مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Growth Traits, Yield, and Yield Components of Rice Cultivars in Intensive Cultivation Management ارزیابی ترکیب کودهای آلی و شیمیایی بر صفات رشد، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام برنج در مدیریت فشرده کشت 1 15 99488 10.22059/ijfcs.2024.371779.655060 FA یزدان رمضان‌پور دانشجوی دکتری گروه زراعت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. 0000-0002-2306-9989 سید امیرعباس موسوی میرکلائی استادیارگروه زراعت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. 0000-0003-3922-6130 مرتضی سام دلیری دانشیار گروه زراعت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. 0000-0002-7216-6937 مجتبی نشائی مقدم استادیارگروه زراعت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. 0000-0002-9030-6884 علی افتخاری استادیارگروه زراعت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. 0000-0003-1062-1516 Journal Article 2024 01 31 In order to investigate the effects of organic and chemical fertilizers on the growth traits, yield and yield components of two varieties of rice in an intensive cultivation management system, an experiment was conducted as a split plot experiment in a randomized complete block design with three replications in the field of Haraz Technology Promotion and Development Center in Mahmoudabad, Mazandaran province in the years 2020 and 2021. The main factor included chemical fertilizer and organic fertilizer (100% chemical fertilizer, 50% chemical fertilizer + 50% chicken manure, 100% chicken manure, 100% cow manure, 50% cow manure + 50% chemical fertilizer), and the secondary factor included rice varieties was Fajr (modified) and Hashemi (local). In both cultivars, the maximum leaf area index was observed in the treatment of chemical fertilizer + chicken manure, respectively, 4.56 and 3.95, and the highest ratio of leaf area in Fajar and Hashemi cultivars, respectively, in the treatment of chemical fertilizer (0.980 and 0.781 g/m²) and the combination of chemical fertilizer + chicken manure. (0.892 and 0.751 g/m²) were observed. The height of the plant in the treatment of chicken manure + chemical fertilizer was reduced by 26.4%, compared to the treatment of only chemical fertilizer, in the Fajr variety, and the number of claws and the number of clusters per square meter were the same, but in the Hashemi variety, the height of the plant and the number of clusters were 2.99 and 6.99, respectively. The percentage of reduction and the number of claws and the weight of 1000 seeds increased by 5.76 and 3.36%, respectively. The largest increase in grain yield was due to the treatment of chicken manure + chemical in Fajar cultivar, which increased by 4.2%, compared to the treatment of only chemical fertilizer; while Hashemi cultivar had the highest seed yield in chemical fertilizer treatment. In Fajr and Hashemi cultivars, the highest plant dry weight was observed with the application of chicken + chemical fertilizer, which increased by 3.56% and 4.48%, respectively, compared to the chemical fertilizer treatment. It seems that in the intensive cultivation system, combining chemical fertilizer and chicken manure is a suitable solution for the sustainability of rice production and reducing the consumption of chemical fertilizer. Regarding the grain yield, the use of organic fertilizers in Fajr variety compared to Hashemi variety was more effective than the use of organic fertilizers. به­ منظور بررسی اثرات کودهای آلی و شیمیایی بر صفات رشدی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج در سیستم مدیریت فشرده کشت، آزمایشی به­ صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز در شهرستان محمودآباد استان مازندران در سال‌‌های 1399 و 1400 انجام شد. عامل اصلی شامل کود شیمیایی و کود آلی (100% کود شیمیایی، 50% کود شیمیایی+ 50% کود مرغی، 100% کود مرغی، 100% کود گاوی، 50% کود گاوی+ 50% کود شیمیایی) و عامل فرعی شامل ارقام برنج فجر (اصلاح ­شده) و هاشمی (محلی) بود. در هر دو رقم، حداکثر شاخص سطح برگ در تیمار کود شیمیایی + کود مرغی به­ ترتیب 56/4 و 95/3 و بیشترین نسبت سطح برگ در رقم فجر و هاشمی، به­ ترتیب، در تیمار کود شیمیایی (980/0 و 781/0 گرم بر متر مربع) و ترکیب کود شیمیایی+ کود مرغی (892/0 و 751/0 گرم بر متر مربع) مشاهده شد. ارتفاع بوته در تیمار کود مرغی+کود شیمیایی نسبت به کود شیمیایی در رقم فجر 26/4 درصد کاهش یافت و نیز تعداد پنجه و تعداد خوشه در متر مربع یکسان بود، اما در رقم هاشمی ارتفاع بوته و تعداد خوشه به­ ترتیب 99/2 و 99/6 بود. درصد کاهش و تعداد پنجه و وزن هزار دانه به ­ترتیب 76/5 و 36/3 درصد افزایش یافت. بیشترین افزایش عملکرد دانه متعلق به تیمار کود مرغی+ شیمیایی در رقم فجر بود که نسبت به تیمار کود شیمیایی تنها، 2/4 درصد افزایش یافت؛ درحالی­که در رقم هاشمی بالاترین عملکرد دانه در تیمار کود شیمیایی بود. در ارقام فجر و هاشمی، بالاترین وزن خشک بوته با کاربرد کود مرغی+شیمیایی مشاهده شد که نسبت به تیمار کود شیمیایی به­ ترتیب 56/3 و 48/4 درصد افزایش داشته است. به نظر می‌رسد در سیستم فشرده کشت، استفاده از ترکیب کود شیمیایی و کود مرغی راهکار مناسبی برای پایداری تولید محصول برنج و کاهش مصرف کود شیمیایی می‌باشد. با­توجه­ به عملکرد دانه، کاربرد کودهای آلی در رقم فجر در مقایسه با رقم هاشمی اثر بیشتری داشت. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99488_973c289dedd621f521be75ff0f4282a7.