مؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622The effect of different replacement ratios and phosphorus fertilizer sources on yield and nutrient uptake in the intercropping of Ajowan (Trachyspermum ammi L.) and Coronilla (Securigera securidaca L.)اثر نسبتهای جایگزینی و منابع مختلف کود فسفره بر عملکرد و جذب عناصر در کشت مخلوط زنیان (Trachyspermum ammi L.) و عدسالملک (Securigera securidaca L.)11610727910.22059/ijfcs.2025.405412.655166FAراضیهکرمیدانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانعلیرضایدویاستاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانمحسنموحدی دهنویاستاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانامینصالحیدانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانJournal Article20251104In pursuit of sustainable agriculture and reducing the use of chemical inputs, adopting practices such as intercropping and the use of biofertilizers has become essential. Accordingly, a study was conducted to evaluate the effects of replacement ratios and various phosphorus fertilizer sources on yield and nutrient uptake in an intercropping system of ajwain (Trachyspermum ammi) and coronilla (Securigera securidaca L.) during the 2021–2022 and 2022–2023 growing seasons in Mamasani County, Iran. The experiment was arranged as a factorial based on a randomized complete block design with three replications. The first factor included five phosphorus fertilizer treatments: 100 kg/ha of chemical fertilizer (triple superphosphate), 50 kg/ha + phosphate-solubilizing bacteria, 50 kg/ha + mycorrhiza, 50 kg/ha + both bacteria and mycorrhiza, and a control. The second factor consisted of five cropping systems: different ratios of ajwain and coronilla (1:1, 1:2, 2:1) and sole cropping of each species. Results showed that the combined treatment of mycorrhizal fungi and phosphate-solubilizing bacteria significantly increased nitrogen, phosphorus, potassium, and zinc content in both crops. The highest nitrogen content in ajwain (3.12%) and phosphorus content in coronilla (0.7%) were observed under the 1 ajwain: 2 coronilla intercropping pattern with the combined biofertilizer treatment. Although grain yield was higher in sole cropping, intercropping with biofertilizers improved nutrient uptake, reduced chemical fertilizer use, and enhanced ecological balance. Therefore, this approach is recommended as an effective strategy for sustainable production of medicinal plants. The findings confirm the positive role of biofertilizers in increasing productivity and sustainability in agricultural systems..چکیده- در راستای دستیابی به کشاورزی پایدار و کاهش مصرف نهادههای شیمیایی، بهرهگیری از روشهایی مانند کشت مخلوط و استفاده از کودهای زیستی ضروری به نظر میرسد. به همین منظور، پژوهشی جهت ارزیابی اثر نسبتهای جایگزینی و منابع مختلف کود فسفره بر عملکرد و جذب عناصر غذایی در کشت مخلوط زنیان و عدسالملک طی دو سال زراعی ۱۴۰۰–۱۴۰۱ و ۱۴۰۱–۱۴۰۲ در شهرستان ممسنی از توابع استان فارس انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عامل اول مدیریت تغذیه فسفری شامل کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی (سوپر فسفات تریپل)، 50 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی + باکتریهای حل کننده فسفات، 50 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی + مایکوریزا، 50 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی + باکتریهای حل کننده فسفات + مایکوریزا و شاهد و عامل دوم الگوهای مختلف کشت مخلوط شامل 1:1، 1:2 و 2:1 زنیان-عدس-الملک و کشت خالص دو گیاه بود. نتایج نشان داد که تیمار تلفیقی قارچ میکوریزا و باکتریهای حلکننده فسفات بهطور معنیداری محتوای نیتروژن، فسفر، پتاسیم و روی را در هر دو گیاه افزایش داد. بیشترین نیتروژن در زنیان (12/3 درصد) و فسفر در عدسالملک (7/0 درصد) در الگوی کشت ۱ زنیان: ۲ عدسالملک تحت تیمارکود تلفیقی مشاهده شد. اگرچه عملکرد دانه در کشت خالص بیشتر بود، اما کشت مخلوط همراه با کودهای زیستی با بهبود جذب عناصر، کاهش مصرف کودهای شیمیایی و ایجاد تعادل اکولوژیک، بهعنوان راهبردی مؤثر در تولید پایدار گیاهان دارویی توصیه میشود.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107279_74b07fc8c3aa9aa021603351379114a0.