مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Effect of foliar application of zinc, iron, and manganese on morphological, and phytochemical traits of hyssop (Hyssopus officinalis L.) اثر ژنAtEXPB2 بر روی برخی از صفات زایشی و رویشی گیاه تراریخت توتون تحت شرایط نرمال 1 11 80802 10.22059/ijfcs.2017.132493.653947 FA مریم چاله کائی دانشجوی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علیرضا عباسی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران صدیقه یوسفی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران داوود داداشی دانشجوی سابق گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2015 10 04 Acidification of cell wall is the most valid cause of fast cell expansion. Expansins are a kind of wall loosening protein that can expand wall through pH changes. In this study <em>AtEXPB2 </em>genewas transferred to tobacco plant. Regenerated plants were cultured in selective medium (contained kanamycin) then transgenic plants were selected and afterward transmitted to greenhouse. To confirm transgenic plant DNA was extracted from them and PCR was down via specific primer of <em>AtEXPB2.</em> Seed was collected from transgenic plants and seed of three transgenic lines were cultured in MS selective medium. Transgenic seedlings tolerate medium which contain kanamycin. Subsequently some of these seedlings were grown in greenhouse and others were grown in Hoagland nutrient solution for evaluating root morphology. The results indicated that transgenic lines had bigger organs in most of the measured traits. For example capsule number, total seed weight, root length, root fresh weight and so on were increased in transgenic lines in comparison to wild type plant. These results suggested a specific role for this gene as a common growth regulator that could be used to produce transgenic plants with larger organs as well as tolerant to stresses like drought and salinity. <strong>اسیدی‌شدن دیواره‌سلولی معتبرترین علت توسعه‌پذیری سریع سلول‌ها است. اکسپنسین‌ها نوعی پروتئین سست کننده دیواره سلولی هستند </strong><strong>که به‌واسطه تغییرات </strong><strong>pH</strong><strong>، قادربه انبساط دیواره سلولی می‌باشند. </strong><strong>در این تحقیق ژن </strong><strong><em>AtEXPB2</em></strong><strong> با استفاده از روش تراریختی برگی توتون، به این گیاه منتقل‌شد. گیاهان حاصل از باززایی روی محیط انتخابی (دارای کانامایسین) گزینش‌ و به گلخانه منتقل‌شدند. برای اثبات تراریختی گیاهان، استخراج </strong><strong>DNA</strong><strong> انجام و با استفاده از آغازگرهای اختصاصی طراحی ‌شده ژن </strong><strong><em>AtEXPB2</em></strong><strong> آزمایش </strong><strong>PCR</strong><strong> انجام شد. سپس از گیاهان کشت‌شده در گلخانه بذرگیری شد و از سه لاین تراریخت در ادامه کار استفاده‌شد. این بذور در روی محیط کشت انتخابی حاوی کانامایسین کشت‌شدند و تنها گیاهچه‌های تراریخت قادر به ادامه رشد در این محیط بودند. سپس گروهی از این گیاهان تراریخت به گلخانه و گروهی به‌منظور بررسی صفات مورفولوژیکی ریشه به گلدان‌های حاوی محلول غذایی هوگلند منقل‌شدند. بررسی‌ها نشان‌داد که در اکثر صفات موردمطالعه، گیاهان تراریخت دارای اندام‌های بزرگ‌تری هستند. برای نمونه افزایش تعداد کپسول، وزن‌کل بذرها، وزن‌تر ریشه و غیره مشاهده‌شد که نقش این ژن را به‌عنوان تنظیم‌کننده رشد عمومی برای حصول گیاهان تراریخت با اندام بزرگ‌تر و همچنین متحمل به تنش‌هایی از قبیل شوری و خشکی پیشنهاد می‌‌کند</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80802_6ea87cf5e58021423635acb21a07218d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Response of Yield and Yield Components of Barley Cultivars to Reduction of Growing Season واکنش عملکرد و اجزای عملکرد ارقام جو (Hordeum vulgare) به کاهش طول دوره رشد 13 23 80874 10.22059/ijfcs.2020.274198.654617 FA علیرضا خداشناس استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بجنورد Journal Article 2019 06 19 Limited ground water resources provide the large portion of required water for agriculture in Khorasan Razavi province and negative balance in the exploitation of these resources has threatened the continuity of agricultural activity. To reduce water consumption in the agricultural, 4-year study (2011-2014) was conducted in Agriculture and Natural Resources Research and Education Center of Khorasan Razavi on barley. Replicated trials was carried out as split plots in a randomized complete blocks design with three replications, so that planting dates were main plots and barley varieties include Yousof, Nik, Goharan, Kavir, Reihan003, Loot, Bahman and line No. 17 were subplots. Grain yield of the first dating in second year and pending culture in third and fourth years of experiment was 4734, 3199 and 4018 kg/ha, respectively compared to grain yield of autumn culture (check) in third year (4735 kg/ha), decreased 0, 26.2 and 27.4% respectively, whereas 3 times of autumn irrigation (equal to 50% decline in irrigation) was deleted from production cycle. Results showed that by shortening the growing season, yield and yield components of barley were affected and proportionally reduced but in some planting dates and spring cultivars of barley, grain production potential was acceptable and reduction of the growing season of barley and elimination of the autumn irrigations is possible and recommended. On this base, optimal barley planting date with autumn irrigation elimination is pending culture but this date could expanded to 20 of February; although the recommended planting date is the same. In this relation, selection of suitable varieties of barley (adapted spring cultivars such as Goharan, Nik and Yousof) is the next priority to ensure the success of production. <strong>منابع محدود آب زیرزمینی، تامین‌کننده قسمت عمده­ای از آب مورد نیاز بخش­ کشاورزی استان خراسان­رضوی است و تراز منفی در بهره­برداری از این منابع، تداوم فعالیت این بخش را به مخاطره انداخته­است. به‌منظور دستیابی به رویکردی برای کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی استان، آزمایش­هایی طی چهار سال (سال­های زراعی 1393-1389) روی محصول جو در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی انجام شد. آزمایش­های تکراردار به‌صورت کرت‌های یک‌بار خردشده و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد؛ به گونه­ای که  تاریخ‌های کشت به عنوان کرت­های اصلی و تنوعی از ارقام جو بهاره و زمستانه شامل ارقام یوسف، نیک، گوهران، کویر، ریحان003، لوت، بهمن و لاین شماره17، کرت­های فرعی بودند. میانگین عملکرد دانه در تاریخ کشت نخست سال دوم (7/12/1390) و کشت انتظار در سال­های سوم (20/9/1391) و چهارم (25/10/1392) آزمایش به­ترتیب 4734، 3199 و 4018 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با میانگین عملکرد دانه کشت پاییزه (شاهد) سال سوم (4735 کیلوگرم در هکتار) به­ترتیب صفر، 4/32 و 1/15 درصد کاهش یافت، در حالی که سه نوبت آبیاری پاییزه (معادل 50 درصد کاهش در آبیاری) از چرخه تولید حذف شد. نتایج نشان داد که با کوتاه شدن طول دوره رشد، عملکرد و اجزای عملکرد جو تحت تاثیر قرار گرفت و به­طور نسبی کاهش یافت اما برای برخی از تاریخ­های کشت و ارقام بهاره جو، پتانسیل تولید دانه قابل قبول بود و بر این مبنا، امکان کاهش فصل رشد جو و حذف آبیاری­های پائیزه وجود دارد و توصیه می­شود. بر مبنای نتایج آزمایش­ها، انتخاب مطلوب برای زمان کشت جو با حذف آبیاری­های پاییزه، کشت انتظاری است اما این دامنه می­تواند تا اول اسفندماه نیز ادامه یابد؛ گرچه توصیه همان تاریخ کشت انتظاری است. در این رابطه، انتخاب ارقام مناسب جو (ارقام سازگار بهاره نظیر گوهران، نیک و یوسف)، اولویت بعدی برای تضمین موفقیت تولید خواهد بود.</strong><br />  https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80874_49115647d9006acf1d546ea1199aae4f.