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Evaluation the energy, economic and greenhouse gas emission indicators of corn silage (Zea mays L.) and alfalfa (Medicago sativa L.) in the cities of Alborz province بررسی شاخص‌های انرژی، اقتصادی و انتشار گازهای گلخانه‌ای ذرت علوفه‌ای(Zea mays L.) و یونجه (Medicago sativa L.) در شهرستان‌های استان البرز 17 34 99487 10.22059/ijfcs.2024.372074.655062 FA صادق نصیرپور گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-8977-9967 محمدرضا جهانسوز گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-8536-5911 آرش محمدزاده استادیار بخش تحقیقات مدیریت منابع، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران. حسین مقدم گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-8216-281X Journal Article 2024 02 04 Nowadays sustainable production of agricultural products to ensure food security is among the goals and macro policies, Therefore, attention to energy flows, economic indicators and environmental issues is inevitable. Therefore, the present research was carried out in the years 2021 and 2022 with the aim of investigating energy indicators, greenhouse gas emissions and economic indicators on two plants, alfalfa (Medicago sativa L.) and corn silage (Zea mays L.), which play an important role in providing fodder for livestock in Alborz province cities. The desired data was obtained from interviews with farmers and completing questionnaires for each plant. Results showed that the highest energy input, output and net energy in alfalfa were 61964.1, 271760 and 209795.9 Mj.ha-1, respectively, Also, for corn, the highest input, output and net energy were 35330, 240120 and 204790 Mj.ha-1 respectively. The highest efficiency of energy consumption in alfalfa and corn was obtained 4.38 and 6.8 respectively. Among the different inputs, diesel, nitrogen chemical fertilizer and irrigation water had the largest share in the energy input. The comparison between alfalfa and corn in terms of global warming showed that alfalfa plants with the production of 3097.6 kg of CO2 per hectare had a greater role in global warming than corn plants with the production of 1879.7 kg of CO2 per hectare that three factors, diesel, chemical fertilizer and electricity have played the most important role on this. امروزه تولید پایدار محصولات کشاورزی در جهت تأمین امنیت غذایی جزء اهداف و سیاست‌های کلان می‌باشد و توجه به جریان‌های انرژی، شاخص‌های اقتصادی و مسائل زیست محیطی امری اجتناب ناپذیر است. از این‌رو تحقیق حاضر در سال‌های 1400 و 1401 با هدف بررسی شاخص‌های انرژی، انتشار گازهای گلخانه‌ای و شاخص‌های اقتصادی در دو گیاه یونجه (Medicago sativa L.) و ذرت علوفه‌ای (Zea mays L.) که نقش مهمی در تأمین علوفه مورد نیاز دام دارند در شهرستان‌های کرج، فردیس، ساوجبلاغ، نظرآباد و اشتهارد انجام گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه با کشاورزان و تکمیل پرسشنامه‌ برای هر گیاه به دست آمد. یافته‌های به‌دست آمده از این بررسی نشان داد که بیش‌ترین انرژی ورودی، انرژی خروجی و انرژی خالص در کشت یونجه به ترتیب به میزان 1/61964، 271760 و 9/209795 مگاژول در هکتار بود. همچنین برای ذرت نیز بیش‌ترین انرژی ورودی، انرژی خروجی و انرژی خالص به ترتیب 35330، 240120 و 204790 مگاژول در هکتار بود. بیش‌ترین کارایی مصرف انرژی در کشت یونجه و ذرت به ترتیب 38/4 و 8/6 به دست آمد. در بین ورودی‌های مختلف گازوئیل، کود شیمیایی نیتروژن و آب آبیاری بیش‌ترین سهم را در انرژی ورودی داشتند. مقایسه یونجه و ذرت از نظر گرمایش جهانی نشان داد که یونجه با تولید معادل 6/3097 کیلوگرم CO2 در هکتار نسبت به ذرت با تولید 7/1879 کیلوگرم CO2 در هکتار به خاطر مصرف بیشتر گازوئیل، کود شیمیایی و الکتریسیته نقش بیش‌تری در گرمایش جهانی داشته است. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99487_22a1206737daef1e33b1170d25c540c9.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Investigating the effectiveness of sulfosulfuron (Apirus) and mesosulfuron methyl + iodosulfuron methyl-sodium (Atlantis) and salicylic acid in controlling wheat weeds. بررسی کارایی سولفوسولفورون (آپیروس) و مزوسولفورون متیل + یدوسولفورون متیل - سدیم (آتلانتیس) و اسید سالیسیلیک در کنترل علف‌های هرز گندم 35 45 99483 10.22059/ijfcs.2024.371041.655058 FA شکوفه شاهوردی گروه ژنتیک و تولیدات گیاهی. دانشکده کشاورزی. دانشگاه لرستان. خرم اباد. ایران 0009-0003-9640-2572 علی اصغر چیت بند گروه گیاه پزشکی. دانشکده کشاورزی. دانشگاه لرستان. خرم اباد. ایران 0000-0002-0448-9814 عبدالرضا احمدی گروه گیاه پزشکی. دانشکده کشاورزی. دانشگاه لرستان. خرم آباد. ایران 0000-0003-3135-4648 Journal Article 2024 01 17 In order to investigate the herbicides sulfosulfuron and mesosulfuron methyl + iodosulfuron methyl-sodium in pure form and together with salicylic acid in the control of weeds, yield and yield components of wheat, a study was carried out in 2021 in the research farm of Lorestan University. The experiment was carried out factorially based on a randomized complete block design (RCBD) in three replications. The first factor included the application of the recommended dose and 50% of each of sulfosulfuron (Apirus, 75% WG) and mesosulfuron methyl + iodosulfuron methyl-sodium (Atlantis, 1.2% OD) herbicides. The second factor was foliar spraying of salicylic acid in combination with herbicide treatments. The results showed that the lowest density (0.2) and dry weight (0.4242) was related to Asperugo procumbens L. Also, the reduction of dry weight of weeds and the highest number of seeds per spike, height, number of spikes per square meter, seed yield and chlorophyll (a and b) were obtained from the application of (Apirus + Atlantis with salicylic acid). Based on the obtained results, it is recommended to use salicylic acid along with herbicides to increase wheat yield and reduce