مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 53 4 2022 12 22 Physiological responses and expression pattern of SOS genes of bread wheat to salt stress پاسخ‌های فیزیولوژیکی و الگوی بیان ژن‌های SOS گندم نان به تنش شوری 275 289 92705 10.22059/ijfcs.2022.337037.654887 FA کبری مکاریان عضو هیات علمی پیام نور رضا معالی امیری پردیس کشاورزی 0000-0003-2496-4800 سید علی پیغمبری پردیس کشاورزی و منابع طبیعی ،دانشگاه تهران سید محمد تقی طباطبایی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد فاطمه دانشمند گروه بیولوژی دانشگاه پیام نور تهران ایران Journal Article 2022 01 08 Regulation of ionic homeostasis in plant cells is one of the important aspects in salt tolerance. In this study, the effect of 200 mM salinity stress after 1, 10 and 20 days of stress on some morphological characteristics, elements concentration and expression of some genes involved in salt tolerance of bread wheat genotypes, including lines 7 and 8 (salt-tolerant), line 16 (salt-sensitive) and Sistan cultivar (native tolerant cultivar) were studied factorially in a Completely Randomized Design (CRD) with three replications. The results showed that salinity stress reduced shoot biomass in all tolerant and sensitive lines with the lowest reduction in line 7. Under salt stress conditions, Na⁺ content had an increasing trend in all lines and K⁺ content had a decreasing trend. The lowest increase of Na⁺, and the lowest decrease of K⁺ and K⁺/Na⁺ ratio was observed in line 7. Under salt stress conditions, the highest expression of <em>SOS1</em>, <em>SOS2</em> and <em>SOS3</em> genes was observed in line 7 and the lowest expression was observed in lines 16 and 8. The results of this study suggest that line 7 had a higher degree of tolerance and can be considered in breeding programs as well as for additional studies in saline areas. <strong>تنظیم</strong><strong> هموستازی یونی در سلول</strong><strong>­</strong><strong>های گیاهی یکی از جنبه­های مهم فیزیولوژی سلول­های زنده در تحمل به تنش شوری است که توسط مسیر سیگنالینگ</strong><strong> </strong><strong>فوق حساسیت به شوری</strong><strong> </strong><strong><em>SOS)</em></strong><strong>) انجام می</strong><strong>­</strong><strong>شود</strong><strong>. </strong><strong>در این</strong><strong> </strong><strong>پژوهش برخی خصوصیات مورفولوژیک، غلظت عناصر و بیان برخی ژن­های دخیل در تحمل تنش شوری 200 میلی‌مولار پس از یک، 10 و 20 روز از تنش ژنوتیپ‌های گندم نان شامل لاین</strong><strong>­</strong><strong>های</strong><strong> </strong><strong>7 و 8 (متحمل به شوری)، لاین 16 (حساس به شوری) و رقم سیستان (رقم بومی و متحمل) به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که تنش شوری باعث کاهش زیست</strong><strong>­</strong><strong>توده اندام هوایی در کلیه لاین­های متحمل و حساس شد که کمترین میزان کاهش معنی­دار مربوط به لاین 7 بود. در شرایط تنش شوری در کلیه لاین­ها میزان </strong><strong> Na⁺</strong><strong>روند افزایشی و میزان </strong><strong>K⁺</strong><strong> روند کاهشی داشت. کمترین افزایش</strong><strong>Na⁺</strong><strong> </strong><strong>، کمترین کاهش </strong><strong>K⁺</strong><strong> و کمترین کاهش نسبت </strong><strong>K⁺/Na⁺</strong><strong></strong><strong>در لاین 7 مشاهده شد.</strong><strong> </strong><strong>تحت تنش شوری بیشترین میزان بیان ژن­های </strong><strong><em>SOS1</em></strong><strong>، </strong><strong><em>SOS2</em></strong><strong> و </strong><strong><em>SOS3</em></strong><strong> در لاین 7 و کمترین میزان بیان در لاین</strong><strong>­های 16 و 8 مشاهده شد.</strong><strong> نتایج این پژوهش پیشنهاد می‌کند که لاین 7 از درجه تحمل بالاتری برخوردار بوده و می‌تواند در برنامه‌های اصلاحی و نیز جهت مطالعات تکمیلی در مناطق شور مورد توجه قرار گیرد.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_92705_a6335043cca592171e6cdf2bbcb5c83a.pdf