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Studying the genetic diversity of durum wheat germplasm and identifying superior genotypes based on agronomic traits using multivariate statistical methodsبررسی تنوع ژنتیکی ژرم پلاسم گندم دوروم و شناسایی ژنوتیپهای برتر بر اساس خصوصیات زراعی با استفاده از روشهای چند متغییره آماری172810728210.22059/ijfcs.2025.406437.655171FAمسلمعبدی پورمرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایرانمصطفیحق پناهمرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایرانرحمت الهکریمی زادهمرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایرانJournal Article20251118Climate change and reduced rainfall have brought increased attention from researchers to the production of durum wheat varieties suitable for cultivation in rainfed fields. Accordingly, the purpose of this study is to further explore the genetic diversity among existing durum wheat germplasms to identify genotypes with high potential for breeding programs. In this study, 117 selected durum wheat genotypes from the international germplasm trial, along with three control cultivars (Seymareh, Dehdasht, and Sawers), were evaluated for morphological and agronomic traits using an augmentation design. Results indicated that the average of grain yield of the studied genotypes was 4113.7 kg/ha. Cluster analysis categorized the germplasm into three main clusters, with the third cluster showing the highest average grain yield at about 5329.1 kg/ha. Additionally, Venn Diagram results revealed that among the high-yielding genotypes, G004, G071, and G072, along with the three control cultivars, exhibited favorable traits and are promising candidates for breeding programs focused on producing cultivars for rainfed cultivation in tropical regions.تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی سبب گردیده تا تولید ارقام گندم دوروم مناسب جهت کشت در دیمزارها روز به روز بیشتر مورد توجه محققین قرار بگیرید. هدف از این مطالعه نیز شناخت بیشتر تنوع ژنتیکی بین یکی از ژرمپلاسمهای موجود گندم دوروم جهت شناسایی ژنوتیپهایی با ظرفیت بالا برای استفاده در برنامههای بهنژادی بود. در این آزمایش 117 ژنوتیپ گندم دوروم انتخابی از آزمایشهای خزانه بینالمللی به همراه سه رقم شاهد سیمره، دهدشت و ساورز در قالب طرح آگمنت از نظر صفات ریختشناسی و زراعی در سال زراعی 99-1398 در سایت ملی دیم گچساران در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد دانه ژنوتیپهای مورد بررسی 7/4113 کیلوگرم در هکتار میباشد. تجزیه خوشهای، ژرمپلاسم مورد بررسی را به سه خوشه اصلی تقسیم کرد که بیشترین میانگین عملکرد دانه در خوشه سوم مشاهده شد (حدود 1/5329 کیلوگرم در هکتار) همچنین نتایج نمودار ون نشان داد که بین ژنوتیپهای پر عملکرد، سه ژنوتیپ G004، G071 و G072 به همراه سه رقم شاهد در تمامی صفات مورد بررسی در این تحقیق وضعیت مطلوبی دارند و منتخبهای مناسبی جهت استفاده در برنامههای بهنژادی مرتبط با تولید رقم برای کشت دیم در مناطق گرمسیر میباشند.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107282_b8ee4a823fdfb510dc2ddd05195ae132.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Effect of lead nitrate exposure on growth, some biochemical traits, and secondary metabolites in Capsella bursa-pastoris under hydroponic conditionsاثر نیترات سرب بر رشد، برخی صفات بیوشیمایی و متابولیتهای ثانویه در گیاه کیسهکشیش (Capsella bursa-pastoris) در شرایط آبکشت294210727510.22059/ijfcs.2025.396466.655145FAسیده پریسامرتضویگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایراناحمدمهتدیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.اطهرالساداتجوانمردگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانربابهشاهی شاوونگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانJournal Article20250608To assess the impact of lead nitrate-induced stress on Capsella bursa-pastoris, a completely randomized design experiment with four replicates was conducted in 2024 at the Plant Physiology Laboratory of the Faculty of Science, Yasouj University. Lead stress was induced by applying lead nitrate at concentrations of 0, 5, 10, 25, 50, and 100 µM under hydroponic conditions. The findings revealed that lead concentrations up to 50 µM caused no significant adverse impact on the measured parameters, exhibiting moderate tolerance C. bursa-pastoris to lead exposure. At a lead nitrate concentration of 100 µM, lead accumulation increased significantly