weeds. به ‌منظور بررسی علف‌کش‌های سولفوسولفورون و مزوسولفورون متیل + یدوسولفورون متیل- سدیم به‌صورت خالص و به همراه اسید سالیسیلیک در کنترل علف‌های هرز، عملکرد و اجزای عملکرد گندم، مطالعه‌ای در سال 1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه لرستان اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل کاربرد دوز توصیه شده و 50 درصدی هر یک از علف‌کش‌های سولفوسولفورون (آپیروس،WG 75% ) و مزوسولفورون متیل + یدوسولفورون متیل - سدیم (آتلانتیس، 2/1% OD) بود. فاکتور دوم، محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک در تلفیق با تیمارهای علف‌کشی بود. نتایج نشان داد که کمترین تراکم (2/0) و وزن خشک (4242/0) مربوط به علف‌هرز چسبک (Asperugo procumbens L.) بود. همچنین کاهش وزن خشک علف‌های هرز و بیشترین تعداد دانه در سنبله، ارتفاع، تعداد سنبله در متر مربع، عملکرد دانه و کلروفیل (a و b) از کاربرد (آپیروس + آتلانتیس با اسید سالیسیلیک) حاصل گردید. براساس نتایج به دست آمده کاربرد اسید سالیسیلیک همراه با علف‌کش‌ها برای افزایش اجزای عملکرد گندم و همچنین کاهش علف‌‌های هرز توصیه می-شود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99483_44202a5fa08bc5dcbe83780b3d544d51.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Investigating the effects of planting date and application of organic fertilizers on the physiological, agronomical and qualitative characteristics of soybean (Glycine max L.) تأثیر تاریخ کاشت و کاربرد کودهای آلی بر ویژگی‌های فیزیولوژیک، زراعی و کیفیت دانه سویا (Glycine max L.) 47 63 99482 10.22059/ijfcs.2024.371959.655061 FA احمد محمدی 1- دانشجوی کارشناسی ارشد آگروتکنولوژی-فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم 0009-0008-3597-3714 حمیدرضا عیسوند استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم آباد، ایران 0000-0001-9751-9121 زینب فرج الهی دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم آباد، ایران 0009-0007-3262-8547 محمود غلامی استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم آباد، ایران 0000-0003-1932-2942 Journal Article 2024 01 31 To investigate the effects of planting date and organic fertilizers on various physiological, agronomical, and qualitative characteristics of soybean (cv. Kowsar), a factorial experiment was conducted based on a randomized complete block design with three replications at the research farm of the Faculty of Agriculture, Lorestan University, in 2021. This research considered three levels of planting date (April 04, May 05, and June 05) and three levels of organic fertilizers (vermicompost at 10 tons per hectare, manure at 30 tons per hectare, and a combined treatment of 5 tons of vermicompost and 15 tons of manure). According to the results, the 1000-grain weight, seed yield, and biological yield increased by 20.46%, 21.56%, and 17.22%, respectively, in the combined treatment of manure and vermicompost. The highest amounts of oil (25.26%) and seed protein (43.67%) were obtained from the manure treatment on the first and third planting dates. In the combined treatment of manure and vermicompost under the second planting date conditions, the rate of photosynthesis was 8.13% higher, and the photosystem II quantum efficiency was 5.7% higher compared to the control. Overall, the best results were observed in the combined treatments of manure and vermicompost and the second planting date. به منظور بررسی اثرات تاریخ کاشت و کودهای آلی بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک، زراعی و کیفیت سویا رقم کوثر، آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در سال 1400 اجرا شد. در این پژوهش تاریخ کاشت در سه سطح (15 فروردین، 15 اردیبهشت و 15 خرداد) و مصرف کودهای آلی در سه سطح (ورمی کمپوست 10 تن در هکتار، کود دامی گوسفندی30 تن در هکتار و مصرف توام ۵ تن ورمی کمپوست و ۱۵ تن کود دامی) در نظر گرفته شد. براساس نتایج، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک در تیمار ترکیبی کود دامی و ورمی کمپوست به ترتیب به میزان 46/20، 56/21 و 22/17 درصد نسبت به شاهد افزایش نشان دادند. بالاترین میزان روغن (26/25 درصد) و پروتئین دانه (67/43 درصد) نیز متعلق به تیمار کود دامی در تاریخ کاشت اول و سوم حاصل شد. در تیمار ترکیب کود دامی و ورمی کمپوست در تاریخ کاشت دوم، سرعت فتوسنتز به میزان 13/8 درصد و در تاریخ کاشت دوم و بیش‌ترین کارایی کوانتومی فتوسیستم II به میزان 7/5 درصد نسبت به تیمار شاهد ثبت شد. بطور کلی، تیمار ترکیب کود دامی و ورمی کمپوست در تاریخ کاشت دوم، بهترین نتایج را ارایه داد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99482_df7661252b8bb49f3f8df1fbfecf0ca1.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Anatomical evaluation of recovery capacity in two DM-2 and H158A/H543R oilseed sunflower lines under drought stress ارزیابی آناتومیک توان احیا دو لاین DM-2 و H158A/H543R آفتابگردان دانه روغنی تحت تنش خشکی 65 76 99484 10.22059/ijfcs.2024.373233.655066 FA نسرین اکبری گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه،ارومیه، ایران. 