرد علف‌کش در پنج سطح شامل آپیروس به میزان30 گرم در هکتار و توتال به میزان 50 گرم در هکتار در مراحل دو تا چهار برگی و گرۀ دوم علف هرز جودره و شاهد بدون کاربرد علف‌کش و عامل دوم تراکم کاشت گندم رقم چمران در چهار سطح 400 (توصیه‌شده)، 500 ، 600 و ۷۰۰ بوته در مترمربع بود. نتایج نشان داد علف‌کش‌ها و تراکم‌های متفاوت گندم و همچنین برهمکنش آن‌ها بر صفات شمار بوته، وزن تر، خشک و وزن سنبلۀ جودره و عملکرد گندم اثر معنی‌دار داشت. آپیروس و توتال به‌کاربرده‌شده در مرحلۀ گرۀ دوم ساقۀ جودره به ترتیب با مهار 88 و 93 درصد، موفق بودند و بهترین نتیجه از لحاظ کنترل جودره و دستیابی به عملکرد بالا در گندم، کاربرد تلفیقی تراکم 500 بوته در مترمربع همراه با علف‌کش توتال در مرحلۀ گرۀ دوم علف هرز جودره بود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60119_c87abdf7f81b5c824b3531cd321a1f7c.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Biochemical and molecular changes in three genotypes of beans (Phaseolus vulgaris L.) under drought stress ارزیابی تغییرپذیری‌های بیوشیمیایی و مولکولی شماری از ژنوتیپ‌های لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) در شرایط تنش خشکی 401 411 60120 10.22059/ijfcs.2016.60120 FA الهام سلطانی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج عبدالهادی حسین زاده دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-2241-2359 علی رضا عباسی دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0003-3598-0419 Journal Article 2015 12 05 Drought stress is one of the major causes of reduction in crop production. Study physiological and biochemical processes related to drought stress can give better insight about mechanism of drought tolerance. To study the physiological and biochemical processes, three genotypes including K-S-31167, GE-288 and Naz were subjected to 3 level of drought stress based on 25, 50 and 100 percent of field capacity using CRD design with three replication using Factorial arrengment, Droght stress was applied five weeks after planting and lasted for 10 days. Second terifoliate were used for sampling. The results indicated significant changes in the electrolyte leakage (EL), prolin content (PC) and carbohydrates content (CC). Tolerant genotype (K-S-31167) had greater PC but lesser EL compare to relatively tolerant genotype (GE-288) and sensitive genotype (Naz). This indicates that tolerant genotype had higher membrane stability during stress. Results from measurement of soluble carbohydrate and expression of <em>sucrose</em> <em>synthase</em> and <em>vacuolar</em> <em>invertase</em> genes showed increase and decrease in the expression of these genes resulted in increase and decrease in the activity of the invertase and sucrose synthase enzyme which in turn influences the concentration of soluble materials which acts as metabolic signal in response to stress. به‌منظور بررسی­ تأثیر بیوشیمیایی و مولکولی تحمل به تنش خشکی ژنوتیپ­های K-S-31167، GE-288 و Naz به‌دست‌آمده از غربالگری آزمون جوانه­زنی در سطوح تنش خشکی 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی به همراه شاهد در مرحلۀ گیاهچه­ای بررسی شد. تنش خشکی پنج هفته پس از کاشت بذر اعمال و ده روز پس از اعمال تنش نمونه­گیری از سه ­برگچۀ دوم انجام شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث تغییر در نشت یونی، پرولین و کربوهیدرات‌های محلول می­شود. ژنوتیپ متحمل K-S-31167 نسبت به دو ژنوتیپ به نسبت متحمل  GE-288و حساس Naz نشت یونی کمتر داشت که نشان‌دهندۀ پایداری غشایی بالاتر این ژنوتیپ در شرایط تنش است. محتوای پرولین بیشتر در ژنوتیپ K-S 31167 نشان‌دهندۀ سامانة پاداکسندگی (آنتی‌اکسیدانی) قوی‌تر این ژنوتیپ نسبت به دو ژنوتیپ GE-288 و Naz است. نتایج به‌دست‌آمده از سنجش کربوهیدرات­های محلول و بیان ژن­های اینورتاز واکوئلی و سوکروز سنتاز نیز نشان داد که افزایش و کاهش بیان این ژن­ها در پاسخ به تنش خشکی به ترتیب باعث افزایش و کاهش فعالیت آنزیم­های اینورتاز و سوکروز سنتاز و در نهایت افزایش و کاهش غلظت مواد محلول در یاخته­ها شده و به­عنوان یک نشانة سوخت‌وسازی (متابولیک) در پاسخ به تنش عمل می­کند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60120_e6df43d10b662410f69d1446d7852a4d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Effect of microelements on seed yield and yield components of black seed (Nigella sativa L.) under salinity stress تأثیر کاربرد کودهای ریزمغذی بر عملکرد و اجزای عملکرد بذر گیاه سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) در تنش شوری 413 419 60123 10.22059/ijfcs.2016.60123 FA سعید دوازده امامی استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران 0000-0003-2722-7494 