in the root (624 µg g-1 dry weight) and shoot (15 µg g-1 dry weight), accompanied by reductions in dry weight of 67% in the root and 62% in the shoot. Exposure to 100 μM lead nitrate resulted in increases in several plant biochemical parameters, including soluble sugar content (by 50%), anthocyanins (by 293%), total flavonoids (by 41%), and soluble leaf proteins (by 65%) compared with the control. The enhanced synthesis of antioxidant compounds, such as anthocyanins and flavonoids, indicates the activation of defense mechanisms to counteract oxidative stress induced by lead exposure. The results indicate that C. bursa-pastoris can tolerate lead concentrations up to 50 µM; however, its growth is significantly impaired at higher levels. These findings highlight the species' potential as a promising candidate for phytoremediation research in heavy metal-contaminated soils.بهمنظور ارزیابی اثر نیترات سرب بر گیاه کیسهکشیش، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهی دانشکده علوم پایه دانشگاه یاسوج، در سال 1403 انجام شد. تنش سرب از منبع نیترات سرب در غلظتهای صفر، پنج، 10، 25، 50 و 100 میکرومولار در شرایط آبکشت اعمال شد. نتایج نشان داد که سطوح کم سرب بهویژه تا ۵۰ میکرومولار تأثیر منفی قابلتوجهی بر صفات مورد بررسی نداشت و گیاه تحمل نسبی از خود نشان داد. با اینحال، در غلظت ۱۰۰ میکرومولار نیترات سرب، تجمع سرب در ریشه (624 میکروگرم بر گرم وزن خشک) و اندام هوایی (15 میکروگرم بر گرم وزن خشک) افزایش یافت و رشد گیاه بهویژه وزن خشک ریشه و اندامهای هوایی بهترتیب کاهش 67 و 62 درصدی یافت. همچنین، سطح ۱۰۰ میکرومولار نیترات سرب باعث افزایش محتوای قندهای محلول (50 درصد)، آنتوسیانین (293 درصد)، فلاونوئید کل (41 درصد) و پروتئین محلول برگ (65 درصد) نسبت به شاهد شد. افزایش سنتز ترکیبات آنتیاکسیدانی از جمله آنتوسیانینها و فلاونوئیدها بیانگر فعال شدن مکانیسمهای دفاعی برای مقابله با تنش اکسیداتیو ناشی از حضور سرب است. نتایج این مطالعه نشان میدهد که گیاه کیسهکشیش تا سطح معینی از آلودگی سرب (50 میکرومولار) قادر به تحمل تنش است، اما در غلظتهای بالاتر رشد آن مختل میشود. بنابراین، این گیاه میتواند بهعنوان گونهای مقاوم نسبی برای مطالعات آتی در زمینه گیاهپالایی فلزات سنگین مورد توجه قرار گیرد.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107275_07e4ffeb2092324fa5e8c1a806cf7d08.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622The Comparison of Qualitative and Quantitative Yield and Economic Indices of Forage Crops as a Second Crop in Rotation after Riceمقایسه عملکرد کمی و کیفی و شاخصهای اقتصادی گیاهان علوفهای بهعنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج435510727810.22059/ijfcs.2025.405110.655164FAمحمدربیعیپژوهشگر، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران.مریمحسینی چالشتریبخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایرانسجادشاکرکوهیبخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایرانابراهیماکبرزادهسازمان جهاد کشاورزی گیلان، رشت، ایرانJournal Article20251105In order to investigate the yield and economic indices of forage crops as a second crop in rotation after rice, an experiment was conducted based on a randomized complete block design with three replications at research fields of Rice Research Institute of Iran in Rasht during two cropping seasons of 2023-2025. The experimental treatments included eight forage plants (berseem clover, forage mustard, barley, triticale, forage safflower, vetch, forage pea and faba bean) and intercropping of triticale + vetch (50% triticale and 50% vetch). The results of combined analysis of variance revealed that forage species had significant effect on all studied traits. The highest fresh forage yield (44520 kg.ha-1), dry forage yield (12861 kg.ha-1) and protein yield (1818 kg.ha-1) were obtained in the intercropping of triticale + vetch. The lowest fresh forage yield (27082 kg.ha-1) and dry forage yield (5796 kg.ha-1) were also found for mustard and safflower, respectively. The intercropping of triticale + vetch, berseem clover and vetch with net profit and benefit-cost ratio (1003050 thousand rials/ha and 3.5), (969850 thousand rials/ha and 3/29) and (879840 thousand rials/ha and 3/06) were ranked first to third, respectively. Overall, to achieve optimal forage yield and quality, as well as greater