0000-0002-5586-7758 رضا درویش زاده گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0001-5991-4411 Journal Article 2024 02 29 In this study, the anatomical evaluation of two sunflower lines DM-2 and H158A/H543R was done based on a completely randomized design with three replications at the 8-leaf stage under normal and drought stress of 30% of the pot capacity. For this purpose, the thickness of the collenchyma, epidermis, brain parenchyma and skin parenchyma tissues of the stem was measured after staining using a reticulated lens and optical microscope in each one of normal and drought stress conditions and the number of cells in collenchyma tissue layer was counted. The anatomical comparison of two tolerant and sensitive lines of sunflower was also done after recovery. The results of analysis of variance showed the influence of stem anatomy from stress conditions. Epidermal and brain parenchyma tissues showed the highest thickness in the tolerant line under normal conditions. The highest thickness of skin parenchyma tissue was observed in the tolerant line under drought stress conditions as well as in the sensitive line under normal conditions. In the recovery conditions, a significant difference was observed in the thickness of epidermis, brain parenchyma and skin parenchyma tissues of studied lines. The results showed that the tolerant line has the highest thickness of skin parenchyma tissue, so the increase of skin parenchyma tissue is confirmed as part of the important mechanisms of irreversible resistance. امروزه تغییرات اقلیمی و پیامد اصلی آن، تنش خشکی، به موازات افزایش جمعیت جهان، تأمین امنیت غذایی را در اکثر کشور‌های جهان با چالش جدی مواجه نموده است؛ بنابراین ضرورت توجه به مطالعات تنش خشکی، در راستای شناسایی مکانیسم‌های مقاومت در ارقام گیاهی که منتهی به حفظ پتانسیل تولید در محصولات کشاورزی می‌شوند، انکارناپذیر است. در این مطالعه ارزیابی آناتومیک دو لاین DM-2 و H158A/H543R آفتابگردان در شرایط نرمال و تنش خشکی30 درصد ظرفیت گلدانی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در مرحله 8 برگی انجام شد. بدین منظور ضخامت لایه‌های بافت‌های کلانشیم، اپیدرم، پارانشیم مغز و پارانشیم پوستی بافت ساقه در هر یک از شرایط نرمال و تنش خشکی بعد از رنگ‌آمیزی با استفاده از عدسی مشبک و مدرج میکروسکوپ نوری اندازه-گیری شده و تعداد سلول در ضخامت لایه بافت کلانشیم شمارش گردید. در ادامه مقایسه آناتومیک دو لاین متحمل و حساس آفتابگردان بعد از احیا نیز انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان از تأثیر‌پذیری آناتومی ساقه از شرایط تنش داشت. بافت اپیدرم و پارانشیم مغز بیشترین ضخامت را در لاین متحمل تحت شرایط نرمال نشان دادند. بیشترین ضخامت بافت پارانشیم پوست در لاین متحمل تحت شرایط تنش و در لاین حساس تحت شرایط نرمال مشاهده شد. در شرایط احیا بین لاین‌ها اختلاف معنی‌دار در بافت اپیدرم، پارانشیم مغز و بافت پارانشیم پوست مشاهده شد. نتایج نشان داد لاین متحمل بیشترین ضخامت بافت پارانشیم پوستی را دارد، بنابراین افزایش بافت پارانشیم پوستی به عنوان جزئی از مکانیسم‌های مهم مقاومت برگشت‌ناپذیر تایید می‌شود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99484_5ed66aa234902a544389a2e9af720032.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Evaluation of agro-morphological Traits to identify tolerant genotypes in Cowpea (Vigna unguiculata L.) ارزیابی صفات زراعی - مورفولوژیکی برای شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی در لوبیا چشم بلبلی (Vigna unguiculata L.) 77 93 99479 10.22059/ijfcs.2024.373827.655069 FA بنفشه قربانی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0009-0002-7622-7925 علیرضا طالعی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-7143-6694 رضا معالی امیری استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-2496-4800 Journal Article 2024 03 12 Cowpea is a multiple-purpose drought-tolerant leguminous pulse crop grown in several dry tropical areas. However, detailed genetic information is lacking in many Asian countries, limiting the success of breeding programs. In this research, in order to evaluate the drought tolerance of 30 cowpea genotypes, an experiment was conducted in the form of a completely randomized block design with three replications in two conditions without stress (60 ml evaporation from the evaporation pan) and drought stress (120 ml ‌ liter of evaporation from the evaporation pan) was done in field conditions. The genotypes were significantly different from each other in terms of agro-morphological traits. The cluster analysis grouped the genotypes into four clusters. In general, based on bi-plot analysis, cluster analysis and correlation, genotypes 4, 6, 14, 28 and 29 in normal conditions and in drought stress conditions genotypes 5, 6, 14, 28 and 29 have the highest yield. They had the seed. Due to the fact that genotypes 28, 29 and 14 have a lower yield under drought stress than normal, they were identified as tolerant genotypes, which had higher yields than the control cultivars. Which might represent promising cowpea genetic resources for improved drought tolerance breeding. لوبیا چشم ‌بلبلی یکی از حبوبات چند منظوره‌ای است که در چندین منطقه خشک استوایی رشد می‌کند. با این‌حال، نظر به عدم وجود اطلاعات ژنتیکی دقیق در بسیاری از کشورهای آسیایی، موفقیت برنامه‌های اصلاحی چندان چشم‌گیر نیست. لذا در پژوهش حاضر، به‌منظور ارزیابی تحمل به خشکی، از 30 ژنوتیپ لوبیا چشم بلبلی کلکسیون حبوبات بانک ژن گروه زراعت و اصلاح نباتات حاصل از نتایج بررسی‌های چندین ساله، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط بدون تنش آبی (60 میلی‌لیتر تبخیر از تشتک تبخیر) و تنش خشکی (120 میلی‌لیتر تبخیر از تشتک تبخیر) در سال زراعی 02-1401در مزرعه آموزشی پژوهشی گروه‌ زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که ژنوتیپ‌ها از نظر صفات زراعی- مورفولوژیکی تفاوت معنی‌داری با یکدیگر داشتند. تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌ها را در چهار خوشه گروه‌بندی کرد. در مجموع بر اساس تحلیل بای‌پلات، تجزیه خوشه‌ای و همبستگی، در شرایط نرمال ژنوتیپ‌های 4، 6، 14، 28 و 29 و در شرایط تنش خشکی ژنوتیپ‌های 5، 6، 14، 28 و 29 بالاترین عملکرد دانه را دارا بودند. با توجه به اینکه ژنوتیپ‌های 28، 29 و 14 دارای کاهش عملکرد کمتری در شرایط تنش خشکی نسبت به نرمال می‌باشند از این‌رو به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل شناسایی شدند که در قیاس با ارقام شاهد دارای عملکرد بالاتری بودند، که می‌توانند به عنوان منابع ژنتیکی نویدبخشی برای بهبود اصلاح تحمل به خشکی در لوبیا چشم ‌بلبلی قلمداد شوند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99479_cff0e3c0fff69e72ec092255c2577c2e.