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Direct defense of common bean accessions against two-spotted spider mite (Tetranychus urticae Koch.) attack دفاع مستقیم برخی ارقام لوبیا (Phaseolus vulgaris) نسبت به حمله کنه دو‌لکه‌ای (Tetranychus urticae Koch.) 25 36 80897 10.22059/ijfcs.2020.285372.654626 FA آذر محمدی دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علیرضا طالعی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران 0000-0001-7143-6694 محمد خانجانی استاد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان رضا معالی امیری دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2019 07 15 To find the direct defense of seedling resistance of common beans, by resistant mechanisms, morphological and physiological attributes of ten cultivars (<em>Naz, Dorsa, Akhtar,</em><em>KS41128</em>, 65-062-107, 65-071-98, 65-071-306, 65-071-410, 65-071-400, and 65-071-405) were evaluated against two-spotted spider mite in 2017 at Bu-Ali Sina university, Hamedan, Iran. Among four kinds of resistant mechanisms such as antixenosis, antibiosis, tolerant tests and PRI index, both antixenosis and tolerance mechanisms determined to be the most accurate tests in the evaluating of common bean resistance against TSSM attack. Germination delay, development and fast growth, early maturity, erected posture, small cotyledon area, the more leaf thickness along with the dark-colored demonstrated were the escape mechanisms of common beans tolerant genotypes against TSSM attack. Some epidermal traits such as the first defense barrier on common bean like hook-shaped and high density of trichome especially on abaxial epidermis by having trapping behavior showed high relation with tolerant genotypes. In fact, in tolerant beans, related-traits to trichome on leaves entrapped the body parts of TSSM such as leg tarsi, mouthpart and ovipositor and prevented to move, feed and reproduction of mites and therefore, these features decreased damage to leaf area of <em>Phaseolus vulgaris</em> as well. The 65-071-98, 65-062-107 genotypes and NAZ, were certainly categorized as the most tolerant cultivars while Akhtar and 65-071-400 were introduced as the most susceptible accessions of common beans, respectively. <strong>به‌منظور بررسی دفاع مستقیم گیاهچه­ای نسبت به حمله کنه دو­لکه­ای­ با استفاده از آزمون­های مقاومت (آنتی­زنوز، آنتی­بیوز، تحمل­پذیری و شاخص</strong><strong>PRI</strong><strong>)، خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی ده رقم لوبیا، در سال 1396 مورد ارزیابی قرار گرفت. سازوکار آنتی­زنوز و تحمل­پذیری، به‌عنوان دقیق­ترین آزمون­ها در ارزیابی مقاومت لوبیا در مقابل حمله</strong><strong> TSSM </strong><strong> شناخته شدند. از طرفی، صفات دیر جوانه­زنی، رشد و نمو سریع، زودرسی، تیپ رشدی ایستاده بوته، سطح کم کوتیلدون و ضخامت برگ همراه با رنگ تیره آن، به‌عنوان راهکارهای سازوکار­ فرار در ارقام مقاوم لوبیا علیه حمله کنه</strong><strong>شناخته شدند. برخی صفات اپیدرمی مانند کرک قلابی شکل و تراکم و فراوانی بالای کرک، به ویژه در ناحیه اپیدرم زیرین برگ، با داشتن رفتار به تله انداختن کنه، به‌عنوان اولین سد دفاعی با ارقام متحمل لوبیا ارتباط بالایی داشتند. در حقیقت، صفت قلابی شکل کرک در برگ، ضمن درگیرشدن با قسمت­های مختلف بدن</strong><strong>مانند پنجه پا، قطعات دهانی و تخم­ریز، مانع حرکت، تغذیه و تولیدمثل </strong><strong>TSSM</strong><strong> می­شوند. این ویژگی­ها باعث کاهش سطح آسیب برگ و در نتیجه افزایش تحمل لوبیا شدند. لاین­های 98-071-65، 107-062-56 و</strong><strong>رقم ناز،</strong><strong>به­عنوان متحمل­ترین ارقام و ژنوتیپ­های اختر و 400-071-65 به‌عنوان حساس­ترین ارقام ارزیابی شدند.</strong><br /><strong> </strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80897_6b71aa67fbf19f201e03a1ef6f247b79.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 07 04 Genetic evaluation of some phonological and morphological traits of oilseed rape (Brassica napus L.) Genotypes by line×tester method ارزیابی ژنتیکی برخی صفات فنولوژیک و ریخت‌شناسی در ژنوتیپ‌های کلزا (Brassica napus L.) با استفاده از تجزیه لاین در تستر 37 46 80745 10.22059/ijfcs.2020.239238.654364 FA مهدیه ارشدی بیدگلی دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران محمدحسین فتوکیان دانشیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد حسن امیری اوغان استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. 0000-0002-7084-7501 بهرام علیزاده دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2021 07 04 Given the importance of estimating combinability, heritability, genetic variance components and gene performance in designing breeding programs, an experiment based on the line×tester method with fifteen hybrids of oilseed rape derived from crosses of five average yielding cultivars includes SPN3, SPN9, SPN36, SPN30, DH4, with three spring and high yielding testers (SPN34, RGS003, SPN1) was performed using a randomized complete blocks design with two replications. The differences between hybrids for all traits, except flowering time, were significant. In the genetic control of traits, the importance of addictive effect of genes for all studied traits were estimated except for stem diameter and grain yield. The general heritability of the traits was very high and was estimate from 86.03% for stem diameter to 98.53% for the days to end of flowering. Minimum and maximum of the private heritability were also moderately high for the studied traits were56.83% and 91.63% for stem diameter and number of branches, respectively. Among the studied genotypes, SPN1 as a tester and DH4 and SPN30 as lines had the most combinability. Due to the superiority of DH4×RGS003، RGS003×SPN36 and SPN30×RGS003 hybrids, they can be recommended for hybrid cultivars production in the future breeding programs. با توجه به اهمیت برآورد ترکیب‌پذیری، وراثت‌پذیری، اجزای واریانس ژنتیکی و نحوه عمل ژن در طراحی برنامه‌های به‌نژادی کلزا، آزمایشی بر اساس روش لاین در تستر با 15 دورگ حاصل از تلاقی پنج لاین کلزای بهاره با عملکرد متوسط شامل SPN3، SPN9، SPN36، SPN30 و DH4، با سه ژنوتیپ کلزای بهاره پرمحصول شامل SPN34، RGS003 و SPN1 به عنوان تستر، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تکرار اجرا شد. تفاوت بین دورگ‌ها برای تمامی صفات مورد مطالعه بجز طول دوره گل‌دهی، معنی‌دار شد. در کنترل ژنتیکی صفات، اهمیت اثر افزایشی ژن‌ها برای تمامی صفات مورد مطالعه بجز قطر ساقه و عملکرد دانه بالاتر برآورد شد. وراثت‌پذیری عمومی صفات از 03/86 % برای قطر ساقه تا 53/98 % برای تعداد روز تا خاتمه گلدهی متغیر بود. حداقل و حداکثر وراثت‌پذیری خصوصی، به‌ترتیب در قطرساقه (83/56 %) و تعداد شاخه فرعی (63/91 %) مشاهده شد. در بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه، تستر SPN1 و لاین‌های DH4 و SPN30، بیشترین ترکیب‌پذیری عمومی را دارا بودند. با توجه به برتر بودن دورگ‌های DH4×RGS003 ، RGS003× SPN36و SPN30×RGS003 می‌توان آن‌ها را برای تولید ارقام دورگ در برنامه های اصلاحی آینده توصیه نمود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80745_29a2530ebf0585519322a356d4270ae9.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Investigating the genotype-environment interactions and identification of superior lines of pearl millet بررسی الگوی اثرات متقابل ژنوتیپ-محیط و شناسایی لاین‌های برتر ارزن مرواریدی 47 59 80829 10.22059/ijfcs.2020.273633.654570 FA رضا عطایی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران مجید غلامحسینی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. Journal Article 2019 01 23 Pearl millet (<em>Pennisetum glaucum</em> L.) belongs to <em>Poaceae</em> family and is also the sixth most important cereal in the world after wheat, rice, maize, barley, and sorghum. In order to stablity analysis of pearl millet, five new pearl millet cultivars were cultivated in six locations (Karaj, Birjand, Varamin, Yazd, Gonbad and Sari) across two years in a randomized complete block design with three replications. the results of combined analysis for number of tillers, number of leaves, days to flowering, height, fresh and dry forage yields and seed yield showed that the cultivars and the environments main effect  and their intractions were significant. The total mean  offresh forage yield was 40.19 t/ha and the average of all cultivars except KPM1 and KPM4 was lower than total mean. Results of the stability analysis by GGE biplot partitioned the testing environments into two mega-environments with KPM4 and KPM5 as winning genotypes. According to discriminate ability and representativeness, the E2 and E4 environments were perfect. Overall, the results showed the superior performance and good stability of KPM4 genotype in all experimental environments. <strong>ارزن مرواریدی (</strong><strong><em>Pennisetum glaucum</em></strong><strong> L.