مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 55 3 2024 09 22 Effects of Application of Vermicompost, Nitroxin, Biosuperphosphate, and Biosulfur on Yield and Essential Oil Composition of Herb in Sustainable Cultivation of Coriander (Coriandrum sativum L.) تأثیر مصرف ورمی‌کمپوست، نیتروکسین، بیوسوپرفسفات و بیوسولفور بر عملکرد و ترکیب اسانس اندام رویشی در کشت پایدار گشنیز (Coriandrum sativum L.) 99 113 99284 10.22059/ijfcs.2024.368551.655046 FA حامد قاسمی طبسی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی و علوم پایه، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران 0000-0002-8242-6843 محمدتقی درزی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی و علوم پایه، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران 0000-0002-4018-2932 محمد رضا حاج سید هادی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی و علوم پایه، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران 0000-0002-2903-3848 Journal Article 2023 12 01 In order to study the effects of organic and bio-fertilizer application on yield and<strong> </strong>essential oil composition of the herb in sustainable cultivation of coriander (<em>Coriandrum sativum</em> L.), an experiment was conducted based on a randomized complete block design with twelve treatments and three replications in Tehran, Iran in 2019. The treatments were 1- vermicompost (10 t ha^-1), 2- nitroxin, 3- bio-superphosphate, 4- biosulfur, 5- vermicompost + nitroxin, 6- vermicompost + bio-superphosphate, 7- vermicompost + biosulfur, 8- nitroxin + bio-superphosphate, 9- nitroxin + biosulfur, 10- bio-superphosphate + biosulfur, 11- chemical fertilizer and 12- control (without fertilizer). The results showed that treatments had significant effects on studied traits, as the highest herb yield (3833.3 kg ha^-1) in integrated treatment of 10 t ha^-1 vermicompost and nitroxin and the highest essential oil content (0.254%) and essential oil yield (7.70 kg ha^-1) in integrated treatment of nitroxin and bio-superphosphate were obtained. In an investigation of essential oil components, the highest caryophyllene oxide<strong> </strong>content (40.13%) in control, the highest trimethyl-2-pentadecanone<strong> </strong>content (37.89%) in combined treatment of vermicompost and bio-superphosphate, the highest n-decanal content (11.84%) and E-caryophyllene content (8.18%) in the integrated treatment of nitroxin and bio-superphosphate, the highest<strong> </strong>hexadecanoic acid content (7.95%) in treatment of bio-superphosphate and the highest dodecanal<strong> </strong>content (11.27%)<strong> </strong>in treatment of chemical fertilizer were obtained. In general, the results of this study showed that the application of some bio and organic fertilizers, specially integrated using nitroxin and bio-superphosphate in comparison to chemical fertilizer had a considerable role in increasing of yield and quantity and quality of essential oil of coriander herb. به منظور بررسی اثر مصرف کودهای آلی و زیستی بر عملکرد و ترکیب اسانس اندام رویشی در کشت پایدار گیاه دارویی گشنیز،<strong> </strong>آزمایشی به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی با دوازده تیمار و سه تکرار در شهرستان تهران در سال 1398 اجرا شد. تیمارها شامل 1- ورمی­کمپوست (10 تن در هکتار)، 2- نیتروکسین، 3- بیوسوپرفسفات، 4- بیوسولفور، 5- ورمی­کمپوست + نیتروکسین، 6- ورمی­کمپوست + بیوسوپرفسفات، 7- ورمی­کمپوست + بیوسولفور، 8- نیتروکسین + بیوسوپرفسفات، 9- نیتروکسین + بیوسولفور، 10- بیوسوپرفسفات + بیوسولفور، 11- کود شیمیایی و 12- شاهد (عدم مصرف کود) بودند. نتایج نشان داد که تیمارها تأثیر معنی­داری بر صفات مورد مطالعه داشتند؛ به<strong>­</strong>طوری<strong>­</strong>که بیشترین عملکرد اندام رویشی (3/3833 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تلفیقی 10 تن ورمی­کمپوست و نیتروکسین و بیشترین میزان اسانس (254/0 درصد) و عملکرد اسانس (70/7 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تلفیقی نیتروکسین و بیوسوپرفسفات حاصل شد. در بررسی اجزای اسانس، بیشترین میزان کاریوفیلن<strong>­</strong>اکساید (13/40 درصد) در شاهد، بیشترین میزان تری<strong>­</strong>متیل<strong>­</strong>پنتادکانون (89/37 درصد) در تیمار تلفیقی ورمی­کمپوست و بیوسوپرفسفات، بیشترین میزان ان­دکانال (84/11 درصد) و ایی<strong>­</strong>کاریوفیلن (18/8 درصد) در تیمار تلفیقی نیتروکسین و بیوسوپرفسفات، بیشترین میزان هگزادکانوئیک<strong>­</strong>اسید (95/7 درصد) در تیمار بیوسوپرفسفات و بیشترین میزان دودکانال (27/11 درصد) در تیمار کود شیمیایی به<strong>­</strong>دست آمد. به<strong>­</strong>طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که کاربرد برخی کودهای آلی و زیستی، به ویژه مصرف تلفیقی نیتروکسین و بیوسوپرفسفات در مقایسه با کود شیمیایی، نقش بارزی در افزایش عملکرد و کمیت و کیفیت اسانس اندام رویشی گشنیز داشتند https://ijfcs.ut.ac.ir/article_99284_7a83c8ea19d1e853bc6302279a31a017.pdf