economic advantage, the intercropping of triticale + vetch, berseem clover and vetch, is recommended as a second crop in paddy fields of Guilan provinceبهمنظور بررسی عملکرد و شاخصهای اقتصادی گیاهان علوفهای بهعنوان کشت دوم در تناوب پس از برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1404-1402 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل هشت گیاه علوفهای (شبدر برسیم، خردل علوفهای، جو، تریتیکاله، گلرنگ علوفهای، ماشک، نخود علوفهای و باقلا) و کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک (50% تریتیکاله و 50% ماشک) بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر گونههای مورد کاشت بر تمامی صفات مورد مطالعه معنیدار بود. بیشترین عملکرد علوفه تر (۴۴۵۲۰ کیلوگرم در هکتار)، عملکرد علوفه خشک (۱۲۸۶۱ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد پروتئین (1818 کیلوگرم در هکتار) در کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک حاصل شد. کمترین عملکرد علوفه تر (27082 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد علوفه خشک (5796 کیلوگرم در هکتار) نیز بهترتیب به خردل علوفهای و گلرنگ علوفهای تعلق داشت. کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک، شبدر برسیم و ماشک بهترتیب با سود خالص و نسبت فایده به هزینه 1003050 هزار ریال بر هکتار و 5/3، 969850 هزار ریال بر هکتار و 29/3 و 879840 هزار ریال بر هکتار و 06/3 در رتبه اول تا سوم قرار گرفتند. در مجموع، جهت حصول عملکرد کمی و کیفی مناسب علوفه و مزیت اقتصادی بیشتر، کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک، شبدر برسیم و ماشک بهعنوان کشت دوم در اراضی شالیزاری استان گیلان قابل توصیه است.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107278_6e652e8f9e6a0f65bddb93551827460e.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Comprehensive Evaluation of Agronomic Performance and Quality of Promising Durum Wheat Lines in Deployer Conditions of Dezful Countyارزیابی جامع کیفیت صنعتی و عملکرد لاینهای امیدبخش گندم دوروم در شرایط بهرهبرداران شهرستان دزفول576710728010.22059/ijfcs.2025.406048.655168FAرضاکشاورزنیااستادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفولعلیفیروزیانمحقق بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،Journal Article20251129Durum wheat (Triticum turgidum subsp. durum), as the world's second most important wheat species, plays a vital role in global food security and the production of high-quality industrial products. This study aimed to comprehensively evaluate four promising durum wheat lines compared to the control cultivar, Tabban, under field conditions in Dezful County. The experiment was conducted during the 2023-2024 growing season in two regions of Dezful: Shamsabad and Safiabad. Agronomic traits, disease response, and various quality indices were assessed. The results revealed significant genetic diversity in terms of yield and quality among the lines. Line D-99-10, with an average yield of 4574 kg/ha, had the highest grain yield, outperforming the control by 11.6%. Line D-99-6, with a yield of 4476 kg/ha, ranked second. Regarding quality, line D-400-20 had the highest test weight (84 kg/hl), while line D-99-6 had the lowest percentage of brown spots (2%). Line D-99-10, possessing the highest SDS sedimentation volume (87 ml) and gluten index (89), exhibited superior gluten quality. A key finding of this research was the very strong positive correlation between grain yield and both SDS sedimentation volume (0.92) and gluten index (0.90). Based on these results, line D-99-10 is recommended as a superior genotype for release as a new cultivar, and line D-99-6 is suggested as a high-quality genetic resource.گندم دوروم به عنوان دومین گونه مهم گندم در جهان، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی و تولید محصولات صنعتی باکیفیت دارد. این مطالعه با هدف ارزیابی جامع چهار لاین امیدبخش گندم دوروم در مقایسه با رقم شاهد تابان تحت شرایط مزرعهای شهرستان دزفول انجام شد. این آزمایش در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در دو منطقه شمسآباد و صفیآباد شهرستان دزفول اجرا گردید. صفات زراعی، واکنش به بیماریها و شاخصهای کیفی مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد تنوع ژنتیکی قابل توجهی از نظر عملکرد و کیفیت بین لاینها وجود دارد. لاین D-99-10 با میانگین ۴۵۷۴ کیلوگرم در هکتار، بالاترین عملکرد را داشته و 6/11 درصد نسبت به شاهد برتری نشان داد. لاین D-99-6 نیز با عملکرد ۴۴۷۶ کیلوگرم در هکتار در رده دوم قرار گرفت. در زمینه کیفیت، لاین D-400-20 بالاترین وزن هکتولیتر (۸۴ کیلوگرم بر هکتولیتر) و لاین D-99-6 کمترین درصد نقاط قهوهای (۲ درصد) را داشت. لاین D-99-10 با دارا بودن بالاترین عدد رسوبی SDS (۸۷) و شاخص گلوتن (۸۹)، از کیفیت برتر گلوتن برخوردار بود. همبستگی بسیار قوی و مثبت بین عملکرد با عدد رسوبی SDS (۰.