</strong><strong>) گیاهی متعلق به خانواده غلات است و از لحاظ اهمیت اقتصادی در بین غلات بعد از گندم، برنج، ذرت، جو و سورگوم، در رتبه ششم قرار دارد. به‌منظور بررسی پایداری</strong><strong>لاین­های امیدبخش ارزن مرواریدی، پنج لاین امیدبخش در شش منطقه (کرج، بیرجند، ورامین، یزد، گنبد و ساری) طی دو سال (1395-1394) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار کشت و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب برای صفات تعداد پنجه، تعداد برگ، تعداد روز تا گل‏دهی، ارتفاع، عملکرد علوفه‏تر و خشک و عملکرد دانه نشان داد که ارقام و محیط‌های مورد آزمایش، اختلاف معنی‌داری با یکدیگر دارند و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط معنی‌دار بود. میانگین عملکرد علوفه تر کل آزمایش، 19/40 تن در هکتار بود و میانگین عملکرد کلیه ارقام به‌جز دو رقم</strong><strong> KPM1 </strong><strong>و</strong><strong> KPM4 </strong><strong>کمتر از میانگین کل بود. بررسی پایداری ژنوتیپ‌ها با استفاده از </strong><strong>GGE</strong><strong> بای پلات، کلیه محیط‌ها را به دو محیط بزرگ با برتری ژنوتیپ‌های </strong><strong>KPM4</strong><strong> در محیط اول و </strong><strong>KPM5</strong><strong> در محیط دوم تقسیم کرد. بررسی روابط بین محیط‌های آزمایش نشان داد که محیط‌های دو و چهار از قدرت تمایز بیشتری نسبت به دیگر محیط‌ها برخوردار بودند و معرف خوبی برای کلیه محیط‌های مورد بررسی می‌باشند. به‌طوربه‌طور‌کلی نتایج این بررسی، حاکی از برتری عملکرد و پایداری خوب ژنوتیپ </strong><strong>KPM4</strong><strong> در کلیه محیط‌های آزمایش بود.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80829_b48d5a0fb5eb2160cf59ffdf49d2badc.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Effect of biological and chemical source of nitrogen fertilizer on quantitative and qualitative characteristics of maize and fenugreek forage in additive intercropping series اثر منابع زیستی و شیمیایی کود نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی علوفه ذرت و شنبلیله در کشت مخلوط سری افزایشی 61 73 80830 10.22059/ijfcs.2020.271663.654558 FA حمید عباس دخت دانشیارگروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکد کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود علیرضا شفقی دانشجوی دکتری دانشگاه صنعتی شاهرود- دانشکده کشاورزی- شاهرود- ایران منوچهر قلی پور دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2018 12 18 To investigate the quantitative and qualitative traits of forage in row cropping with pure corn and fenugreek and the effects of various nitrogen fertilizers (chemical, biological and combined), an experiment was carried out based on a randomized complete block design with four replications in the Southern Khorasan province during 2016-2017 cropping year. Different levels of fertilizers including without nitrogen fertilizer (control), 50% nitrogen chemical fertilizer by urea (75 Kg/h), 100% nitrogen fertilizer by urea (150Kg/h), biofertilizer by nitroxin (<em>Azosporium-Azotobacter</em>), combined fertilizer including nitroxin and 50% of chemical fertilizer as main factor and different composition of cultivation in six levels including pure fenugreek, pure maize, additive intercropping of corn and fenugreek in four components (100% maize + fenugreek with 25%, 50%, 75%, 100% ratio) as sub factor were the treatments. Quantitative traits were affected by crop and fertilizer types and their interactions. The greatest effects on quantitative traits were observed in pure cultivation with fertilization. All of the qualitative traits were significantly affected by the interactions of the treatments. Pure cultures showed the highest and lowest values ​​in different qualitative traits and row crops were formed intermediate groups. The highest DMD was in pure culture of fenugreek with chemical fertilizer 100% (83.47%), the highest CP was in pure culture of fenugreek with 100% chemical fertilizer (19.01%), the highest ash was in the pure culture of fenugreek with biofertilizer (64.6%) and CF and WSC were observed in pure crop cultivation of maize with100% chemical fertilizer (34.41% and 33.58%). The results showed that the land equivalence ratio in row crops was more than one and the highest land equivalence ratio (1.557) was observed in 100% maize and 100% fenugreek row cropping. In general, the combination of higher densities of fenugreek resulted in improved forage quality in additive intercropping. <strong>به­منظور بررسی عملکرد کمی و کیفی علوفه کشت مخلوط با کشت­های خالص ذرت و شنبلیله، تحت تأثیر انواع کودهای نیتروژن (شیمیایی، زیستی و تلفیقی)، آزمایشی در سال زراعی 96-1395 در سربیشه استان خراسان جنوبی، به­صورت کرت­های خرد شده و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. سطوح کودی شامل بدون کوددهی نیتروژن (شاهد)، 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن به‌صورت اوره (75 کیلوگرم نیتروژن در هکتار)، 100 درصد کود شیمیایی نیتروژن به‌صورت اوره (150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار)، کود زیستی نیتروکسین (<em>آزوسپوریلیوم- ازتوباکتر</em>)، کود تلفیقی شامل نیتروکسین و 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن به­عنوان عامل اصلی و الگوی کشت در شش سطح شامل خالص شنبلیله، خالص ذرت، مخلوط افزایشی ذرت و شنبلیله در چهار ترکیب (ذرت 100 درصد و شنبلیله با نسبت 25 درصد،50 درصد، 75 درصد و 100 درصد) به­عنوان عامل فرعی بودند. صفات کمّی تحت تأثیر الگوی کشت، نوع کوددهی و اثر متقابل تیمارها قرار گرفت. بیشترین تأثیرات روی عملکرد ماده خشک در کشت­های خالص همراه کوددهی مشاهده شد. تمام صفات کیفی تحت تأثیر معنی­دار اثر متقابل تیمارها قرار گرفتند. صفات مختلف کیفی در کشت­های خالص، بیشترین و کمترین مقادیر را نشان دادند و کشت­های مخلوط، گروه­های حد واسط را تشکیل دادند. بیشترین ماده خشک قابل هضم (</strong><strong>DMD</strong><strong>) در کشت خالص شنبلیله با مصرف100 درصد کود شیمیایی (47/83 درصد)، بیشترین پروتئین خام(</strong><strong>CP</strong><strong>) در کشت خالص شنبلیله با کاربرد 100 درصد کود شیمیایی (01/19 درصد)، بیشترین خاکستر (</strong><strong>ASH</strong><strong>) در کشت خالص شنبلیله با کاربرد کود زیستی (64/6 درصد) و بیشترین فیبر خام (</strong><strong>CF</strong><strong>) و کربو هیدرات محلول در آب (</strong><strong>WSC</strong><strong>) در کشت خالص ذرت و مصرف 100 درصد کود شیمیایی ( 41/34 و 58/33 درصد) مشاهده شد.</strong><strong>نتایج نشان داد که غالباً شاخص نسبت برابری زمین در کشت­های مخلوط، بیش از یک است و بالاترین نسبت برابری زمین (557/1) به کشت­ مخلوط ذرت + 100 درصد شنبلیله با کاربرد کوددهی تلفیقی تعلق داشت. در مجموع، الگوی کشت مخلوط با تراکم بالاتر شنبلیله، علاوه بر افزایش نسبت برابری زمین، باعث بهبود کیفی علوفه مخلوط می­شود.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80830_ee31204232a45d0bd8e3185e11cad48d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Study the morphophysiological responses of promising Iranian new and natural trans chromsomal secondary tritipyrum cereal lines to Salinity conditions in Iran مطالعه پاسخ‌های مرفوفیزیولوژیکی لاین‌های امیدبخش غله جدید و تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم ثانویه ایرانی به شوری در ایران 75 86 80903 10.22059/ijfcs.2020.285762.654628 FA حسین شاهسوند حسنی دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز زهرا رودباری استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان قاسم محمدی نژاد دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان محسن اسماعیل زاده مقدم دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ایران 0000-0002-7805-264X Journal Article 2019 07 25 The response of  Iranian new promising  transchromosomal secondary tritipyrum lines with one Iranian  wheat cultivar (Roshan) and a promising transchromosomal non-Iranian primary tritipyrum line{(Ka/b)(Cr/b)} were evaluated in normal soil (EC=1ds/m2) with normal (EC=0.8 ds/m2) and saline water (EC=15ds/m2) at field condition in  completely randomized block design with three replications. The analysis of morphological/physiological traits showed that there was significant differences between all Iranian new promising transchromosomal secondary tritipyrum lines for all traits. Interaction between salinity and genotypes was significant in all physiological and morphological traits, too. Although the lowest reduction in plant yield, relative water content and chlorophyll a under 15ds/m2 salinity belonged to the non-Iranian promising transchromosomal primary tritipyrum line (Ka/b)(Cr/b) and Iranian promising transchromosomal secondary tritipyrum line derived from the Omid × (Cr/b)(Ka/b) cross but the highest ratio of reduction in these traits was belonged to Iranian wheat cultivar (Roshan) as male parent. Three Iranian promising trans chromosomal secondary tritipyrum lines derived from  Omid × (Cr/b)(Ka/b), Nikenejad ×(Cr/b)(Ka/b) and Az/b x Roshan  crosses with one non-Iranian promising trans chromosomal primary tritipyrum line (Ka/b)(Cr/b) showed the highest tolerance for all physiological traits at EC=15ds/m2, too. Therefore based on this research results, it could be storngly recommeded that the Iranian promising trans chromosomal secondary tritipyrum line derived from Omid × (Cr/b)(Ka/b) and non-Iranian promising trans chromosomal primary tritipyrum line (Ka/b)(Cr/b) as its female parent, are the appropriate candidates for grain and forage production, respectively, in the salt effected soils and brackish water with 15ds/m2 salinity.