مصلح الدین رضایی مربی پژوهش بخش تحقیقات خاک، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران لیلی صفایی مربی پژوهش آب و بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران محسن شیران کارشناس مرکز ملی تحقیقات شوری کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران Journal Article 2015 08 24 Black seed is one of important ancient medicinal plants with various properties in traditional medicine. In order to evaluate microelements (Fe and Zn) effects on seed yield and yield components of black seed in salinity stress, a complete block design with three replications was conducted in Esfahan Agricultural and Natural Resources Center during 2013-2014. Three water salinity treatments were control (0_, 3.5 and 5 dS/m and three levels of mineral spraying, control, 0.1% and 0.2% Fe+Zn (as 3*3 factors). Fourteen characters of plants were measured and calculated. According to results, the effect of salinity treatments on majority of traits was significant. By increasing salinity stress, seed yield and biological yield decreased (70% and 67%, respectively) and the abnormal seed percentage increased significantly (150%). In this experiment, the effects of Fe+Zn spraying were not clear, because of abundance of these two elements in the soil. Also, emphasis on deficit signs in field is not suitable criterium for microelements spraying in black cumin. سیاه‌دانه به دلیل اثرگذاری‌های مختلف درمانی، از دیرباز به‌عنوان گیاه دارویی مورد توجه بوده است. به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد کودهای ریزمغذی آهن و روی بر عملکرد و اجزای عملکرد بذر گیاه سیاه‌دانه در تنش شوری آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 93-1392 در اصفهان انجام گرفت. تیمار شوری آب آبیاری در سه سطح شاهد، 5/3 و 5 دسی‌زیمنس بر متر و محلول‌پاشی دو عنصر روی و آهن در سه سطح 0 (شاهد)، 1/0 درصد و 2/0 درصد در نظر گرفته شد. در این پژوهش چهارده صفت مربوط به رشد گیاه اندازه‌گیری و محاسبه شدند. نتایج تجزیۀ داده‌ها نشان داد که شوری آب آبیاری بر بیشتر صفات اثر معنی‌دار داشت. بر پایۀ جدول مقایسۀ میانگین‌ها شوری آب آبیاری باعث کاهش صفات اصلی مربوط به عملکرد دانه در سیاه‌دانه شد. با افزایش شوری از شاهد به 5 دسی‌زیمنس بر متر، عملکرد بذر و عملکرد زیست‌توده (بیوماس) به ترتیب 70 و 67 درصد کاهش یافتند و میزان بذرهای پوک یا بارور غیر عادی تا بیش از 5/1 برابر افزایش یافت. بر پایۀ جدول مقایسۀ میانگین‌ها، تأثیر محلول‌پاشی دو عنصر روی و آهن بر صفات مورد اندازه‌گیری روند نامشخصی را نشان داد. آزمایش‌های تکمیلی خاک نشان داد به‌رغم مشاهدۀ نشانه‌های کمبود در تحقیقات پیشین در کشتزار، موجودی این دو عنصر در خاک بیش‌ازحد نیاز بوده و تأکید بر وجود پیشینۀ کمبود در  این گیاه در تعیین نیاز به این دو عنصر کارآمد نیست. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60123_ed989437a0ee6a6eabfb986fe1b1ec8f.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Study the changes of some physiological properties of rapeseed (Brassica napus L.) under different irrigation levels بررسی تغییرپذیری برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک کلزا (Brassica napus L.) تحت تأثیر سطوح مختلف آبیاری 421 436 60124 10.22059/ijfcs.2016.60124 FA راحله قاسم زاده دانشجوی دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج علیرضا طالعی استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0001-7143-6694 قاسم حسینی سالکده دانشیار، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی، کرج سید علی پیغمبری استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج محمد رضا نقوی استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0002-4251-4750 Journal Article 2015 07 13 In this study the response of 9 rapeseed genotypes were evaluated at the seedling stage using different irrigation levels (50, 70 and 100% FC). A factorial experiment based on RCBD was conducted in the research greenhouses of Urmia University with four replications during summer of 2013. Some physiological traits such as relative water content, stomatal conductance, transpiration, photosynthesis, water use efficiency, shoot fresh and dry weight; root dry weight and the amount of soluble and insoluble sugars were evaluated. The results of this study showed that with decreasing irrigation levels, relative water content, stomatal conductance, transpiration, photosynthesis, water use efficiency, shoot fresh and dry weight, root dry weight and insoluble sugars decreased, however the amount of leaf temperature, SPAD number and soluble sugars increased. The highest rate of net photosynthesis was observed in Zarfam and Licord genotypes at 100% of field capacity. The maximum decreasing in net photosynthesis was observed in Licord genotype by increasing water stress level (50% field capacity). Under severe drought stress, maximum shoot fresh and dry weight was observed in Zarfam genotype while it was lowest in the Zafar and Licord genotypes. Using cluster analysis in 50% FC, the genotypes were located in two groups of semi resistant (Zarfam, Karaj 2, Okapi and Karaj 3) and sensitive (Sarigol, Opera, Zafar, SLM, and Licord). در این بررسی واکنش 9 ژنوتیپ کلزا (<em>Brassica napus </em>L<em>.