۹۲) و شاخص گلوتن (۰.۹۰) از یافتههای کلیدی این پژوهش بود. بر این اساس، لاین D-99-10 به عنوان ژنوتیپی کامل برای معرفی به عنوان رقم جدید و لاین D-99-6 به عنوان ذخیره ژنتیکی باکیفیت توصیه میشوند.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107280_e6146e5cc5ec630f6342a429f6843ec2.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Evaluation of Some Bitter Vetch Ecotypes in Terminal Heat Stress Tolerance in Farm Conditionارزیابی برخی اکوتیپ های ماشک تلخ در تحمل به تنش گرمای انتهای فصل در شرایط مزرعه698310727610.22059/ijfcs.2025.397139.655150FAفاطمهمزارعیگروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایرانسید رسولصحافیدانشیار، گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران0000-0002-7394-2037حسیندشتیگروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایراناصغررحیمیگروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایرانJournal Article20250611In order to evaluate effect of heat stress at the end of the season on grain yield and some related traits of bitter vetch ecotypes, an experiment in the Farm of Vali-e-Asr University of Rafsanjan in 2023-2024 cropping seasons with a randomized complete block design with three repeat on 12 ecotypes was conducted. Number of days to emergence, flowering end and 50% maturing stage, plant height and root length in maturity stage, above ground biomass, grain yield, thousand kernel weight and harvest index were measured. Ecotypes were planted in three sowing dates (26Dec.2023, 25Jan.2024 and 24Feb.2024). Combined analysis of variance showed sowing date effect on number of days to emergence and number of days to 50% maturing stage, ecotype effect on plant height, interaction effect of sowing date×ecotype on above ground biomass and thousand kernel weight and sowing date effect, ecotype effect and their interaction effect on number of days to flowering end, grain yield and harvest index had significant effect. Response of ecotypes to sowing dates was different, which indicated the existence of diversity between ecotypes in terms of the traits. According to cluster analysis, ecotypes were divided into 3 groups in each three sowing dates. According to means comparison of the groups obtained from cluster analysis, Yolwlqonlu in the second and third sowing dates (with grain yields of 6.0 and 3.9 g/plant and harvest index of 35.7 and 27.6 % respectively) were identified as the most tolerant ecotype to terminal heat stress for grain yield production in Rafsanjan.آزمایش حاضر با هدف شناخت واکنش اکوتیپهای ماشک تلخ به تنش گرمای آخر فصل بر عملکرد دانه و برخی خصوصیات مرتبط در مزرعه دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان در سال زراعی 1403-1402 در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار روی 12 اکوتیپ به اجرا درآمد. اکوتیپها در تاریخهای 5 دی، 5 بهمن و 5 اسفند 1402 (بهمنظور تأمین تنش گرمای انتهای فصل) کشت گردیدند. صفات روز تا سبز شدن، روز تا پایان گلدهی، روز تا 50 درصد رسیدگی، ارتفاع ساقه و طول ریشه در پایان رشد، وزن خشک اندام هوائی، عملکرد دانه، وزن هزار دانه و شاخص برداشت ارزیابی شدند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد اثر تاریخ کاشت برای روز تا سبز شدن و روز تا 50 درصد رسیدگی، اثر اکوتیپ برای ارتفاع ساقه در پایان رشد، اثر متقابل تاریخ کاشت×اکوتیپ برای وزن خشک اندام هوائی و وزن هزار دانه و همچنین اثر تاریخ کاشت، اثر اکوتیپ و اثر متقابل تاریخ کاشت×اکوتیپ برای روز تا پایان گلدهی، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنیدار بودند. پاسخ اکوتیپها به تاریخهای کاشت متفاوت بود که نشاندهنده وجود تنوع بین اکوتیپها از لحاظ صفات مورد مطالعه بود. با توجه به نتایج تجزیه خوشهای، در هر سه تاریخ کاشت اکوتیپها در سه گروه دستهبندی شدند. طبق نتایج مقایسه میانگین گروههای حاصل از تجزیه خوشهای، یولقنلو در تاریخهای کاشت 5 بهمن و 5 اسفند (بهترتیب با عملکرد دانه 0/6 و 9/3 گرم در بوته و شاخص برداشت 7/35 و 6/27 درصد) متحملترین اکوتیپ به تنش گرمای انتهای فصل رشد جهت تولید دانه در رفسنجان بود.