<br />  <strong>پاسخ مرفوفیزیولوژیکی لاین‌های امیدبخش غله جدید تراریخت کرومووزمی تریتی‌پایرم ثانویه ایرانی </strong><strong> (AABBDE^b, 2n=6x=42)</strong><strong>بعد از تریتیکاله و تریتوردیوم، با رقم گندم ایرانی روشن (</strong><strong>AABBDD</strong><strong>: والد پدری) و لاین امیدبخش تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم </strong><strong>(AABBE^bE^b, 2n=6x=42)</strong><strong> اولیه غیرایرانی </strong><strong>(Ka/b)(Cr/b)</strong><strong>والد مادری)، در شرایط خاک نرمال (</strong><strong>EC=1ds/m</strong><strong>) با آب نرمال </strong><strong>(EC=0.8ds/m)</strong><strong> و آب شور </strong><strong>(EC=15ds/m)</strong><strong>، به‌صورت دو طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج اندازه‌گیری صفات مورفولوژی (ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد پنجه کل و بارور، عملکرد دانه تک بوته، وزن هزار دانه و شاخص برداشت) و فیزیولوژی (محتوای نسبی آب، میزان سدیم، پتاسیم برگ و میزان کلروفیل) نشان داد که برای صفات مذکور، تفاوت معنی­داری بین لاین­ها وجود داشت. اثر متقابل شوری در ژنوتیپ نیز برای صفات مرفوفیزلوژیک لاین­های تریتی‌پایرم ثانویه ایرانی معنی‌دار بود. کمترین کاهش در عملکرد، محتوای نسبی آب و کلروفیل تحت تنش شوری مربوط به لاین تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم اولیه غیرایرانی (</strong><strong>Ka/b)(Cr/b</strong><strong>) و لاین امیدبخش تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم ثانویه ایرانی حاصل از تلاقی امید ×(</strong><strong>Ka/b)(Cr/b</strong><strong>) و بیشترین کاهش در صفات مذکور متعلق به گندم ایرانی روشن بود. سه لاین امیدبخش تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم ثانویه حاصل از تلاقی‌های امید</strong><strong>× </strong><strong> (</strong><strong>Ka/b)(Cr/b</strong><strong>)، نیک نژاد ×  </strong><strong>(Ka/b)(Cr/b)</strong><strong> و روشن × (</strong><strong>Az/b</strong><strong>) و همچنین لاین امیدبخش تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم اولیه غیر ایرانی (</strong><strong>Ka/b)(Cr/b</strong><strong>) بیشترین تحمل به شوری برای صفات فیزیولوژیک را از خود نشان دادند. بنابراین لاین تراریخت کروموزومی تریتی‌پایرم ثانویه ایرانی حاصل از تلاقی امید ×</strong><strong>(Ka/b)(Cr/b)</strong><strong> و والد مادری آن، دو کاندید مناسب برای تولید دانه و علوفه در مطالعات به زارعی در اراضی و آب­های متأثر از شوری </strong><strong>ds/m</strong><strong>15</strong><strong> </strong><strong>می باشند.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80903_3ea0b44f89d3d722736c267bcb03f6fb.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Fertility restoring potential of rapeseed (Brassica napus) genotypes in Ogura and Polima CMS systems ارزیابی توانمندی ژنوتیپ‌های بازگردان باروری کلزا (Brassica napus) در دو سامانه نرعقیمی اوگورا و پولیما 87 99 80904 10.22059/ijfcs.2020.289508.654644 FA غلامرضا قدرتی دانشجوی سابق دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران محقق، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران ولی اله محمدی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران حسن زینالی خانقاه استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علیرضا شافعی نیا استادیار گروه زراعت و اصالح نباتات، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان Journal Article 2019 10 03 Effective fertility restorer line is one of the essential components of hybrid seed production in rapeseed. The aim of this study was to evaluate the fertility restoring ability in a number of genotypes of rapeseed via test cross. Plant material carrying the fertility restorer gene (Rf) consisted of four lines (two Polima and two Ogura), seven rapeseed hybrids, 14 candidate promising fertile lines and 40 fertile plants selected from F₂ populations of two rapeseed hybrids. Cytoplasmic male sterile (CMS) plant material consisted of three lines (two Polima and one Ogura) and sterile plants observed in F₂generation of a hybrid with Polima system. Crosses between fertile and male sterile genotypes were made. The progenies were planted in the field and number of fertile and sterile plants, pod density, shape andlength and number of seeds per pod were evaluated. Number of fertile to infertile plants ratio confirmed monogenic inheritance of fertility restoration and a strong relation between the male sterility system and Rf gene in parent. Genotypes carrying Rf gene had larger anthers, longer filament and bigger petals than sterile plants flowers. Based on homozygosity of fertility gene and the traits studied, promising genotypes of R'1.1, R'4.2 and R'2.1 were selected as effective restorer lines in Polima system.<br />  <strong>وجود لاین بازگردان باروری کارآمد، یکی از اجزای ضروری تولید بذر هیبرید در کلزا است. هدف از </strong><strong>این مطالعه، ارزیابی قدرت بازگردانندگی باروری در تعدادی از ژنوتیپ‌های بارور کلزا با استفاده از روش آمیزش آزمون بود. مواد گیاهی حامل ژن بازگردان باروری شامل چهار لاین (دو پولیما و دو اوگورا)، هفت هیبرید کلزا، 14 ژنوتیپ امید بخش بارور و 40 تک بوته انتخابی بارور از نسل </strong><strong>F­­₂</strong><strong> دو هیبرید تجاری هایولا 401 و50 کلزا بودند. مواد گیاهی نر‌عقیم شامل سه لاین (دو پولیما و یک اوگورا) و بوته‌های نرعقیم مشاهده شده در نسل </strong><strong>F₂</strong><strong> هیبرید هایولا 401 بودند. تمام مواد گیاهی در شرایط گلخانه کشت شدند و تلاقی، بین ژنوتیپ‌های بارور با ژنوتیپ‌های نرعقیم انجام گرفت. نتاج حاصل از نظر تعداد بوته‌های بارور و عقیم، تراکم، شکل و طول خورجین و تعداد دانه در خورجین در مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفتند. مقایسه نسبت تعداد بوته‌های بارور به عقیم، توارث تک ژنی صفت نرباروری و همچنین وابستگی شدید بین ماهیت سیتوپلاسم والد مادری نرعقیم و ژن مسئول باروری در والد پدری را نشان داد. گل‌ها در ژنوتیپ‌های حامل ژن بازگردان باروری، علاوه بر کیسه‌های گرده توسعه یافته، دارای پایه‌های پرچم بلند و گلبرگ‌های صاف و بزرگ بودند. بر اساس خلوص ژن باروری و میانگین خصوصیات ثبت شده، ژنوتیپ های امید بخش </strong><strong>R'1/1, R'4/2</strong><strong> و </strong><strong>R'2/1</strong><strong> به‌عنوان لاین‌های بازگردان باروری مطلوب در سامانه پولیما انتخاب شدند. نتایج نشان داد که هیبریدهای هایولا 401 و 308 در سامانه پولیما و هایولاهای 4815، 50،60 و 76 در سامانه اوگورا برای استخراج لاین بازگردان باروری از نسل </strong><strong>F₂</strong><strong> مناسب هستند. از میان ژنوتیپ‌های بارور انتخابی نسل </strong><strong>F₂</strong><strong>، شماره‌های دو، سه و 19 از هیبرید هایولا 401 (سامانه پولیما) و شماره‌های چهار، شش، هشت، 11، 12، 13 و 15 از هیبرید هایولا 50 (سامانه اوگورا) برای ادامه خودگشنی و تهیه لاین بازگردان باروری خالص مناسب تشخیص داده شدند.</strong><br />  https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80904_7e5ef2f0d8377836642579982d33b356.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Quantification of the rapeseed cultivars germination using hydrothermal time model کمی‌سازی جوانه‌زنی ارقام کلزا با استفاده از مدل زمان رطوبت دمایی 101 108 80905 10.22059/ijfcs.2020.290041.654648 FA ترانه ثمرزاده وژده فر دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج مصطفی اویسی گروه زرعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران امیرحسین شیرانی راد استاد موسسه تحقیقات اصلاح و نهال بذر ، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی ، کرج، ایران. محمدحسین نعیمی گروه زرعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2019 10 05 The objective of this study was to predict the hydrothermal time parameters of five rapeseed cultivars germination using Bradford’s approach. The experiment was a completely randomized in a factorial arrangement of treatments with three replications. The factors were temperature at 6 levels (5, 10, 15, 20, 25 and 30°C) and 5 levels of water potentials (0, -0.3, -0.6, -0.9 and -1.2 Mpa). Application of this model had the highest performance in germination predicting of two cultivars RGS003 and Hayola 4815 with 0.904 and 0.900 coefficients of determinations and the 0.084 and 0.081 mean squared errors, of  respectively. Base temperature was 2.37°C for Hyola401 and in other cultivars was 0°C. Optimum temperature was variable from 23.36°C in Zabol10 to 29.76°C in Hyola401. The mean base water potential varied from -0.3 in Zabol10 to -0.134 MPa in Hyola4815 between cultivars. The Bradford model fit well with data from different rapeseed cultivars. Model prediction of germination indices indicated Fitting of the model showed that indicators such as temperature-humidity coefficient in the population followed the normal distribution. While a large percentage of the population is around the average, large variances in cardinal temperatures and hydrotime parameters within cultivars necessitate further reaserches to improve the germination uniformity of rapeseed cultivars.