</em>) به سطوح مختلف آبیاری (50 ، 70 و100درصد ظرفیت زراعی) در مراحل اولیۀ رشد گیاهچه‌ها ارزیابی شدند. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در تابستان 1392 در گلخانه‌های تحقیقاتی دانشگاه ارومیه اجرا شد. برخی صفات فیزیولوژیکی شامل محتوای نسبی آب، هدایت روزنه‌ای، تعرق، نورساخت (فتوسنتز)، کارایی مصرف آب، وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه و میزان قندهای محلول و نامحلول ارزیابی شد. نتایج پژوهش نشان داد که با کاهش سطوح آبیاری، میزان محتوای نسبی آب، هدایت روزنه‌ای، تعرق، نورساخت، کارایی مصرف آب، وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه و میزان قندهای نامحلول برگ‌ها کاهش و میزان دمای برگ، عدد SPAD و قندهای محلول افزایش پیدا کرد. در 100 درصد ظرفیت زراعی، بالاترین میزان نورساخت خالص مربوط به ژنوتیپ‌های زرفام و لیکورد بود. بیشترین کاهش میزان نورساخت خالص با افزایش تنش خشکی (50 درصد ظرفیت زراعی)، در ژنوتیپ لیکورد مشاهده شد. با اعمال تنش شدید خشکی، بیشترین وزن تر و خشک اندام هوایی در ژنوتیپ زرفام و کمترین میزان در ژنوتیپ‌های ظفر و لیکورد مشاهده شد. بر پایۀ نتایج تجزیۀ خوشه‌ا‌یی در 50 درصد ظرفیت زراعی، ژنوتیپ‌های مورد بررسی در دو گروه ژنوتیپ‌های به نسبت مقاوم (زرفام، کرج 2، اکاپی و کرج 3) و حساس (ساری گل، اپرا، ظفر، اس ال ام و لیکورد) قرار گرفتند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60124_c1474db38a6bead76b85a51d0989da0b.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 The effect of different levels of N fertilizer on yield and yield components of maize (Zea mays L.) under competition with different densities redroot pigweed (Amaranthus retroflexus L.) and millet (Panicum miliaceum L.) تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت (Zea mays L.) در شرایط رقابت با تراکم‌های مختلف علف‌های هرز تاج‌خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus L.) و ارزن (Panicum miliaceum L.) 437 449 60125 10.22059/ijfcs.2016.60125 FA وحید محمدی دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل جعفر کامبوزیا دانشیار، کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران اسکندر زند استاد، بخش تحقیقات علف‌های هرز، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، تهران 0000-0002-1613-8237 سعید صوفی زاده استادیار، کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران سجاد رحیمی مقدم دانشجوی دکتری کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران 0000-0002-2620-2669 Journal Article 2015 05 10 In order to study the competition effects of redroot pigweed (<em>Amaranthus retroflexus</em>) and millet (<em>Panicum miliaceum</em>) on maize performance under different rates of N fertilizer, a field experiment was conducted in 2009 in the research fields of Tarbiat Modares University in Tehran as a randomized complete block design with factorial arrangement of treatments and three replications. Accordingly, three factors included nitrogen fertilizer (75% optimum or 138 kg N ha^-1, optimum or 184 kg N ha^-1 and 125% optimum or 230 kg N ha^-1), weed species (redroot pigweed and millet) and weed densities (5 and 25 plants m^-1 for redroot pigweed and 7.5 and 37.5 plants m^-1 for millet) consisted. Results showed that the highest grain yield (921.89 g m^-2) was achieved in treatment 230 kg N ha^-1 while the lowest yields (466.72 g m^-2) belonged to treatment millet fertilized with 138 kg N ha-1. High densities of millet and redroot pigweed resulted in significant reductions in number of grains per row and the ear length. Differences in N application rates cause significant variations in biological yield and some of the yield components of maize. Overall, results indicated that in fields where a nitrophile species is the dominant, increasing N application rate beyond the optimum not only does not increase maize grain yield but also reduces its yield and causes pollution of environment. به‌منظور بررسی اثر رقابت علف‌های هرز تاج‌خروس ریشه قرمز و ارزن بر