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Comparison the effectiveness of grid sampling methods and quadrate shape in estimating the spatial distribution of weed populations in corn fields under different irrigation systems مقایسه کارایی روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی و شکل کوادرات در برآورد توزیع مکانی جمعیت علف‌های‌هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری مختلف 95 115 99485 10.22059/ijfcs.2024.373877.655070 FA مهدی غفاری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج ایران 0009-0007-9363-5468 مصطفی اویسی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0003-0742-5485 حسن علیزاده گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-5685-6567 Journal Article 2024 03 13 In order to investigate the effectiveness of grid methods in estimating the spatial distribution of weed populations in corn fields under drip, furrow and sprinkler irrigation systems, a research was conducted in 2020 year in three corn fields. The fields were gridded with two methods of 5 m × 5 m and 5 m × 10 m. At the intersection of the lines, using square (100×100 cm) and rectangular (80×125 cm) squares perpendicular to the planting lines, data on the density and diversity of weed seedlings were recorded by species. In general, the spatial distribution maps confirmed the distribution of weed patches and the effect of the irrigation system on the appearance of patches, which was affected by the biological characteristics and wetting pattern of the field soil. The variogram of the studied species showed that in the furrow irrigation system, the range of influence of the species increased compared to other irrigation systems, The distribution range of the studied species was smaller in the drip irrigation system. The output maps showed a higher number of dense patches of weed species in the sprinkler irrigation system, possibly due to the uniform wetting pattern of the field. Sampling methods of the studied species showed differences in the estimation of spatial distribution maps. The rectangular grid sampling method of 5 m × 10 m mainly showed the size of the weed patches to be slightly larger than the square grid method of 5 m × 5 m, به منظور بررسی کارایی روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی در برآورد توزیع مکانی جمعیت علف‌های‌هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، نشتی و بارانی، پژوهشی در سال‌ زراعی 99-1398 در سه مزرعه ذرت (Zea mays L.) انجام شد. مزارع با دو روش 5 متر × 5 متر و 10 متر × 5 متر شبکه‌بندی شدند. در محل تلاقی خطوط با استفاده از کوآدرات‌های مربع (100×100 سانتی‌متر) و مستطیل (125×80 سانتی‌متر)، داده‌های مربوط به تنوع و تراکم گیاهچه‌های علف‌های‌هرز به تفکیک گونه و در مرحله چهار برگی ذرت ثبت شد. به‌طورکلی نقشه‌های توزیع مکانی، توزیع لکه‌ای علف‌های‌هرز و اثرگذاری سیستم آبیاری بر چگونگی ظهور لکه‌ها را تأیید نمود که متأثر از خصوصیات بیولوژیکی و الگوی خیس شدن خاک مزرعه بود. واریوگرام گونه‌های مورد مطالعه نشان داد که در سیستم آبیاری نشتی دامنه تأثیر گونه‌ها در مقایسه با سایر سیستم‌های آبیاری افزایش یافت به‌طوری‌که بیشترین دامنه تأثیر مربوط به گونه باریک برگ S. verticillata و کمترین دامنه تأثیر مربوط به گونه A. retroflexus بود. دامنه تأثیر عمده گونه‌های مورد مطالعه در سیستم‌ آبیاری قطره‌ای کوچک‌تر بود. نقشه‌های خروجی، تعداد بیشتر لکه‌های پرتراکم گونه‌های علف‌های‌هرز را در سیستم آبیاری بارانی نشان دادند که احتمالاً ناشی از الگوی خیس شدن یکپارچه مزرعه باشد. روش‌های نمونه‌برداری از گونه‌های مورد مطالعه، در برآورد نقشه‌های توزیع مکانی اختلاف نشان دادند. روش نمونه‌برداری شبکه‌بندی مستطیل 10 متر × 5 متر عمدتاً اندازه لکه‌های علف‌هرز را کمی بزرگ‌تر از روش شبکه‌بندی مربع 5 متر × 5 متر نشان داد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99485_ee0bb24e996a79eadf8b91cda0697e93.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Investigating the changes of some essential compounds and effective substances of Thymus vulgaris L. affecting foliar application of humic acid and mycorrhizal species بررسی تغییرات برخی ترکیبات اسانس و مواد موثره گیاه دارویی آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) در اثر کاربرد برگی اسید هیومیک و گونه های مایکوریزا 117 129 99486 10.22059/ijfcs.2024.374447.655071 FA مهدی طاهری اصغری استاد یار، دانشکده فنی و مهندسی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران، mehdi.t.a@pnu.ac.ir 0000-0003-3479-3304 حمید محمد زاده سازمان جهاد کشاورزی استان کهگیلویه و بویراحمد 0009-0001-3571-5466 Journal Article 2024 04 08 In order to investigate the effects of humic acid and mycorrhizal fungi symbiosis on Thymus vulgaris L., a factorial layout has been conducted, based on a randomized complete block design with three replications at the field of the research farm of Islamic Azad University, Takestan Branch during 2020-2021 and 2021-2022 years. Experimental factors included three species of mycorrhiza fungi (control, G. mosseae, G.etunicatum and G.intradices) and humic acid fertilizer levels included (control, 150 and 300 mg.lit-1). The results showed that the effect of mycorrhiza and humic .on chlorophyll a and b was significant. The highest .carotenoid was obtained from the