<br />  <strong>این مطالعه با هدف پیش‌بینی شاخص‌های جوانه‌زنی پنج رقم‌کلزا شامل هایولا401، دلگان، </strong><strong>RGS003</strong><strong>، هایولا4815 و زابل10 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی، شامل تیمارهای دما در شش سطح پنج، 10، 15، 20، 25 و 30 درجه سلسیوس و پتانسیل آب در پنج سطح صفر، 3/0-، 6/0-، 9/0- و 2/1- مگاپاسکال در سه تکرار انجام شد. کاربرد این مدل در پیش‌بینی جوانه‌زنی دو رقم </strong><strong>RGS003</strong><strong> و هایولا4815 با ضرایب تبیین 904/0 و 900/0 و مجذور میانگین مربعات خطا 084/0 و 081/0، دارای بالاترین عملکرد بود. دمای پایه رقم هایولا401 برابر با 37/2 درجه سلسیوس و در سایر ارقام برابر با صفر به‌دست آمد. دمای بهینه از 36/23 درجه سلسیوس در رقم زابل10 تا 76/29 درجه سلسیوس در رقم هایولا401 متغییر بود. میانگین پتانسیل آب پایه جمعیت از 3/0- مگاپاسکال در رقم زابل10 تا 134/0-مگاپاسکال در رقم هایولا4815 در بین ارقام کلزا تفاوت داشت. مدل بردفورد، برازش مناسبی به داده‌های ارقام مختلف کلزا داشت. پیش‌بینی مدل از شاخص‌های جوانه‌زنی، حاکی از تفاوت مقادیر شاخص‌ها بین ارقام بود. برازش مدل نشان داد که شاخص‌هایی مثل ضریب زمان رطوبت دمایی در جمعیت از توزیع نرمال تبعیت می‌کند. با توجه به واریانس دماهای کاردینال و نیز پاسخ رطوبتی مشاهده شده در درون رقمها، تحقیقات اصلاحی جهت کاهش واریانس مذکور و ایجاد یکنواختی جوانه زنی در ارقام توصیه می شود. </strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80905_aef3f131831da302c635047bf940c9ef.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Effect of drought stress on light absorption, radiation use efficiency and yield of different maize varieties (Zea maize. L.) under Ilam conditions بررسی اثر تنش کم آبی بر میزان جذب نور،کارایی مصرف نور و عملکرد ارقام مختلف ذرت ((Zea maize L. در شرایط ایلام 109 121 80928 10.22059/ijfcs.2020.291824.654652 FA اخلاص امینی دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی دانشگاه ایلام علی اشرف مهرابی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام علی حاتمی استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام خلیل فصیحی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام یاسر علیزاده استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام Journal Article 2019 11 02 In order to investigate the light absorption and radiation use efficiency and grain yield of maize varieties in irrigation different levels, split plots experiment in randomized complete block design were conducted with three replications at Ilam University Research Field. Irrigation at three levels was assigned to the main plots (irrigation after 70, 105 and 140 mm evaporation from evaporation pan Class A) and four single cross corn hybrid varieties (524, 666, 677 and 704) were sub plots. Irrigation levels were significantly different in grain and biologic yields and harvest index. Grain yield decreased by 19% and 42% at I105 and I140 irrigation levels, respectively. Harvest index decreased by 0.8% at I140 Irrigation level. Results showed that maximum grain and biologic yields were observed in SC704, SC677 varieties, respectively. The effect of irrigation levels was significant on radiation use efficiency. The highest radiation use efficiency was observed in the studied varieties at I70 irrigation level (with an average of 2.43 g/mJ). Water deficit at I140 Irrigation level, radiation use efficiency was reduced by 25.11% relative to optimum moisture conditions. Based on the results, although all maize varieties showed reduced radiation use efficiency under drought stress, SC677 variety had the highest radiation use efficiency under stress and optimum irrigation conditions, compared to other varieties and cultivation of this variety is recommended, especially under stress conditions. <strong>به‌منظور بررسی جذب و کارایی مصرف نور و عملکرد ارقام ذرت دانه­ای در سطوح مختلف آبیاری، آزمایشی به‌صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ایلام اجرا شد. آبیاری در سه سطح به کرت­های اصلی (آبیاری پس از 70، 105 و 140 میلی­متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس </strong><strong>A</strong><strong>) اختصاص یافت و کرت­های فرعی شامل چهار رقم هیبرید سینگل کراس ذرت (524، 666، 677 و 704) بود. سطوح آبیاری از نظر عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت، اختلاف معنی­دار داشتند. عملکرد دانه در سطح آبیاری 105</strong><strong>I</strong><strong>، حدود 19 درصد و در سطح آبیاری 140</strong><strong>I</strong><strong>، حدود 42 درصد کاهش یافت. شاخص برداشت در سطح آبیاری 140</strong><strong>I</strong><strong>، 8/0 درصد کاهش نشان داد. نتایج نشان داد که حداکثر عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک، به‌ترتیب در ارقام</strong><strong> SC704 SC677</strong><strong> مشاهده شد. تاثیر سطوح آبیاری بر کارایی مصرف نور معنی­دار بود. بالاترین کارایی مصرف نور در ارقام مورد مطالعه در سطح آبیاری 70</strong><strong>I</strong><strong> (با میانگین 43/2 گرم بر مگاژول) مشاهده شد. کمبود آب در سطح آبیاری 140</strong><strong>I</strong><strong> باعث شد کارایی مصرف نور نسبت به شرایط مطلوب رطوبتی، 11/25 درصد کاهش یابد. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد گرچه کارایی مصرف نور در شرایط تنش خشکی در تمامی ارقام ذرت کاهش یافت، ولی رقم 677</strong><strong>SC</strong><strong> چه در شرایط تنش و چه در شرایط آبیاری مطلوب، بالاترین کارایی مصرف نور را نسبت به ارقام دیگر داشت.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80928_cdc1eedb56512876cbbbccc17c6c9973.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Physiological and agronomic response of promise safflower genotypes to late season water deficit stress پاسخ فیزیولوژیک و زراعی ژنوتیپ‌های امید بخش گلرنگ به تنش کمبود آب آخر فصل 123 130 80982 10.22059/ijfcs.2020.293812.654667 FA بهمن پاسبان اسلام دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران امیر رضا صادقی بختوری استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان حمید جباری استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران احمد بای بوردی استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران Journal Article 2019 12 10 To investigate the effects of late season drought on yield components, seed and oil yields and some physiological indices related to drought tolerance in promise genotypes of safflower, an experiment was conducted as split plot based on a randomized complete blocks design with three replications in saline areas of the East Azarbaijan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center during the cropping season of 2018-19. The experimental factors included drought stress (non-stressed and stressed from flowering to maturity) and six safflower genotypes (Padideh, Gazagi, 59, 68, 97 and 132 lines). Drought stress decreased yield components, seed and oil yields, leaf chlorophyll index, stomatal conductance and RWC and increased leaf temperature significantly. Amounts of these traits were significantly different among genotypes. Correlations among these indices and with seed and oil yields were significant. Also all yield components had important role in productivity. In all water conditions, Padideh variety and promise line 68 had higher amounts of physiological indices and indicated higher seed and oil yields. Therefore, Leaf chlorophyll index, stomatal conductance, RWC and leaf temperature are able to reflect the effects of water deficit on safflower genotypes and could be used in the drought tolerant genotypes selection. <strong>با هدف شناسایی اثرات خشکی آخر فصل روی اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن و برخی شاخص­های فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به خشکی در ژنوتیپ­های امید­بخش گلرنگ، آزمایشی به­صورت کرت‌های خرد شده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در اراضی شور مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، طی سال زراعی 98-1397 اجرا شد. فاکتور اصلی، خشکی با دو سطح بدون تنش و تنش از گل‌دهی تا رسیدگی دانه و فاکتور فرعی، شش ژنوتیپ­ گلرنگ (پدیده، قزاقی، لاین­های92، 68، 97 و 132) بودند. در اثر تنش خشکی، اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن، شاخص کلروفیل برگ، هدایت روزنه‌ای و مقدار نسبی آب برگ (</strong><strong>RWC</strong><strong>) به­طور معنی­داری کاهش و دمای برگ افزایش یافت و مقادیر این صفاتآن‌ها بین ژنوتیپ­ها متفاوت بود. همبستگی­ بین این شاخص­ها و اجزای عملکرد و عملکرد دانه و روغن معنی­دار شد. بنابراین نقش همه اجزای عملکرد و درصد روغن دانه روی محصول­دهی معنی­دار بود. رقم پدیده و لاین امید بخش 68، با کسب مقادیر بالاتر این شاخص­ها، همواره بیشترین عملکرد دانه و روغن را نشان دادند. شاخص­های کلروفیل برگ، هدایت روزنه، مقدار نسبی آب برگ</strong><strong> </strong><strong>و دمای برگ، به اثرات خشکی روی ژنوتیپ­های گلرنگ را نشان دادند و توان لازم برای گزینش ژنوتیپ­های متحمل به خشکی را داشتند. </strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80982_48df9ce5b1a334662993cf806d8516b7.