مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 46 3 2015 09 23 Evaluation of biology aspects and chemical management of Triticum boeticum Boiss. in wheat fields بررسی ویژگی هایی از زیست‌شناسی و مدیریت شیمیایی علف هرز گندم یونانی (Triticum boeticum Boiss.) در گندمزارها 395 404 55843 10.22059/ijfcs.2015.55843 FA محمد فرهنگ فر دانشجوی دکتری علوم علف های هرز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج محمد انتصاری دانشجوی دکتری تکنولوژی بذر، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج سیروان بابایی دانشجوی دکتری علوم علف های هرز، پردیس کشاورزی و منابع 0000-0001-5084-2140 مالک یزدانی کارشناسی ارشد علوم علف های هرز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج حسن علیزاده استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج 0000-0002-5685-6567 Journal Article 2013 10 22 In order to recognized and evaluated of biological properties and possibility control ofwild einkorn (<em>Triticum boeticum</em> Boiss.) growing weed in wheat fields of the West, and was carried out with laboratory, greenhouse and field in Agronomy Faculty, University of Tehran, Karaj, during 2010.Experimental treatments included, temperatures 5, 10,15,20,25 and 30, potential 0,-4,-8,-12 bar that was a randomized complete block design with four replications. Greenhouse and field treatments herbicides were included: diclofop methyl, fenoxaprop-p-ethyl, clodinafop-propargyl, sulfosulfuron, mezosulfuron + iodosulfuron and pinoxaden. Recommended dosage of herbicides was used in 3-5 leaves and middle tillering growth stages of wheat and wild einkorn. Greenhouse and field treatments included were factorial experiment in randomized complete block design with four and three replication, respectively. According to the results observed with increasing osmotic potential significant decrease components germination at different temperatures. In between treatments, causing the loss of seeds and prevent germination of <em>T. boeticum</em> was 35 c°. Greenhouse study showed that weed biomass was affected by herbicide treatment in both stages. Among the herbicide treatments, mezosulfuron + iodosulfuron and diclofop methyl the highest increased weed biomass 37.3 and 44.8درصد, respectively, While the sulfosulfuron and clodinafop-propargyl the lowest decreased its 75.4 and 77.5درصد to the control. Based on field results and the presence of weeds in fields planted with <em>T. boeticum</em> Shiraz varieties, use of herbicides pinoxaden and sulfosulfuron, according to the appropriate control <em>T. boeticum</em> and less damage to the crop is recommended. به منظور شناخت ویژگی‌های زیست‌شناسی (بیولوژی) و بررسی امکان کنترل گندم یونانی (<em>Triticum boeticum</em> Boiss.)، علف‌ هرز در حال گسترش در گندمزارهای غرب کشور، بررسی‌هایی به‌صورت آزمایشگاهی، گلخانه­ای و صحرا­یی در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1389 به اجرا در آمد. در بررسی آزمایشگاهی برای تعیین دمای بهینة جوانه­زنی علف‌ هرز گندم یونانی تیمارهای دمایی شامل 5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجة سلسیوس و برای تعیین تحمل نسبی به تنش کم­آبی، پتانسیل­های 0، 4-، 8- و 12- بار، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. برای بررسی امکان کنترل شیمیایی علف‌­ هرز گندم یونانی، در بررسی گلخانه­ای و صحرا­یی تیمارهای علف­کشی مرسوم در گندم شامل: دیکلوفوپ متیل، فنوکساپروپ-پی-اتیل، کلودینافوپ-پروپارژیل، سولفوسولفورون، مزوسولفورون+ یدوسولفورن و پینوکسادن با میزان‌های توصیه‌شده در دو مرحلة رشدی (مرحلة 5-3 برگی و اواسط پنجه‌زنی) بر روی دو گونة گندم زراعی و گندم یونانی اعمال شد. برای بررسی‌های گلخانه­ای و صحرا­یی آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی به ترتیب با چهار و سه تکرار در نظر گرفته شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده در بررسی آزمایشگاهی مشاهده شد که با افزایش پتانسیل اسمزی در دماهای مختلف مؤلفه­های جوانه­زنی دارای کاهش معنی­داری بودند. در بین تیمارهای دمایی، دمای 35 درجة سلسیوس بازدارندة جوانه­زنی شد. نتایج بررسی گلخانه­ای نشان داد زیست­تودة علف‌ هرز در هر دو مرحلة رشدی تحت تأثیر تیمارهای علف­کشی قرار گرفت. در بین تیمارهای علف­کشی، علف‌کش‌های مزوسولفورون + یدوسولفورن و دیکلوفوپ متیل به‌ترتیب با 3/37 و 8/44 درصد کاهش نسبت به شاهد، کمترین و علف‌کش‌های سولفوسولفورون و کلودینافوپ-پروپارژیل به‌ترتیب با 4/75 و 5/77 درصد کاهش نسبت به شاهد، بیشترین کنترل زیست­تودة علف­‌ هرز را داشتند. به­طورکلی برپایة نتایج صحرا­یی و در صورت حضور علف­‌ هرز <em>T. boeticum</em> در گندمزار کشت‌شده با رقم شیراز، کاربرد دو علف­کش سولفوسولفورون و پینوکسادن، با توجه به کنترل مناسب<em>T. boeticum</em>  و آسیب و زیان کمتر به گیاه زراعی توصیه می­شود. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_55843_5eaacd48c2e34fd21991b351b35e8aed.pdf