مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 54 3 2023 09 23 Investigating the Agronomic Value of One White Bean Cultivar Applying for Commercialization بررسی ارزش زراعی یک رقم لوبیا سفید متقاضی تجاری‌شدن 53 67 93819 10.22059/ijfcs.2023.352931.654964 FA بابک درویشی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران 0000-0003-0955-2525 مصطفی شاکری موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران 0000-0002-2135-9069 حامد نصیری وطن مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران 0000-0002-8460-6266 محمد کاوند مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران 0000-0002-8599-8556 شمس ا... ینکجه فراهانی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران 0000-0002-9485-0991 Journal Article 2022 12 31 This experiment was conducted in order to investigate the agronomic value of one new variety of white bean named "Hidajdor" which were introduced by the private sector with the aim of registering the named variety in the national list of plant varieties. This bean cultivar "Hidajdor" along with 4 domestic control cultivars (Almas, Dorsa, Pak, and Shokufa) were studied in 3 different locations (Karaj, Zanjan, and Khomein) based on complete randomized block design in three replications during two crop seasons (2019-2020 and 2020-2021). Results showed that flowering occurred significantly earlier in candidate cultivar "Hidajdor" than control cultivars (6 days earlier than mean of control cultivars). As the same way, physiological seed ripening in candidate cultivar occurred earlier than control cultivars (4 days earlier than mean of other cultivars). In candidate "Hidajdor" cultivar, despite the lower height of the plant compared to control cultivars, the height of the first pod was higher than control cultivars (5.5 percent). Although the number of seeds in the plant of "Hidajdor" candidate cultivar was lower than control cultivars (19.6 percent), but this cultivar produced bigger seeds, so that the average weight of one hundred seeds of this cultivar (46.72 g) was significantly higher (37.8 percent) than the control cultivars (29 g). Finally, the candidate cultivar "Hidajdor" can play an effective role as new germplasm in the country's beans production due to its erect growth type and ease of harvesting, early maturity, and production of larger seeds (marketability).  این آزمایش به­منظور بررسی ارزش زراعی یک رقم جدید لوبیا سفید به نام هیدج­د-ر صورت گرفت که توسط بخش خصوصی و با هدف ثبت نام رقم مذکور در فهرست ملی ارقام گیاهی معرفی شده بود. این رقم به همراه چهار رقم شاهد (الماس، درسا، پاک و شکوفا) در سه منطقه مختلف (کرج، زنجان و خمین) و در هر منطقه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به­ مدت دو سال زراعی (1400-1399 و 1399-1398) مورد بررسی قرار گرفت.  نتایج نشان داد که گلدهی در رقم کاندید هیدج­د-ر به­طور معنی­ داری زودتر از ارقام شاهد (6 روز زودتر از میانگین ارقام شاهد) اتفاق افتاد. به­ همین ­ترتیب رسیدگی فیزیولوژیک بذر در رقم هیدج­د-ر چهار روز زودتر از ارقام شاهد صورت گرفت. در رقم کاندید هیدج­د-ر علیرغم کمتر­بودن ارتفاع بوته نسبت به ارقام شاهد، ارتفاع اولین غلاف نسبت به ارقام شاهد بالاتر بود (5/5 درصد). اگرچه تعداد بذر در بوته رقم کاندید هیدج­د-ر نسبت به ارقام شاهد کمتر بود (6/19 درصد)، اما این رقم بذرهای درشت­تری تولید کرد؛ به ­طوری­که میانگین وزن صد­دانه این رقم (72/46 گرم) نسبت به ارقام شاهد (29 گرم) به­ طور معنی ­داری بالاتر بود (8/37 درصد). در نهایت رقم کاندید هیدج­د-ر به­ دلیل تیپ رشد ایستاده و سهولت برداشت، زودرس­ بودن و تولید دانه­ های درشت­ تر (بازارپسندی) می­تواند به­ عنوان ژرم­ پلاسم جدید در تولید حبوبات آبی کشور نقش مؤثری ایفا کند.  https://ijfcs.ut.ac.ir/article_93819_86b99dc2df2fd148dcd916f70a015554.pdf