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Does increase of wild oat density change time of application of wheat selective herbicide? آیا افزایش تراکم یولاف‌وحشی منجر به تغییر زمان کاربرد علف‌کش‌های انتخابی گندم می‌شود؟ 131 143 80991 10.22059/ijfcs.2020.295226.654678 FA احمد زارع استادیارگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، ایران، حمید رحیمیان مشهدی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران مصطفی اویسی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران رضا حمیدی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز Journal Article 2020 01 05 To investigate the effrct of various densities of wild oat, application time and type of herbicide on wild oat control and yield and yield components of wheat, a split spilt plot experiment was carried out base on randomized complete block design (RCBD) with 3 replications in a field in Fars Province )Marvdasht city) in the cropping year of 2014-2015. The different densities of wild oat (0, 20, 40, 80, 160 and 320 plants m²) as the main plot, two herbicides including mesosulfuron + iodosulfuron + mefenpyr-diethyl (Atlantis18 g a.i. /ha) and clodinafop-propargyl (Topik, 64 g a.i. /ha) as sub-plot and application time (18 (8 leaves) and 23 Zadoks (tillering) stages) as sub-sub plot were considered. According to logistic model (parameter Den₅₀), 127 and 95 wild oats per m² was required to reach a 50% reduction in dry weight of wild oat in clodinafop-propargyl herbicide treatment at 8 and 23 Zadoks stages, respectively, whereas, for 50% reduction in dry weight of wild oat in mesosulfuron + iodosulfuron herbicide treatment were 141 and 149 wild oats/m², respectively. The regrowth of wild oat in clodinafop-propargyl compared to mesosulfuron + iodosulfuron herbicides was higher in tillering compared to 8 leaves in all densities. Hyperbolic model for grain yield showed that in Topik herbicide treatment at both application times, 50% reduction in the yield was observed in 118 and 83 wild oats/m² and in mesosulfuron + iodosulfuron herbicide treatment at both application times, 50% reduction in the yield was observed in 423 and 221 wild oats/m².At higher wild oat densities, of mesosulfuron + iodosulfuron application is recommended at 18 Zadoks stage. <strong>به‌منظور بررسی تاثیر تراکم­های یولاف</strong><strong>­</strong><strong>وحشی، زمان کاربرد و نوع علف­کش بر میزان کنترل یولاف</strong><strong>­</strong><strong>وحشی، عملکرد و اجزای عملکرد گندم، آزمایشی مزرعه­ای به صورت کرت­های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار به‌منظوردر سال زراعی 1393-1392 در استان فارس شهرستان مرودشت انجام گرفت. تراکم­های مختلف یولاف</strong><strong>­</strong><strong>وحشی (صفر، 20، 40، 80، 160 و 320 بوته در مترمربع) به‌عنوان کرت اصلی، دو علف­کش یدوسولفورون+ مزوسولفورون+ مفن پایر دی اتیل (آتلانتیس، 18 گرم ماده موثره در هکتار) و کلودینافوپ پروپارژیل (تاپیک، 64 گرم ماده موثره در هکتار) به‌عنوان کرت فرعی و زمان کاربرد مرحله 18 زادوکس (هشت</strong><strong>­</strong><strong>برگی) و 23 زادوکس (مرحله پنجه­زنی) به‌عنوان کرت فرعی فرعی درنظر گرفته شدند. کاهش 50 درصد وزن خشک یولاف</strong><strong>­</strong><strong>وحشی</strong><strong> </strong><strong>(پارامتر</strong><strong>Den₅₀</strong><strong>) توسط علف­کش کلودینافوپ پروپارژیل در دو زمان کاربرد هشت­برگی و پنجه­زنی، به‌ترتیب در تراکم 127 و 95 بوته در مترمربع یولاف­وحشی و برای علف­کش یدوسولفورون+مزوسولفورون در دو زمان هشت­برگی و پنجه­زنی در تراکم­های141 و 149 بوته در مترمربع مشاهده شد. رشد مجدد یولاف­وحشی در علف</strong><strong>­</strong><strong>کش کلودینافوپ پروپارژیل نسبت به علف­کش یدوسولفورون+ مزوسولفورون در تمامی تراکم­ها در مرحله پنجه­زنی نسبت به هشت­برگی بیشتر بود. برآورد مدل هایپربولیک برای عملکرد دانه نشان داد که در علف­کش کلودینافوپ پروپارژیل در دو زمان کاربرد هشت­برگی و پنجه­زنی، کاهش 50 درصدی عملکرد دانه در تراکم­های 118و 83 بوته در متر مربع یولاف­وحشی و در علف­کش یدوسولفورون+</strong><strong> </strong><strong>مزوسولفورون برای دو زمان کاربرد در تراکم­های 423و 221 بوته در مترمربع رخ داد. </strong><strong>در تراکم­های بالاتر یولاف­وحشی، کاربرد علف­کش یدوسولفورون + مزوسولفورون در مرحله 18 زادوکس پیشنهاد می­شود.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80991_0d1cb58bbcb0948b044982fcf9be6003.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 The effect of nano elicitors on the expression of the genes involved in alkaloids biosynthetic pathway in Papaver orientale L. suspension culture اثر نانومحرک‌ها بر بیان ژن‌های دخیل در زیست ساخت آلکالوئیدهای شقایق شرقی (Papaver orientale L.) 133 141 80746 10.22059/ijfcs.2020.256665.654466 FA محسن رحیمی شعرباف مقدس کارشناس ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران محمدرضا نقوی استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران منیژه سبکدست استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران 0000-0002-0403-2208 الهه معتمدی استادیار، گروه نانوتکنولوژی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، کرج جابر نصیری استادیار، پژوهشکده کشاورزی هسته ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، سازمان انرژی اتمی ایران، کرج Journal Article 2018 05 23 Pharmacological properties of <em>Papaver</em> family plants referred to Benzylisoquinoline alkaloid (BIAs) production. The BIAs alkaloids are a diverse group of nitrogenous compounds which have a limited distribution among various plant species. In addition to their medicinal properties, they have a crucial role in the plant defense mechanisms. In the current study, the effects of elicitors including green silver nanoparticles, chemical silver nanoparticles, carbon nanotubes, graphene coated with chemical silver nanoparticles, and combination of graphene and green silver nanoparticles were investigated on the relative expression of BIAs biosynthesis pathway genes (<em>DBOX</em>, <em>COR</em>, and <em>T6ODM</em>) in the <em>Papaver orientale</em> L. cell suspension of with the concentration of 50 mg/L at 48 and 72 h after the elicitor applications. There were significant changes in the relative expression of these genes due to elicitor applications. However, the highest transcriptional activity of <em>DBOX</em> and <em>COR</em> genes observed at 48 h after utilization of graphene coated with chemical silver nanoparticles with the values of 57.96 and 8.34 fold-change, respectively. While, there was an up-regulation of <em>T6ODM</em> gene in the combination application of graphene and Green silver nanoparticles (45.77 fold). These results suggested that the application of various elicitors in this plant could accompany by diverse changes in the expression of alkaloids biosynthetic genes, which depends on the toxicity level of elicitors and elicitors’ mediated-activation of signaling paths. <strong>خصوصیات دارویی گیاهان خانواده خشخاش، مربوط به قابلیت تولید آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین (</strong><strong>BIAs</strong><strong>) است. آلکالوئیدهای </strong><strong>BIA</strong><strong> گروه متنوعی از ترکیبات نیتروژن دار هستند که پراکنش محدودی در بین گیاهان دارند. این آلکالوئیدها علاوه بر خاصیت دارویی، در مکانیسم دفاعی گیاه نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند. در این پژوهش، اثر محرک­ (الیسیتور)‌های نانوذره نقره سبز و نقره شیمیایی، نانولوله­های کربنی، گرافن با پوشش نانوذره نقره شیمیایی و همچنین اثر ترکیبی گرافن و نانوذره نقره سبز بر میزان بیان نسبی ژن‌های مسیر زیست­ساخت (بیوسنتز) بنزیل­ایزوکوئینولین آلکالوئیدها (</strong><strong><em>DBOX </em></strong><strong>،</strong><strong><em>COR </em></strong><strong> و</strong><strong><em>T6ODM </em></strong><strong>) در دروایه­ی (سوسپانسیون) یاخته­ای </strong><strong><em>Papaver orientale</em></strong><strong> L.