مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 51 4 2020 12 21 Effect of planting date, drought stress and salicylic acid on yield and biochemical characteristics of quinoa تاثیر تاریخ‏ کاشت، تنش‏ خشکی و اسید سالیسیلیک بر عملکرد و ویژگی‏ های بیوشیمیایی کینوآ 55 71 79284 10.22059/ijfcs.2020.284610.654622 FA صالح جهانبخش گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان روح الله مرادی گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان غلامرضا خواجویی نژاد گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان مهدی نقی زاده گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان Journal Article 2019 07 03 This study was conducted to investigate the response of yield and some biochemical characteristics of quinoa to planting date, drought stress and salicylic acid as split-split-plot experiment based on randomized complete block design with three replications at the experimental station of the Agricultural Faculty of Bardsir, Shahid Bahonar University of Kerman in 2018. The experimental treatments were planting date (April 5, 5 May 5 and June 5) as the main plots, irrigation levels (90, 60 and 30% of filed capacity) as subplots and foliar application (salicylic acid 1 mM and water) as sub-subplots. The results showed that grain yield for May (653.91 kg ha^-1) planting date was significantly higher than April (578.7 kg ha^-1) and June (460.8 kg ha^-1). Decrease in consumed water to 60% of FC had no significant effect on grain yield, but the trait value in 30% of FC was significantly lower than other irrigation levels. Grain yield was significantly increased by foliar application of salicylic acid than water application only at severe drought stress. The highest oil (4.08%) and vitamin C (3.93 mg.g^-1) contents were related to May planting date and non-stressed condition. Relationship of grain yield with grain antioxidant activity and carbohydrate was negative. Proline, MDA and APX values were significantly increased by drought stress, but salicylic acid could decrease the traits.Generally, the results indicated that May planting date is the most suitable planting date for quinoa in Bardsir regions and similar climates. The plant has a considerable tolerance in water stress condition based on the antioxidant defense mechanism. Salicylic acid could mitigate the negative impacts of drought stress in limited irrigation levels. <strong>این آزمایش باهدف بررسی واکنش عملکرد و برخی صفات بیوشیمیایی کینوآ به تاریخ کاشت، تنش خشکی و محلول‏پاشی اسید سالیسیلیک (</strong><strong>SA</strong><strong>)، به­صورت کرت­های دوبار خرد شده بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تاریخ کاشت (15 فروردین، 15 اردیبهشت و 15 خرداد) به­عنوان عامل اصلی، سطوح مختلف آبیاری (90، 60 و 30 درصد ظرفیت زراعی) به­عنوان عامل فرعی و محلول‏پاشی (</strong><strong>SA</strong><strong> با غلظت یک میلی­مولار و آب به­عنوان شاهد) به­عنوان فاکتور فرعی-فرعی بودند. نتایج نشان داد که عملکرد دانه در تاریخ کاشت اردیبهشت (9/653 کیلوگرم در هکتار)، به‏طور معنی‏داری بیشتر از فروردین (7/578) و خرداد (8/460 کیلوگرم در هکتار) بود. کاهش آب مصرفی تا 60 درصد ظرفیت زراعی، تأثیر معنی­داری بر عملکرد دانه نداشت، ولی میزان این شاخص در 30 درصد ظرفیت زراعی، به‏ترتیب حدود 13 و 10 درصد کمتر از سطح اول و دوم آبیاری بود. محلول‏پاشی </strong><strong>SA</strong><strong> تنها در شرایط تنش شدید، باعث افزایش معنی­دار عملکرد دانه نسبت به محلول‏پاشی آب شد. بالاترین درصد روغن (08/4) و ویتامین </strong><strong>C</strong><strong> (93/3 میلی‏گرم در گرم) دانه، در تاریخ کاشت اردیبهشت و عدم‏تنش آبیاری تولید شد. خاصیت آنتی‏اکسیدانی و محتوای کربوهیدرات دانه، رابطه منفی با عملکرد دانه نشان دادند. میزان پرولین، مالون‏دی‏آلدهید (</strong><strong>MDA</strong><strong>) و آسکوربات‏پراکسیداز (</strong><strong>APX</strong><strong>) با افزایش شدت تنش خشکی افزایش یافت، ولی </strong><strong>SA</strong><strong>، منجر به کاهش معنی‏دار این شاخص‏ها شد. به‏طورکلی نتایج نشان داد که تاریخ کاشت اردیبهشت، مناسب‏ترین زمان کاشت کینوآ برای مناطق مشابه با بردسیر می‏باشد. باتوجه سیستم دفاع آنتی‏اکسیدانی کینوآ، این گیاه مقاومت بالایی به تنش خشکی دارد و استفاده از </strong><strong>SA</strong><strong> نیز می‏تواند در کاهش اثرات منفی تنش خشکی بر آن موثر باشد.</strong> https://ijfcs.ut.ac.ir/article_79284_693c870b2c48f3e66e817f7ba65eb84b.pdf