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107276_9ceab2d7399ef9a91b1093ea3190f063.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Underestimation of remobilization at entire stem level in rainfed barley cultivars with simultaneous occurrence of photoassimilates accumulation and remobilization in their internodesبرآورد کمتر انتقال مجدد در سطح ساقه در ارقام جو دیم با ذخیره سازی و انتقال مجدد همزمان مواد فتوسنتزی در میانگره ها8510110727410.22059/ijfcs.2026.390173.655127FAمهدیجودیگروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگینشهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایراناصغرمهربانمرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایرانJournal Article20250216To measure carbohydrate remobilization, the analysis of the entire stem yields underestimated results in barley cultivars with simultaneous occurrence of the photoassimilates accumulation and remobilization in their internodes. The aim of this research was to compare the amount of photoassimilates storage and remobilization at the entire stem and at the internode’s level of different rainfed barley cultivars grown under different climates. <br /><br />Eight barley cultivars were cultivated under rainfed conditions in Meshginshahr and Jafarabad-Moghan during 2023-2024 growing season. Photoasimilate accumulation and remobilization were measured at the entire stem and its internodes (peduncle, penultimate, and lower internodes) based on dry weight changes.<br /><br />Results showed that in the majority of cultivars grown at Meshginshahr and Moghan regions, photoassimilates accumulation and remobilization occurred simultaneously. In such cultivars, employing the entire stem for measuring photoassimilates remobilization underestimated its value. Depending on the cultivars and the environmental conditions, the amount of underestimated remobilization was also found to range from 1 to 38 mg. Therefore, it is necessary to measure remobilization amount at the level of internodes and use the sum of them to estimate the trait amount at the entire stem level.استفاده از ساقه برای اندازهگیری انتقال مجدد در ارقامی از جو که دارای ذخیرهسازی و انتقال مجدد همزمان در میانگرههای خود هستند، باعث برآورد کمتر انتقال مجدد میشود. هدف تحقیق حاضر مقایسه مقدار ذخیرهسازی و انتقال مجدد در سطح ساقه و در سطح میانگرههای ساقه ارقام مختلف جو دیم رشد یافته در مناطق با آب و هوای متفاوت بود. تعداد 8 رقم جو به صورت دیم در شهرستان مشگینشهر و جعفرآباد مغان در سال زراعی 1430-1402 کاشته شدند. تجمع و انتقال مجدد مواد فتوسنتزی در سطح ساقه و میانگرههای آن (پدانکل، پنالتیمیت و میانگرههای زیرین) به صورت وزنی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که در بیشتر ارقام کشت شده در شرایط مشگینشهر و مغان، فرایند ذخیرهسازی و انتقال مجدد به طور همزمان رخ میداد. در این ارقام، استفاده از ساقه برای اندازهگیری انتقال مجدد، مقدار این صفت را کمتر از حد واقعی نشان داد. بسته به رقم و شرایط آزمایش، مقدار انتقال مجدد از 1 تا 38 میلیگرم، کمتر برآورد شد. بنابراین ضروری است انتقال مجدد در سطح میانگرهها اندازهگیری شده و مجموع انتقال مجدد میانگرهها برای برآورد صفت در سطح ساقه استفاده گردد.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107274_bfd9fc64cc6503f4465b969ccceb2014.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهرانعلوم گیاهان زراعی ایران2008-481157220260622Speed Breeding in Winter Bread Wheatبهنژادی سریع در گندم نان زمستانه14315710759810.22059/ijfcs.2025.386260.655114FAولی الهمحمدیگروه زراعت واصلاح نباتات ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهرانرضافتحیگروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهرانتوحیدنجفی میرکبخش غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایرانJournal Article20241201<strong>Introduction. </strong>Homozygous lines are essential for breeding new cultivars in both self-pollinated and cross-pollinated species, and they are also valuable in many biological studies. Accelerating the development of high-yielding and stress-resilient wheat cultivars is indispensable for ensuring food security under the constraints of climate change, urbanization, population