</strong><strong> با غلظت 50 میلی­گرم در لیتر در دو زمان ۴۸ و ۷۲ ساعت پس از اعمال محرک (الیسیتور) مورد بررسی قرار گرفت. تحت تأثیر این محرک­ها، بیان نسبی ژن­ها به شدت تغییر کرد، به‌طوری‌که در هر دو ژن </strong><strong><em>COR</em></strong><strong> و </strong><strong><em>DBOX</em></strong><strong> بیشترین میزان بیان نسبی در ۴۸ ساعت پس از تیمار گرافن با پوشش نانوذره نقره شیمیایی، به‌ترتیب 96/57 و 34/8 به­دست آمد. در ژن</strong><strong><em>T6ODM </em></strong><strong> بیشترین بیان نسبی مربوط به تیمار محرک ترکیبی گرافن به همراه نانوذره نقره سبز، به میزان 77/45 برابر بود. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که محرک­های مختلف، تأثیرات متفاوتی بر میزان ژن­های دخیل در زیست­ساخت آلکالوئیدهای این گیاه دارند. این محرک­ها بسته به میزان سمیت و مسیرهای سیگنالینگی که در سلول فعال می­کنند، بیان ژن­های دخیل در زیست ساخت  آلکالوئیدها را تحت تأثیر  خود قرار دادند.</strong><strong> </strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80746_2bee3a56634767c9168da5bd763912b8.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Response of rice growth and grain yield to seeding date and planting method in direct seeding in Rasht واکنش رشد و عملکرد برنج به تاریخ بذرپاشی و روش کاشت در کشت مستقیم در رشت 143 154 80955 10.22059/ijfcs.2020.292288.654656 FA اکبر لطیفی دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران هاشم امین پناه دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران بیژن یعقوبی دانشیار، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت. Journal Article 2019 11 11 Changing rice cultivation system from puddle transplanting to direct seeding greatly reduces labor and crop production costs. A field experiment was conducted at Rice Research Institute of Iran-Rasht in 2018 as split plot based on a randomized complete block design to evaluate the effect of seeding date and planting method on growth and grain yield of Hashemi cultivar in direct seeding method. Main plots included seeding date (May 1, 8, 15, 22, 29 and June5 and 12) and sub plots were planting methods (broadcast seeding, row seeding and hill seeding). Moreover, transplanting plots were included to the experiment as control treatment. Analysis of variance showed that seeding date had significant effects on paddy yield but planting method and their interaction had no significant effect on paddy yield. Maximum paddy yield were recorded at the dates of 1 and 15 May (4414 and 4325 kg ha^-1, respectively). Paddy yield was significantly reduced when seeding date delayed, as grain yield reduce by 41%, 43%, and 70% at the seeding dates of 22 and 29 May, and 5 June compared to the seeding date of 1 May. There was no significant difference in paddy yield between direct seeding (4295±215 kg ha^-1) and transplanting (4414±184 kg ha^-1) production systems. Moreover, seeding date and planting method had no significant effect on weed biomass. In general, result revealed that optimum paddy yield in direct seeding was recorded at the seeding date of 1 and15 May. <strong>تغییر نظام کشت برنج از کشت نشایی به کشت مستقیم، سبب کاهش قابل توجه نیروی کارگری و هزینه</strong><strong>‌</strong><strong>های تولید می­شود. به­منظور بررسی اثر تاریخ بذرپاشی و روش کاشت بر رشد و عملکرد رقم هاشمی در کشت مستقیم، آزمایشی در سال 1397 به­صورت کرت­های خرد شده و در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در مؤسسه تحقیقات برنج کشور-رشت انجام شد. عامل اصلی شامل تاریخ بذرپاشی (11، 18 و 25 اردیبهشت و یک، هشت، 15 و 22 خرداد) و عامل فرعی شامل روش کاشت (دست­پاش، کاشت خطی و کاشت کپه­ای) بودند. همچنین، تیمار شاهد کشت نشایی نیز به تیمارهای آزمایشی افزوده شد. تجزیه واریانس نشان داد که اثر تاریخ بذرپاشی بر عملکرد شلتوک معنی­دار بود، ولی اثر روش کاشت و اثر متقابل بین آن‌ها بر عملکرد شلتوک معنی­دار نبود. حداکثر عملکرد شلتوک به­میزان 4414 و 4325 کیلوگرم در هکتار، به­ترتیب در تاریخ بذرپاشی 11 و 25 اردیبهشت به­دست آمد و تأخیر در بذرپاشی، منجر به کاهش معنی­دار عملکرد شد، به</strong><strong>‌</strong><strong>طوری­که عملکرد شلتوک در تاریخ بذرپاشی یک، هشت و 15 خرداد در مقایسه با تاریخ بذرپاشی 11 اردیبهشت، به­ترتیب 41، 43 و 70 درصد کاهش یافت. همچنین بین عملکرد شلتوک در کشت مستقیم (184</strong><strong>±</strong><strong>4414 کیلوگرم در هکتار) و کشت نشایی (215</strong><strong>±</strong><strong>4295 کیلوگرم در هکتار) اختلاف معنی­داری وجود نداشت. در ضمن، وزن خشک علف­های‌هرز تحت تأثیر تاریخ بذرپاشی و روش کاشت قرار نگرفت. به­طورکلی و براساس نتایج این تحقیق، عملکرد مطلوب برنج در کشت مستقیم، با بذرپاشی از تاریخ 11 تا 25 اردیبهشت به‌دست آمد.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_80955_b3c2a73e445b42baa34720a7fe9f7ca9.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Genotype and environment interaction analysis for grain yield of chickpea genotypes using AMMI and GGE biplot models تحلیل اثر متقابل ژنوتیپ و محیط بر عملکرد دانه ژنوتیپ‌های نخود با استفاده از مدل‌های AMMI و بای‌پلات GGE 155 166 82440 10.22059/ijfcs.2020.293594.654662 FA یداله فرایدی عضو هیئت علمی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مراغه، ایران حسین عبدی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران فرهاد آهکپز دانشجوی دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران عضو هیئت علمی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مراغه، ایران همایون کانونی عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی، آموزش و منابع طبیعی کردستان، سنندج، ایران علی اکبر محمودی عضو هیئت علمی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، شیروان، ایران Journal Article 2019 12 07 In the present study, 18 lines and cultivars of chickpea were evaluated in three cold dryland stations including Maragheh, Kurdestan and Shirvan for three years (2014-2016). Results showed that the environments, genotypes and their interaction effects were significant. Interaction analysis using the AMMI model indicated that the two principal components (IPCAs) significantly accounted for 67.9% of the total variation. However, these two components accounted for about 65% of the changes in the GGE biplot method. Evaluation of genotype yield<strong> </strong>stability using AMMI statistics was very similar to AMMI2 biplot. This similarity was also partially observed between the AMMI and GGE biplot methods. In both models, the environments were subdivided into groups with separate superior genotypes and the behavior of some sites in the selection of genotypes was similar across years, while in some other sites, it was different. Therefore, it is concluded that the reproducibility pattern of superior genotypes in each site is challenging under dryland conditions. Control cultivars of Samin, Gazvin and Jam showed good grain yield and stability. Although, the ability to select high yielding and stable genotypes among the lines was poor compared to control cultivars, genotypes NO. 1, 3, 6, 12 and 14, due to their high yield, can be used in specific adaptation and suitable genetic sources for introducing drought and cold tolerant cultivars in the studied fields. <strong>در پژوهش حاضر، 18 لاین و رقم نخود سفید در سه ایستگاه سردسیری دیم شامل مراغه، کردستان و شیروان به مدت سه سال (1392-95) ارزیابی شدند. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که اثرهای محیط، ژنوتیپ و تعامل ژنوتیپ و محیط معنی­دار بودند. تحلیل تغییرات اثر متقابل ژنوتیپ و محیط با استفاده از مدل </strong><strong>AMMI</strong><strong> حاکی از معنی­دار بودن تغییرات ناشی از دو مؤلفه اصلی تعامل با توجیه 9/67 درصدی بود، درحالی­که این دو مؤلفه در روش بای­پلات </strong><strong>GGE</strong><strong> حدود 65 درصد از تغییرات را توجیه نمودند. نتایج ارزیابی پایداری ارقام با استفاده از آماره­های </strong><strong>AMMI</strong><strong> بسیار مشابه با بای­پلات </strong><strong>AMMI2</strong><strong> بود. این تشابه تا حدودی میان روش بای­پلات </strong><strong>GGE</strong><strong> و </strong><strong>AMMI</strong><strong> نیز مشاهده شد. در هر دو روش، محیط­ها به گروه­هایی با ژنوتیپ­های برتر جداگانه تقسیم شدند و رفتار برخی مکان‌ها در گزینش ژنوتیپ‌ها در همه سال­ها مشابه و در برخی دیگر متفاوت از هم بود، بنابراین نتیجه­گیری شد که الگوی تکرارپذیری ژنوتیپ­های برتر در هر مکان تحت شرایط دیم، با چالش همراه است. ارقام شاهد ثمین، قزوین و جم، عملکرد دانه و پایداری عملکرد مطلوبی از خود نشان دادند. با وجود این­که امکان انتخاب ژنوتیپ­های پرمحصول و پایدار در بین لاین­ها نسبت به ارقام شاهد ضعیف بود، اما ژنوتیپ­های شماره یک، سه، شش، 12 و 14 با توجه به عملکرد بالا می­توانند در سازگاری خصوصی مورد استفاده قرار گیرند و منابع ژنتیکی مطلوبی برای معرفی ارقام متحمل به تنش خشکی و سرما در دیم­زارهای مورد مطالعه باشند.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_82440_da1ae6217c389cc3da44bd395d82b18a.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 The response of vetch (Vicia sativa) growth and yield to planting density and starter nitrogen under conservation and conventional conditions واکنش رشد و عملکرد ماشک دیم به تراکم کاشت و سطوح نیتروژن درشرایط کشت حفاظتی و مرسوم 167 176 82441 10.22059/ijfcs.2020.289784.654645 FA نصرت اله حیدرپور استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران امین نامداری استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران ابوالفضل باغبانی آرانی استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2019 09 29 Improving forage production in dryland areas requires attention to the issues such as planting density, nitrogen use and conserving water and soil resources. In this regard, the current study was conducted to investigate the influence of planting density, starter nitrogen level and tillage practices (conventional and conservation) on vetch (<em>Vicia sativa</em>) growth and yield under rain fed semi tropical conditions (Gachsaran dryland research station). The experiment was conducted in a strip split plot in three replicates for three years.  Treatments included residues of preceding wheat (with or without), planting density (100, 150 and 200 plants per m²) and applied nitrogen as starter fertilizer (0, 15 and 30 kg.ha^-1 N). Based on the results of analysis of variance, no treatment had significant effect on early growth, days to flowering and ripening and plant height. The results showed that retaining preceding wheat residues caused significant increase in fresh forage and grain yields. For the most studied traits, adding starter nitrogen fertilizer didn’t cause any significant effect. The results of nitrogen and residue interactions showed that although adding 15  kg ha^-1 starter N slightly increased grain yield especially when the residues were retained on the soil but higher amount (30 kg ha^-1 ) reduced grain yield regardless the presence or absence of residues. If producing forage is the main purpose of vetch planting, 150 plants per m² is recommendable while for seed production, 100 plants per m² leads to better seed yield. <strong>افزایش تولید علوفه در اراضی دیم، مستلزم توجه به مسایل به‌زراعی مانند تراکم کاشت و مصرف نیتروژن و لزوم توجه به حفظ منابع آب و خاک می‌باشد؛ بنابراین به‌منظور بررسی اثر تراکم کاشت و مقادیر نیتروژن پیش‌کاشت بر طول دوره‌های رشد و عملکرد زراعی ماشک علوفه­ای رقم طلوع در شرایط کشت حفاظتی و مرسوم، پژوهشی سه ساله (1396-1392) به‌صورت استریپ اسپلیت پلات و بر پایه</strong><strong><em> </em></strong><strong>طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم گچساران انجام شد. تیمارها شامل بقایای کلش گندم در دو سطح (عدم وجود و وجود بقایای گیاهی) به‌عنوان عامل اصلی، تراکم‌ کاشت در سه سطح (100، 150 و 200 بوته در مترمربع) به‌عنوان عامل فرعی و کود نیتروژن در سه سطح (صفر، 15 و 30 کیلوگرم در هکتار) به‌عنوان عامل فرعی فرعی انتخاب شدند. </strong><strong>تجزیه مرکب داده­ها نشان داد که اثر تیمارهای آزمایشی بر مراحل سبزشدن، گلدهی، رسیدگی و ارتفاع ماشک معنی‌دار نشد. اثر سال و تراکم کاشت بر عملکرد علوفه تر و خشک و عملکرد دانه و زیست­توده معنی‌دار بود. </strong><strong>نتایج، بیانگر تأثیر بیش از هفت درصدی بقایای گندم بر افزایش عملکرد علوفه تر در سال­های اجرای آزمایش بود. بهترین تراکم کاشت ماشک جهت تولید علوفه و دانه در منطقه گچساران، به‌ترتیب 150 و 100 بوته در مترمربع تشخیص داده شد. در اکثر ویژگی‌های مورد بررسی، کاربرد کود نیتروژن تأثیر معنی‌داری نداشت.  نتایج برهمکنش نیتروژن و بقایای گیاهی نشان داد که کاربرد 15 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به صورت پیش‌کاشت، با افزایش نسبی عملکرد دانه، به‌ویژه با وجود بقایای گندم همراه بود، اما کاربرد مقدار بیشتر نیتروژن (30 کیلوگرم در هکتار)، </strong><strong>با وجود یا عدم وجود بقایا،</strong><strong> </strong><strong>منجر به کاهش عملکرد دانه شد. </strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_82441_e3676bc0fc2bb3b0c2d75c9ee83431ca.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 52 1 2021 03 21 Effect of Salt Stress on Some Physiological and Biochemical Characteristics of Wheat Cultivars اثر تنش شوری بر توزیع یونی و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ارقام گندم 177 190 82515 10.22059/ijfcs.2018.242878.654386 FA زهره دیانت مهارلویی دانش آموخته دکتری، گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران کاظم پوستینی استاد گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علیرضا عباسی دانشیار گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2017 10 17 The aim of this study to evaluate the response of wheat cultivars to salt stress on some physiological and biochemical characteristics and more understand about the mechanisms of resistance to salinity and access to tolerance genetic resources. To evaluate the effects of different concentrations of salinity (control and 16 dS m-1) on morphological and physiological aspects of 5 wheat cultivars, an experiment was conducted using a randomized complete block design with factorial treatments in three replications. The results showed that salt stress causes a significant reduction in shoot and root dry matter, the concentration of K+ and K+/Na+ ratio of different varieties of wheat and this reduction was more severe in higher levels of salinity. The sodium content of the plant increased in high salinity. so that the negative correlation (-.828) between the concentration of sodium ions shoot and shoot and root dry matter. In addition, salt tolerant cultivars compared with the susceptible cultivars showed high K+/Na+ ratio in shoot and root keep better performance in salinity stress. So K+/Na+ showed significant positive correlation (0.747) with the shoot dry matter. salt tolerant cultivars transfer Less sodium in their shoot. shoot K+ ion concentration was positively correlated (.747) with shoot dry matter. The observed negative correlation between sodium concentration and the chlorophyll content (-0.946) indicate that the plant metabolism has been adversely affected by salinity stress. مطالعه حاضر با هدف بررسی واکنش ارقام گندم به تنش شوری از نظر صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی و درک بهتر ساز و کارهای تحمل به تنش شوری و دستیابی به منابع ژنتیکی مطلوب انجام گرفت. آزمایش بر روی 5 رقم گندم و دو سطح شوری (شاهد و 16 دسی زیمنس بر متر) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. نتایج نشان داد تنش شوری سبب کاهش معنی‌دار وزن اندام هوایی و ریشه گیاه، غلظت پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم ارقام مختلف گندم گردید و این کاهش در سطوح بالاتر تنش شوری، شدیدتر بود. میزان سدیم گیاه در نتیجه تنش شوری افزایش یافت به طوریکه همبستگی منفی و معنی‌داری بین ماده خشک شاخساره و غلظت یون سدیم بخش هوایی (886/0-) وجود داشت. علاوه بر این ارقام متحمل در مقایسه با ارقام حساس با بالا نگه داشتن نسبت پتاسیم به سدیم در شاخساره و ریشه عملکرد مناسب‌تری را در شرایط تنش شوری از خود نشان دادند، چنانچه نسبت پتاسیم به سدیم همبستگی مثبت و معنی داری (798/0) را با ماده خشک شاخساره ارقام نشان داد. ارقام متحمل شامل شعله و اروند سدیم کم‌تری را به بافت‌های بالایی خود انتقال دادند و ارقام حساس اترک و گلستان میزان سدیم بیشتری در بافت‌های خود داشتند. غلظت یون پتاسیم اندام‌های هوایی همبستگی مثبت و معنی‌داری (842/0) با ماده خشک شاخساره داشت. با توجه به همبستگی منفی و معنی دار بین غلظت سدیم و کلروفیل (927/0-) می‌توان گفت متابولیسم گیاه تحت تاثیر تنش شوری قرار می‌گیرد. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_82515_d27181ec380a0001f7c303475806ecc8.pdf