application of 300 mg/liter of humic acid and G. mosseae, which showed a 256% increase compared to the control. The results showed that the highest amount of phenolic compounds was obtained from the application of 300 mg/liter of humic acid without inoculation but humic acid treatments did not show any significant difference with G. mosseae mycorrhiza treatment. Also, the interaction effect of mycorrhiza and humic acid on essential oil yield limonene and linalol essential oil compounds was significant at the level of 1%. The highest essential oil yield was obtained from the treatment of 150 mg of humic acid and the application of mycorrhiza G. mosseae, which showed a 254% increase compared to the control. The highest amount of limonene and linalol was obtained from the application of 300 mg/liter of humic acid and G. mosseae mycorrhiza, which showed an increase of 250 and 280%, respectively, compared to the control. به منظور بررسی محلولپاشی اسید هیومیک و قارچ مایکوریزا بر گیاه دارویی آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، طی سالهای زراعی1400-1399 و 1401-1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل سه گونه قارچ مایکوریزا (شاهد، Glomus mosseae، G.etunicatum و G. intraradices) و سطوح کود اسید هیومیک (شاهد، 150 و 300 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد اثر مایکوریزا و اسید هیومیک بر مقادیر کلروفیل a و b معنیدار شد. بیشترین میزان کاروتنوئید نیز از کاربرد 300 میلیگرم در لیتر اسید هیومیک و مایکوریزا G. mosseae بدست آمد که نسبت به شاهد 256 درصد افزایش را نشان میداد. بیشترین میزان ترکیبات فنلی از کاربرد 300 میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک و بدون تلقیح بدست آمد ولی تیمارهای اسید هیومیک با تیمار مایکوریزا G. mosseae تفاوت معنی‌داری نشان ندادند. همچنین اثر متقابل مایکوریزا و اسید هیومیک بر عملکرد اسانس و ترکیبات اسانس لیمونن و لینالول در سطح یک درصد معنی‌دار شد. بیشترین عملکرد اسانس از تیمار 150 میلی گرم اسید هیومیک و کاربرد مایکوریزا G. mosseae بدست آمد که نسبت به تیمار شاهد 254 درصد افزایش را نشان داد. بیشترین میزان لیمونن و لینالول از کاربرد 300 میلی گرم در لیتر اسید هیومیک و مایکوریزا G. mosseae بدست آمد که نسبت به شاهد بهترتیب 250 و 280 درصد افزایش را نشان می داد. با توجه به نتایج بدست آمده کاربرد مایکوریزا و اسید هیومیک بر افزایش ترکیبات مواد موثره اثر مثبت دارد https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99486_b8525750b8ba54340766c96bb2ee983a.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 The Effect of Using Legume and Non-Legume Plant Residues as Green Manure on Potato Growth and Yield تأثیر کاربرد بقایای گیاهان لگوم و غیر لگوم به عنوان کود سبز بر رشد و عملکرد سیب ‏زمینی 131 147 99480 10.22059/ijfcs.2024.374693.655074 FA بیژن آشنا گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-5402-2454 غلامرضا محمدی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-5402-2454 فرزاد مندنی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-0077-6605 پردیس برومندان گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-5402-2454 Journal Article 2024 04 16 In sustainable agriculture, one of the effective strategies to improve potato yield as the fourth most valuable plant in human nutrition is the use of cover crops in crop rotation. This research was conducted to investigate the effect of three cover crop species (clover, vetch and barley) planted as pure and mixed as green manure on growth and yield of potato in the Agricultural Research Farm of Razi University, Kermanshah in the form of a randomized complete block design with three replications. The results showed that in all stages of measurement including vegetative growth (before flowering), tuber formation, tuber filling and maturity potato showed higher plant height, leaf area, leaf dry weight, stem dry weight, the number of main stems and leaf relative water content under green manure treatments compared to control (without cover crops). Moreover, the use of cover crops led to the highest number of potato tubers produced. Cover crops had also a positive effect on the diameter grading of the tubers at the maturity stage, as the highest large tubers (211 per m-2) were observed in the treatment of 40% clover + 40% vetch + 20% barley. Also, under this treatment, potato tuber yield increased by 8 ton ha-1 compared to the control treatment. In general, the results revealed that the use of cover crops as green manures can be a suitable method to improve growth characteristics and yield of potato especially when a mixture of legume and non-legume species are used. در کشاورزی پایدار، یکی از راهکارهای موثر جهت بهبود عملکرد سیب‏زمینی به عنوان چهارمین گیاه ارزشمند در تغذیه بشر، استفاده از گیاهان پوششی در تناوب زراعی است. پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر کشت سه گونه گیاهان پوششی (شبدر، ماشک و جو) به عنوان کود سبز به صورت خالص و مخلوط بر رشد و عملکرد سیب‏زمینی در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه و در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که سیب زمینی در کلیه مراحل اندازه گیری شامل رشد رویشی (قبل از گل دهی)، تشکیل غده، پرشدن و بلوغ غده از ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه، تعداد ساقه اصلی و محتوای آب نسبی برگ بیشتری در تیمارهای کود سبز در مقایسه با شاهد (بدون گیاه پوششی) برخوردار بود. همچنین با کاربرد گیاهان پوششی بیشترین تعداد غده سیب‏زمینی حاصل شد. گیاهان پوششی تاثیر مثبتی بر درجه‏بندی قطری غده‏ها در مرحله بلوغ نیز داشتند، به طوری‌که در تیمار 40 درصد شبدر +40 درصد ماشک +20 درصد جو بیشترین غده‏های درشت (211 عدد در متر مربع) مشاهده شد. همچنین، در این تیمار عملکرد غده حدود 8 تن در هکتار نسبت به تیمار شاهد افزایش داشت. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که کشت گیاهان پوششی به عنوان کود سبز می‏تواند راهکاری مناسب برای بهبود صفات رشدی و عملکرد سیب‏زمینی باشد، به ویژه زمانی که ترکیبی از گونه‌های لگوم و غیر لگوم مورد استفاده قرار گیرد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99480_d24ddc1d517d0310614dc307c2aba151.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Evaluation of the growth and yield response of two spring safflower (Carthamus tinctorius L.) cultivars to the amount of nitrogen ارزیابی پاسخ رشد و عملکرد ارقام مختلف گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) به میزان نیتروژن مصرفی 149 165 99481 10.22059/ijfcs.2024.375450.655078 FA خدیجه نظری گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران 0009-0003-3096-015X سید علی محمد مدرس ثانوی گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران 0000-0003-2037-0271 سید فرهاد صابرعلی گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران 0000-0002-1868-1313 علی مختصی بیدگلی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران 0000-0002-3330-1198 Journal Article 2024 04 24 This study was conducted to examine the interaction between cultivars and the nitrogen fertilizer applied to spring safflower growth and yield. It was performed as a factorial experiment within a randomized complete block design with three repetitions at the experimental field of the Faculty of Agriculture at Tarbiat Modares University during the 2021 crop season. The treatments included two safflower cultivars, Parnian and Goldasht, and six levels of pure nitrogen (0, 45, 90, 135, 180, and 225 kg/ha). The cultivar influenced the leaf area index and the number of capitula per unit area, while nitrogen fertilizer affected all traits significantly. The leaf area index was approximately 25% higher in the Parnian than the Goldasht cultivar. However, there was no significant difference in dry matter production between the cultivars. The highest leaf area index and dry matter were observed under 135 and 180 kilograms of nitrogen per hectare, respectively, and higher nitrogen did not result in significant increases. The highest number of capitula and seeds per capitula were obtained with 180 and 135 kg/ha, respectively, and further nitrogen did not significantly increase these traits. The increasing nitrogen enhanced seed and oil yield in safflower, with the highest significant yields obtained at the 180 kilograms per hectare of nitrogen. The number of capitula and seeds per capitula had a higher correlation with seed yield. Based on the results of this study, an increase in safflower yield can be expected with an increase in nitrogen fertilizer up to 180 kilograms per hectare. این پژوهش با هدف بررسی برهمکنش رقم و میزان کود نیتروژن مصرفی بر رشد و عملکرد گلرنگ بهاره، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس در سال زراعی1400 اجرا شد. تیمارها شامل دو رقم گلرنگ پرنیان و گلدشت و شش سطح نیتروژن خالص (0، 45، 90، 135، 180 و 225 کیلوگرم در هکتار) بود. تاثیر رقم تنها بر شاخص سطح برگ و تعداد طبق در واحد سطح معنی دار بد، ولی اثر کود نیتروژن مصرفی بر همه صفات معنی‌دار بود. شاخص سطح برگ در رقم پرنیان حدود 25 درصد بیشتر از رقم گلدشت بود. با این وجود ماده خشک تولیدی بین ارقام اختلاف معنی‌داری نداشت. بیشترین شاخص سطح برگ و ماده خشک تولیدی در ارقام به‌ترتیب در شرایط مصرف 135 و 180 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. مصرف بیشتر نیتروژن افزایش معنی‌داری را باعث نشد. بیشترین تعداد طبق و تعداد دانه در طبق نیز به‌ترتیب با مصرف 180 و 135 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد و مصرف نیتروژن بیشتر افزایش معنی‌داری را در این صفات باعث نشد. افزایش مصرف نیتروژن باعث افزایش عملکرد دانه و روغن در گلرنگ شد. بیشترین عملکرد دانه و روغن معنی‌دار نیز مربوط به تیمار 180 کیلوگرم نیتروژن مصرفی در هکتار بود. تعداد طبق و تعداد دانه در طبق همبستگی بالاتری با عملکرد دانه داشتند. با‌توجه‌ به نتایج این پژوهش، می‌توان افزایش عملکرد گلرنگ را با افزایش مصرف کود نیتروژنی تا 180 کیلوگرم در هکتار انتظار داشت. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99481_0913fd7026efd0d37d8b25df2d1adab3.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 The Impact of Drought Stress and Light Quality on Wheat Speed Breeding تأثیر رژیم آبیاری و کیفیت نور بر بهنژادی سریع گندم بهاره 167 177 100516 10.22059/ijfcs.2024.377966.655085 FA ولی اله محمدی دانشیار گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج 0000-0001-6487-0740 فاطمه سلطانی کمارعلیا دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران توحید نجفی میرک استاد سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذرکرج، کرج، ایران Journal Article 2024 06 21 Long time required to develop pure lines is one of the major limitations of breeding programs and genetic studies. The objective of this study was to optimize the speed breeding technique and to investigate the effect of watering regime and light quality on accelerating wheat generation. Three spring wheat cultivars, Sivand, Rakhshan and Baharan were planted in a growth chamber in 28-cell trays with six replications and watered every 24, 48, 72, 96, and 120 hours. To overcome seed dormancy and also to eliminate the time needed for seed maturation, embryos were separated and cultured in MS medium. 