عملکرد گیاه زراعی ذرت با کاربرد میزان‌های مختلف کود نیتروژن، آزمایشی در سال 1388 در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی تربیت مدرس به‌صورت فاکتوریل سه عاملی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام پذیرفت. بر همین پایه، سه عامل کود نیتروژن (138، 184 و 230 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار)، گونۀ علف هرز (تاج‌خروس و ارزن) و تراکم علف هرز (به ترتیب 5 و 25 بوته در مترمربع برای تاج‌خروس و 5/7 و 5/37 بوته در مترمربع برای ارزن) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بالاترین عملکرد دانه به میزان 89/921 گرم در مترمربع متعلق به تیمار شاهد 230 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار و کمترین عملکرد دانه به میزان 72/466 گرم در مترمربع متعلق به تیمار علف هرز ارزن با 138 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار بود. تراکم‌های مختلف علف هرز تفاوت معنی‌دار در صفاتی همچون شمار دانه در ردیف و طول بلال را موجب شدند. میزان‌های مختلف کود نیتروژن نیز موجب ایجاد تفاوت معنی‌دار در عملکرد زیست‌توده (Biomass) و شماری از اجزای عملکرد شدند. در مجموع نتایج آزمایش نشان داد در کشتزارهایی که علف‌های هرز نیتروژن‌دوست غالبیت بیشتری دارند، افزایش میزان کود مصرفی (نسبت به میزان بهینه) نه تنها موجب افزایش عملکرد ذرت نمی‌شود، بلکه ضمن کاهش عملکرد دانۀ تولیدی، موجب آلودگی بیشتر محیط‌زیست را فراهم می‌آورد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60125_f1f615a7a67a325c8804b57e00393358.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Effect of drought stress on osmotic adjustment, proline and soluble sugars in root and shoot and relationship with drought tolerance in 12 genotypes of Chickpea (Cicer arietinum L.) تأثیر تنش خشکی بر تنظیم اسمزی، تغییرپذیری پرولین و قندهای محلول ریشه و برگ و رابطۀ آن با تحمل به خشکی در دوازده ژنوتیپ نخود (Cicer arietinum L.) 451 462 60126 10.22059/ijfcs.2016.60126 FA محمد زارع مهرجردی استادیار، مجتمع آموزش عالی شیروان عبدالرضا باقری استاد دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد احمد رضا بهرامی استاد دانشکدۀ علوم، دانشگاه فردوسی مشهد جعفر نباتی استادیار پژوهشکدۀ علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0003-0483-7003 علی معصومی استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور Journal Article 2015 10 31 Environmental stresses such as drought have important effects on plant growth and development. In order to evaluate the effect of drought tolerance, 12 chickpea genotypes were treated with drought stress in hydroponic condition in greenhouses. Treatments were a control and two stress treatments -3 and -6 bar that was created with polyethylene glycol in hydroponic condition. Two weeks after the stress treatments on the genotypes, moisture content, osmotic potential, proline and soluble sugars were evaluated in their shoot and root. Results showed that drought stress reduced moisture content in shoot, but moisture content in the root had no significant changes. On the other hand amount of osmotic potential, osmotic compounds and proline increased in response to drought stress in shoot and root. Drought tolerance index in genotypes showed positive significant correlation with amount of the root osmotic compounds in -3 bar treatment. Despite the absence of significant changes in leaf soluble sugars, the amount of root soluble sugars declined in stress treatments compared to control. In addition, the positive significant correlation was observed between the drought tolerance index in -6 bar treatments and root soluble sugars of this treatment. Leaf and root proline levels had not significantly correlation with drought tolerance in genotypes. Despite some correlations between traits and drought tolerance index it seems that osmotic adjustment, moisture content, proline and soluble sugars alone not to be a suitable indicator to evaluate drought tolerance in chickpea genotypes. خشکی از جمله تنش‌های مهم محیطی است که بر رشد و نمو گیاهان اثر می‌گذارد. این آزمایش به‌منظور ارزیابی تأثیر تنش خشکی بر دوازده ژنوتیپ نخود در شرایط آبکشت (هیدروپونیک) با استفاده از پلی‌اتیلن ‌گلیکول 6000 و ایجاد تیمارهای تنش 3- و 6- بار و شاهد (بدون تنش) انجام شد. دو هفته پس از اعمال تیمار تنش روی ژنوتیپ‌ها، متغیرها ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که با اعمال تنش خشکی، درصد رطوبت برگ کاسته شد اما در ریشه‌‌ها تغییر معنی‌داری از این نظر مشاهده نشد. در برابر میزان پتانسیل اسمزی، میزان اسمولیت‌ها و پرولین در پاسخ به تنش خشکی در برگ و ریشه افزایش یافت. شاخص تحمل به خشکی (DRI) بر پایۀ عملکرد زیست‌توده، در ژنوتیپ‌ها همبستگی مثبت و معنی‌داری با میزان اسمولیت‌های ریشه در تیمار تنش ۳- بار داشت. با وجود معنی‌دار نبودن تغییر میزان قند محلول برگ در تیمارها، در ریشه میزان این ترکیب‌ها در تیمارهای تنش نسبت به شاهد کاسته شد. به‌رغم وجود همبستگی بین شاخص تحمل به خشکی با برخی از صفات اندازه‌گیری‌شده به نظر می‌رسد که تنظیم اسمزی، درصد رطوبت، پرولین و قندهای محلول هیچ‌کدام به‌تنهایی نمی‌توانند شاخص مناسبی برای ارزیابی تحمل به خشکی در ژنوتیپ‌های نخود در شرایط یکسان با این آزمایش باشند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60126_802a3d46059d28bb37455d5e1736e0f2.