explosion, and emerging biotic and abiotic stresses. However, conventional breeding approaches are inherently slow, typically requiring 12–14 years to develop a new cultivar, mainly due to the long generation time of wheat and the need for multiple field seasons to achieve homozygosity and selection accuracy. To overcome these temporal limitations, speed breeding has emerged as a transformative technology that enables rapid generation advancement through controlled-environment cultivation under extended photoperiods, intense light, and optimized temperature regimes allowing breeders to produce up to six generations of wheat, barley, or other crops per year, compared with only 1–2 under normal field conditions. This technology is, however, less efficient in winter cereals due to vernalization requirement. The objective of this study was to develop an effective speed breeding protocol for winter wheat varieties.
<strong>Materials and Methods. </strong>Three winter wheat varieties, Zarineh, Gaspard, and Gascogen, three vernalization methods and two lighting regime including 360 µmol/m²/s supplied by white LEDs as well as 420 µmol/m²/s provided by white LEDs plus nearly 15% supplemental purple grow light were tested in this study. Embryo rescue technique was employed by culturing immature seeds in MS medium to further shorten the growth duration of the plants. Flowering and maturity time, total leaves number, and grains/spike were measured. The experiment was analyzed in a split factorial design with six replications.
<strong>Results and Discussion. </strong>Seed to seed generation time of Zarineh, Gaspard, and Gascogen<strong> </strong>was shortened to 95, 110, and 125 days under light vernalization followed by speed breeding. These periods were 114, 137, and 146 under cold vernalization while being 106, 124, and 136 under cold-chemical vernalization. Speed breeding under a combination of white and grow light (with 126.6 days to maturity) accelerated the growth cycle more than solely white LED lights (with 130.7 days to maturity). Zarineh completed its embryo and seed maturity in just 82 and 95 days, respectively, under speed breeding condition. Gascogen<strong> </strong>showed the longest generation time (154 days) under cold vernalization most probably due to longer vernalization requirement. The results showed that foliar application of gibberellic acid led to 7-10 days decline in generation time compared to conventional vernalization by cooling.
<strong>Conclusion. </strong>This study evidenced that 16-hour photoperiod, 420 µmol m<sup>-²</sup>s<sup>-1</sup> light intensity provided by a combination of white LEDs (85%) and purple grow light (15%) and 23/17° C (day/night) temperature was the optimum speed breeding condition for winter wheat. Through shortening the generation time to three months, this protocol makes it possible for the breeders to advance four generations of winter lines per yearبهنژادی سریع یکی از فناوریهایی است که در سالهای اخیر برای سرعتبخشیدن به برنامههای بهنژادی در غلات و سایر گیاهان بهکار گرفته شده است. اما نیاز به دوره بهارهسازی کارایی این فناوری در ارقام زمستانه را کاهش داده است. به منظور تهیه شیوهنامه بهنژادی سریع در گندمهای زمستانه، سه رقم گندم زرینه،گاسپارد و گاسکوژن پس از اعمال بهارهسازی در اتاقک رشد ویژه بهنژادی سریع تحت شدت نور بالا و نوردوره طولانی پرورش یافتند. جهت غلبه بر خواب بذر و کاهش بیشتر دورهرشد گیاه از تکنیک کشت جنین بذور نارس در محیط MS بهره گرفته شد. تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدن کامل، تعداد نهایی برگ و تعداد دانه در سنبله اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که محلولپاشی جبرلیکاسید هفت تا10 روز نسلدهی ارقام را نسبت به بهارهسازی سرمایی کاهش داد. شدت نور 420<strong> </strong>میکرومول بر متر مربع بر ثانیه (در فاصله 30 سانتیمتری منبع نور) با ترکیب لامپ بنفش ویژه رشد (15%) و نور LED سفید (85%)، نوردوره 18/6 ساعت (روز/شب) و دمای 23/17 درجه سانتیگراد (روز/شب) مناسبترین محیط برای بهنژادی سریع گندمهای زمستانه است. در این شرایط مدت زمان بذر تا بذر به سه ماه کاهش یافته و امکان پرورش چهار نسل در سال فراهم میگردد.https://ijfcs.ut.ac.ir/article_107598_65a360a7c8e66b9b902f1841afc0e1c9.pdf