16/8 hours (day/night) photoperiod, light intensity of 23000 lux provided with white LED complemented by purple growth light, 25/22°C (day/night) temperature, 85/65 % (day/night) air humidity suggested to be the most suitable condition for speed breeding. Under this condition, seed-to-seed period was shortened to nearly two months with 60, 62 and 64 days in Rakhshan, Sivand and Baharan cultivars, respectively. Watering every 48 hour yielded the best results and supplementary purple light decreased the generation time by one week compared to white LED. 16-18 days post anthesis appeared to be the optimal time to harvest immature spikes for embryo culture. Findings of this study offer insights for breeders to raise six generations of spring wheat per year. زمان طولانی لازم برای ایجاد رگه‌های خالص یکی از محدودیت­های بزرگ بسیاری از برنامه­های بهنژادی و مطالعات ژنتیکی است. هدف از پژوهش حاضر بهینه­سازی روش بهنژادی سریع و بررسی تاثیر رژیم آبیاری و کیفیت نور بر تسریع نسل‌­دهی گندم بود. سه رقم گندم بهاره سیوند، رخشان و بهاران در اتاقک رشد با شدت نور 23000 لوکس (معادل 450 میکرومول بر متر مربع بر ثانیه) زیر دو نوع روشنایی شامل LED سفید و ترکیب LEDسفید با لامپ بنفش ویژه رشد، در سینی­های نشای 28 خانه­ای با شش تکرار کشت شدند و با رژیم­های مختلف 24، 48 ،72 ، 96 و 120 ساعت یک­بار آبیاری شدند. برای غلبه بر خواب بذر و همچنین حذف مدت زمان لازم برای بلوغ بذر از تکنیک کشت جنین نارس در محیط MS استفاده شد. نتایج نشان داد که نور دوره 16/8 ساعت (روز/شب)، شدت نور 23000 لوکس با ترکیب لامپ بنفش ویژه رشد و  LEDسفید، دمای 25/22 درجه سانتیگراد (روز/شب)، رطوبت 85/65 درصد (روز/شب) مناسب­ترین شرایط برای بهنژادی سریع گندم است. در این شرایط مدت زمان کشت بذر تا تولید بذر گندم بهاره به حدود دو ماه کاهش یافت و نسل­دهی ارقام رخشان، سیوند و بهاران به‌ترتیب در50، 55 و 66 روز کامل شد. رژیم آبیاری 48 ساعت یک‌بار بهترین نتیجه را در پی داشت و پرورش گیاهان زیر ترکیب نور بنفش و سفید نسبت به نور سفید یک هفته نسل­دهی را سرعت بخشید. 18-16 روز پس از گرده‌افشانی بهترین زمان جدا کردن جنین از سنبله­های نارس و کشت آن در محیط MS بود. یافته­های این پژوهش امکان پرورش شش نسل گندم بهاره در سال را برای بهنژادگران فراهم می­کند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_100516_6ec4fbd0134a740d3ff1faf860d8c32d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 4 2024 12 21 Study the Possibility of replacing Triple Super Phosphate Chemical Fertilizer by Using Biological Fertilizers in Mungbean (Vigna radiate L.) Cultivation بررسی امکان جایگزینی کود شیمیایی سوپر فسفات تریپل با استفاده از کودهای بیولوژیک در کشت ماش (Vigna radiate L.) 179 191 101457 10.22059/ijfcs.2024.369331.655053 FA افسانه عارفی گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایران. 0009-0003-9247-6056 محمد میرزائی حیدری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0000-0001-8701-578X عباس ملکی گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایران 0000-0001-8133-4421 Journal Article 2023 12 26 In order to investigate the possibility of replacing triple superphosphate fertilizer with biological fertilizers in mung bean cultivation, an experiment was randomized block design with 3 replications, in a split-plot arrangement was conducted in a research field in Malekshahi town, Ilam province, Iran in 2013. Treatments include five levels of triple superphosphate fertilizer (P) as the main plot including 0, 25, 50, 75, and 100% of the recommended amount, and biofertilizer (B) as a sub-plot in four levels including: without inoculation (B0), mycorrhiza (B1), phosphate solubilizing bacteria (Pseudomonas) (B2) and combination of mycorrhiza and pseudomonas (B3). Results showed that phosphorous fertilizer significantly affected whole studied traits excluding root nodes number. The highest and lowest seed yield was achieved with 75% of triple superphosphate fertilizer, 1354.45 kg/ha, which showed a 73% increase compared to the control (no phosphorus fertilizer). Also, results showed that biofertilizer had a significant effect on all studied traits excluding days to reaching so the greatest grain yield obtained in pseudomonas treatment by 1238.82 kg/ha. Overall results showed that biofertilizers from different sources could reduce phosphorous fertilizer requirement and so result in increasing yield به منظور بررسی امکان جایگزینی کود شیمیایی سوپر فسفات تریپل با استفاده از کودهای بیولوژیک در کشت ماش، آزمایشی به صورت آزمایش اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی در شهرستان ملکشاهی، استان ایلام در سال 1392 انجام شد. کود سوپرفسفات تریپل (P)؛ در پنج سطح شامل 0، 25، 50، 75 و 100% میزان توصیه‌شده منطقه به‌عنوان کرت‌های اصلی و کود زیستی (B) به‌عنوان کرت‌های فرعی در چهار سطح شامل: عدم تلقیح (B0)، قارچ میکوریزا (B1)، باکتری محلول کننده فسفات (سودوموناس، B2) و ترکیب قارچ میکوریزا و باکتری حل کننده فسفات (B3). نتایج این بررسی نشان داد که کود فسفر تأثیر معنی‌داری بر تمامی ‌صفات به‌جز تعداد گره ریشه داشت. بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب با مصرف 75 درصد کود سوپرفسفات تریپل 45/1354 کیلوگرم در هکتار به دست آمد که نسبت به شاهد (عدم مصرف کود فسفر) 73 درصد افزایش نشان داد. همچنین کود بیولوژیک تأثیر معنی‌داری بر کلیه صفات مورد ارزیابی به‌جز تعداد روز تا رسیدگی داشت بطوریکه بیشترین عملکرد دانه در تیمار تلقیح بذر با سودوموناس با میانگین 82/1238 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. به‌طور کلی نتایج این بررسی نشان داد که منابع مختلف کودهای بیولوژیک می‌توانند نیاز به مصرف کود فسفر را کاهش دهند و از این طریق به افزایش عملکرد منجر گردند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_101457_19d9d1efd0dc2f5899340d9744e83f40.pdf