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Heritability study of important bread wheat agronomic traits under drought stress condition using generation mean analysis of Roushan×Kavir cross بررسی‌ وراثت‌پذیری صفات مهم زراعی گندم نان در شرایط تنش خشکی با استفاده از روش تجزیۀ میانگین نسل‌ها در تلاقی روشن×کویر 451 462 60127 10.22059/ijfcs.2016.60127 FA مهدیه سالارپور غربا دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان روح الله عبدالشاهی دانشیار، دانشگاه شهید باهنر کرمان قاسم محمدی نژاد دانشیاران، دانشگاه شهید باهنر کرمان Journal Article 2015 10 01 Due to Cereal are affected by drought stress in their lifetime. In order to study gene action of bread wheat under drought stress condition, a generation mean analysis was performed using F₁, F₂ and F₃ generations derived from Roushan and Kavir. Generation mean analysis was performed based on joint scaling test. Genetic parameters including additive effect (d), dominance effect (h), additive×additive epistatic effect [i] and dominance×dominance effect [l] were calculated for number of tillers, plant height, awn length, spike length, peduncle length, grain number per spike, grain number per plant, flag leaf length and grain yield. Dominance effect was more important than additive for most of evaluated traits, Therefore, for these traits selection should be made in later generations till desirable genes are fixed. Furthermore, additive×additive epistasis effect, [i], was more important than dominant×dominant effect, [l]. Broad sense heritability for evaluated traits ranged 0.52 to 0.95. While it was ranged 0.32 to 0.76 for narrow sense heritability. Positive heterosis was observed for all traits. selection in later generation in the segregating populations can be effective to improve yield under drought stress condition. با توجه به اینکه غلات در مراحل مختلفی تحت تأثیر تنش خشکی قرار می‌گیرند. بدین منظور بررسی تعیین نحوۀ عمل ژن در گندم نان در شرایط تنش خشکی، روش تجزیۀ میانگین نسل‌ها، با نسل‌های F₁، F₂ و  F₃به‌دست‌آمده از تلاقی رقم‌های روشن و کویر استفاده شد. تجزیۀ میانگین نسل­ها با استفاده از آزمون مقیاس مشترک انجام شد. فراسنجه‌های ژنتیکی شامل اثر افزایشی [d]، غالبیت [h]، اثر متقابل غیر همردیف ژنی (اپیستازی) افزایشی × افزایشی [i] و غالبیت × غالبیت [l] برای صفات شمار پنجه، ارتفاع بوته، طول ریشک، طول سنبله، طول پدانکل، شمار دانه در سنبله، شمار دانه در بوته، طول برگ پرچم و عملکرد دانه در بوته محاسبه شد. در بیشتر صفات اثر غالبیت ژن‌ها مهم‌تر از اثر افزایشی بود، بنابراین برای این صفات گزینش باید تا نسل­های دیرتر یعنی تا دسترسی به سطح بالایی از تثبیت ژنی به تأخیر بیافتد. همچنین اثر متقابل غیر همردیف ژنی افزایشی × افزایشی یا [i] نسبت به اثر غالبیت × غالبیت یا [l] اهمیت بیشتری داشت. وراثت‌پذیری عمومی برای صفات مورد بررسی بین 95/0-52/0 بود. درحالی‌که، وراثت‌پذیری خصوصی 76/0-32/0 بود. میزان دورگ برتری (هتروزیس) نسبت به میانگین والدین برای همۀ صفات مثبت بود. انتخاب در نسل‌های پیشرفته، در این جمعیت در حال تفرق می‌تواند برای بهبود عملکرد در شرایط تنش خشکی مؤثر باشد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60127_f314844a40d80179a77b078b969ea592.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Effect of nitrogen on water use efficiency of rain, nitrogen agronomic efficiency and soil moisture depletion under rainfed wheat تأثیر نیتروژن بر کارایی استفاده از آب باران، کارایی زراعی نیتروژن و تخلیۀ رطوبت خاک تحت کشت گندم دیم 471 490 60128 10.22059/ijfcs.2016.60128 FA محمدحسین سدری استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران و دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران احمد گلچین استاد، گروه خاکشناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان ولی فیضی اصل استادیار، مؤسسۀ تحقیقات کشاورزی دیم کشور عادل سی و سه مرده دانشیار، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان 0000-0003-3303-4322 Journal Article 2015 11 03 In order to study the effects of rate and application time of nitrogen on grain yield of rainfed wheat, water use efficiency of rain (WUE), nitrogen agronomic efficiency (NAE) and soil moisture depletion (SMD), one experimental farm was carried out in Kurdistan province during 2012-2014. Tratments were five rates of nitrogen (N0, N30, N60, N90 and N120) kg.ha^-1 as Urea with three application times, consist of T₁(Total in the fall), T₂(2/3 in the fall+2/3 in the spring), T₃(1/2 in the fall+1/2 in the spring) with three replications as split plot arrangments, based on randomized complete block design. Annual precipitations were 256.1 and 294 mm respectively. Soil moisture measured in 0-20, 20-40 and 40-60 cm depths in five growth stages of wheat. Results shown interaction effects of timing and nitrogen rates on grain yield was significantly.The effect of nitrogen rates were significantly on WUE, NAE and SMD at (P<0.01). Fall application of 60 kg.ha^-1 nitrogen with increseing grain yield realative check (82%), WUE (15.44 kg.mm^-1.ha^-1) and NAE (25 kg.kg^-1) was the best treatment. Soil moisture depletion was effected by nitrogen, so SMD started initially from tillering to stem extention from soil surface to 40 cm depth, then SMD continued to head visible and flowering of rainfed wheat in 60 cm soil depth, at last in physiological ripening stage, soil moisture was completly depleted in throuought of 0-60 cm soil depth. Nitrogen promoted the synergistic effect between nitrogen uptake and absortion of soil water. Soil mouisture depletion due to nitrogen application in 20-40 and 40-60 cm depth explained increasing of grain yield 12.36% and 27.85% respectively. به‌منظور بررسی تأثیر میزان و زمان کاربرد نیتروژن بر عملکرد دانه، کارایی استفاده از آب باران، کارایی زراعی نیتروژن و تخلیۀ رطوبت خاک تحت کشت گندم دیم، آزمایشی به‌صورت کرت­های یک‌بار خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال زراعی (93-1391) در ایستگاه تحقیقاتی دیم قاملو در استان کردستان اجرا شد. عامل اصلی آزمایش سه زمان کاربرد نیتروژن کل در پاییز، ₃/² در پاییز + ₃/¹در بهار و ₂/¹ در پاییز +  ₂/¹ در بهار و عامل فرعی پنج سطح نیتروژن شامل 0، 30، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار بودند. رطوبت وزنی خاک در پنج مرحله از رشد گندم دیم از اعماق 20-0، 40-20 و60–40 سانتی‌متری تعیین شد. نتایج نشان داد که اثر متقابل زمان و سطوح نیتروژن بر عملکرد دانه معنی­دار بود. اثر سطوح نیتروژن بر کارایی استفاده از آب، کارایی زراعی نیتروژن و تخلیۀ رطوبت از خاک معنی­دار بود. کاربرد کل 60 کیلوگرم در هکتار نیتروژن در پاییز با افزایش82 درصدی عملکرد دانه و با کارایی استفاده از آب 44/15کیلوگرم بر میلی­متر در هکتار و کارایی زراعی نیتروژن 25 کیلوگرم بر کیلوگرم، بهترین ترکیب تیماری بود. با کاربرد نیتروژن، تخلیۀ رطوبت از خاک در پنجه­دهی، از سطح تا عمق 40 سانتی‌متری خاک آغاز و در ساقه­دهی به عمق 60 سانتی‌متری گسترش و در ظهور سنبله و گلدهی، تداوم و در رسیدگی فیزیولوژیک پایان یافت. تخلیۀ رطوبت ناشی از کاربرد نیتروژن از دو عمق20-40 و 40-60 سانتی‌متری خاک به ترتیب 36/12 و 85/27 درصد از افزایش عملکرد دانه را توجیه کرد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60128_9c123eba5bc29eab896e90889a019725.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Using the shifted multiplicative model to separability genotypic effects in grass pea (Lathyrus sativus L.) استفاده از مدل ضرب‌پذیر تغییریافته در جدا‏پذیری اثرات ژنوتیپی در خلر (Lathyrus sativus L.) 491 501 60129 10.22059/ijfcs.2016.60129 FA سجاد طلایی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس حمید دهقانی دانشیار گروه اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس بهروز واعظی مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران Journal Article 2015 06 23 In most experiments comparing the cultivars, the interpretation genotype × environment interaction is complex, and environmental and genotypic effects are not separable. Shifted multiplicative model (SHMM) provides a powerful analytical tool for the discriminating of genotypic effects from environmental effects and discriminating of environmental from genotypic effects. In this study 10 elite lines of Grass pea (<em>Lathyrus sativus</em> L.) local landrace with Naghadeh (as a control) in a randomized complete block design with three replications were analyzed using SHMM models. Using cluster analysis based on the proposed distance measure produces four final groups of environments with a SHMM₁. The first three years of Gachsaran and the first year of Ilam and tow last years of Lorestan located in one cluster, the first two years of Lorestan located in separate cluster, Ilam’s last two years and Gachsaran last year were grouped in a cluster. The second year of Ilam ranked in a separate cluster as well. In each of these clusters, the genotypes did not show crossover effects with themselves, and SHMM₁ model has had adequate fitting in each cluster. The results of SHMM model was confirmed using the graphical method. Results revealed that the least and the highest cross over interactions in different years among genotypes at Gachsaran and Ilam locations, respectively. در اغلب آزمایش‏های مقایسۀ رقم‌ها، اثر متقابل ژنوتیپ × محیط پیچیده است و اثرگذاری ژنوتیپی و محیطی جدا‏پذیر نیستند. مدل ضرب‌پذیر تغییریافته یک ابزار تحلیلی توانمند برای جدا‌پذیری اثرگذاری ژنوتیپی از اثرگذاری محیطی، جدا‌پذیری اثرگذاری محیطی از اثرگذاری ژنوتیپی و جداسازی کامل را فراهم می‌کند. در این بررسی ده رگۀ (لاین) امیدبخش خلر (<em>Lathyrus sativus</em> L.) به همراه تودۀ بومی نقده (به‌عنوان شاهد) در ایستگاه‏های گچساران، کوهدشت لرستان و ایلام برای مدت چهار سال زراعی در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار تصادفی به‌کلی متفاوت ارزیابی شد. صفت عملکرد دانه با استفاده از مدل SHMM تجزیه‌وتحلیل شد. با استفاده از تجزیۀ خوشه‏ای بر پایۀ معیار فاصلۀ اقلیدسی، درنهایت چهار گروه از محیط‏ها تعیین شد که سه سال اول ایستگاه گچساران، سال اول ایستگاه ایلام و همچنین دو سال آخر کوهدشت لرستان در یک خوشه، دو سال اول کوهدشت لرستان در یک خوشۀ جداگانه، دو سال آخر ایلام و سال آخر گچساران نیز در یک خوشه قرار گرفتند. همچنین سال دوم ایلام در یک خوشۀ جداگانه قرار گرفت. در هرکدام از این خوشه‏ها، ژنوتیپ‏ها اثرگذاری متقاطع با هم نشان نداده و مدل SHMM₁ برازش کافی داشته است. درنهایت نتایج مدل SHMM با استفاده از روش نگاره‌ای (گرافیکی) GGEbiplot نیز تأیید شد. نتایج نشان داد در گچساران اثر متقابل متقاطع کمتری در طی سال‏های مختلف بین ژنوتیپ‏ها وجود داشت. همچنین در ایلام بیشترین اثر متقابل متقاطع در سال‏های انجام پژوهش مشاهده شد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60129_053b75c4a644f23ccf34e40e03eafae6.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Investigation and comparison of aerobic and Iranian rice based on markers linked to traits related to drought and salinity tolerance and their relationship with germination traits under osmotic stress ارزیابی برنج‌های هوازی و ایرانی از لحاظ نشانگرهای پیوسته به صفات مرتبط با تحمل به خشکی و شوری و ارتباط آن‌ها با صفات جوانه‌زنی تحت تنش اسمزی 503 514 60130 10.22059/ijfcs.2016.60130 FA طیبه رئیسی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران عاطفه صبوری استادیار اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-5831-768X Journal Article 2015 06 29 Aerobic rice is as useful potential in reducing of water problem. Comparison and investigation of genetic differences between Iranian rice varieties and aerobic rice can be useful in identification of genomic regions influencing in drought tolerance. In the present study in addition to an examination of germination genotypes under osmotic stress, allelic diversity were evaluated in 53  genotypes including 31 aerobic rice and 22 lowland Iranian rice varieties based on 26 SSR markers linked to QTL associated with drought and salinity tolerance. A total of 118 polymorphic alleles of microsatellite loci were produced with an average of 4.54 per marker. The highest calculated PIC level of 0.77 and 0.76 and the maximum range genetic diversity of 0.80 and 0.79 were related to RM10793 and RM493 respectively. Overview of genetic diversity statistics showed that two markers RM10793 and RM493 had higher values the other markers and more obvious role played in genotype differentiation. Grouping of genotypes according to Jaccard similarity coefficient using algorithms neighbor joining assigned them into two groups. This classification had significant compliance with the results of cluster analysis using the WARD algorithm based on germination traits. This may indicate the effectiveness and confirmation of used microsatellite markers in the separation of genotypes for osmotic tolerance. برنج­های هوازی به‌عنوان یک قابلیت کارآمد در کاهش دشواری‌های ناشی از بحران آب به شمار می‌آیند. بررسی و ارزیابی تفاوت‌های ژنتیکی این برنج­ها با رقم‌های برنج بومی ایرانی می­تواند در شناسایی نواحی ژنگانی (ژنومی) تأثیرگذار در تحمل به تنش خشکی سودمند باشد. در این پژوهش ضمن بررسی صفات جوانه­زنی ژنوتیپ­ها تحت تنش اسمزی، تنوع همردیف ‌ژنی (اللی) 26 نشانگر SSR پیوسته به QTLهای مرتبط با تحمل به خشکی یا شوری در 53 ژنوتیپ برنج شامل 31 ژنوتیپ برنج هوازی و 22 رقم برنج­ غرقابی (ایرانی) بررسی شد. در مجموع 118 همردیف ژنی چند­ شکل با میانگین 54/4 به ازای هر جایگاه ریز­ماهواره تولید شد. بالاترین میزان PIC محاسبه­شده با میزان 77/0 و 76/0و بیشترین تنوع ژنی با میزان 80/0 و 79/0 به ترتیب مربوط به نشانگرهای RM10793 و RM493 بودند. بررسی کلی آماره­های تنوع ژنتیکی نشان داد که دو نشانگر RM10793 و RM493 نسبت به دیگر نشانگرها مقادیر بالاتری داشتند و در جداسازی ژنوتیپ­ها نقش بارزتری ایفا کردند. گروه­بندی ژنوتیپ­ها نیز بر پایۀ ضریب جاکارد و با استفاده از الگوریتم اتصال همسایگی، آن‌ها را به دو گروه منتسب کرد. این گروه‌بندی با نتایج به‌دست‌آمده از تجزیۀ خوشه­ای بر پایۀ صفات جوانه­زنی با استفاده از الگوریتم وارد، همخوانی شایان‌توجهی داشت که این امر می­تواند بیانگر مؤثر بودن و تأیید نشانگرهای ریزماهواره مورد استفاده در جداسازی ژنوتیپ­ها از لحاظ تحمل به تنش اسمزی باشد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60130_4e56581a3b42827e97c89ea5c8c61d4a.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 47 3 2016 11 21 Yield stability of rice promising lines in Mazandaran Province پایداری عملکرد رگه‌های امیدبخش برنج در استان مازندران 515 525 60131 10.22059/ijfcs.2016.60131 FA ایمان عشقی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران رسول اصغری زکریا دانشیار، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-1613-4455 علیرضا نبی پور استادیار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسۀ تحقیقات برنج کشور، آمل، ایران امید سفالیان دانشیار، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران محمد نوروزی مربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسۀ تحقیقات برنج کشور، آمل، ایران Journal Article 2015 08 04 In order to investigate the yield stability of eight promising rice genotypes, these lines along with Shiroudi and Fajr cultivars as control were sown in three regions of Mazandaran province (Amol, Sari and Tonekabon) as randomized complete block arrangements with three replications in 2012 and 2013. Analysis of variance for grain yield indicated significant differences among the genotypes in all environments (six experiment). Combined analysis of variance with assumption of random effects for year and location and fixed effect for genotype, revealed significant genotype main effect and year×location, genotype×location and genotype×year×location interactions. To determine the yield stability of the genotypes, were calculated several stability parameters including the variance and coefficient of environmental variability, Wricke’s equivalence, Shukla’s stability variance, regression coefficient, variance of deviation from regression, variance within locations, mean rank and its standard deviation. The results showed that the promising lines 27610-33-1-1 and 2765-3-5-1-2 were superior than Fajr cultivar and without significant differences with Shiroudi cultivar in respect of grain yield. Based on the majority of stability parameters, lines 27610-33-1-1, 2765-3-5-1-2 and Shiroudi cultivar were recognized as stable genotypes with average yield of 7531, 6424 and 6501 kg per hectare, respectively. این پژوهش به‌منظور بررسی پایداری عملکرد دانۀ ده ژنوتیپ برنج شامل هشت رگۀ (لاین) امید­بخش و دو رقم زراعی (فجر و شیرودی) به‌عنوان شاهد، در سال­های زراعی 1389 و 1390 در سه منطقه از استان مازندران (آمل، ساری و تنکابن) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تجزیۀ واریانس جداگانه گویای وجود تفاوت معنی‌داری در بین ژنوتیپ‌ها از لحاظ عملکرد دانه در همۀ محیط­ها (شش آزمایش) بود. در تجزیۀ واریانس مرکب با فرض تصادفی بودن سال و مکان و ثابت بودن تیمار، تأثیر ژنوتیپ، اثر متقابل سال×مکان، اثر متقابل ژنوتیپ×مکان و اثر متقابل ژنوتیپ×سال×مکان معنی­دار به دست آمد. برای تعیین پایداری عملکرد ژنوتیپ‌های مورد بررسی، مقادیر واریانس و ضریب تغییرپذیری محیطی، واریانس درون مکانی، اکوالانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، شیب‌خط رگرسیون، واریانس انحراف از خط رگرسیون، میانگین رتبۀ عملکرد و انحراف معیار آن برای هر ژنوتیپ محاسبه شد. نتایج این پژوهش نشان داد رگه­های امیدبخش 1-1-33-27610 و 2-1-5-3-2765 از نظر عملکرد نسبت به رقم شاهد فجر برتری داشته ولی نسبت به رقم شیرودی تفاوت معنی­داری نداشتند. در نهایت بر پایۀ بیشتر فراسنجه‌های پایداری رگه‌های امیدبخش بالا و رقم شیرودی به ترتیب با میانگین عملکرد 7531، 6424 و 6501 کیلوگرم در هکتار به‌عنوان ژنوتیپ‌های پایدار انتخاب شدند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_60131_9a431d038f230a0a6eaf42aead4cd4f5.pdf