مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران علوم گیاهان زراعی ایران 2008-4811 43 1 2012 07 22 Influence of Water Stress and Nitrogen Levels on Seed Yield and Yield Components in Two Red Kidney Bean Genotypes تاثیر سطوح مختلف تنش خشکی و نیتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو ژنوتیپ لوبیا قرمز 29 38 24876 10.22059/ijfcs.2012.24876 FA آرش محمدزاده دانشجوی کارشناسی ارشد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران ناصر محنون حسینی استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران حسین مقدم استادیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران مهدی اکبری دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی Journal Article To study the effects of different levels of water stress and nitrogen fertilizer on seed yield and yield components of two common bean genotypes (Phaseolus vulgaris), an experiment in a split plot factorial based on CRBD with four replications was conducted at the research farm of University of Tehran (Karaj-Iran) in 2010. Water stress treatments as the main factor included normal irrigation (60 mm evaporation from open pan), mild and sever water stress (90 and 120 mm evaporation from open pan, respectively) at fourth leaf stage. Nitrogen fertilizer at four levels comprised of zero, 50, 100 and 150 kg N/ha and two red kidney bean genotypes (namely, Akhtar and D81083) were allocated as sub plots in a factorial arrangement. The results indicated that water stress decreased pods/plant, seeds/pod, 100 seed weight, seed yield, total dry matter, harvest index and plant height, significantly (p ? 0.05), but increased seed protein. Nitrogen fertilizer application also increased plant traits, significantly, except for the seeds/pod and harvest index. The two bean genotypes were different in their characteristics excluding the seeds/pod and seed protein content, however, the seed yield was comparatively higher in D81083 than Akhtar genotype. The interaction effects of water stress × genptype on bean seed yield under normal irrigation and severe drought stress was recorded for D81083 and Akhtar genotypes, respectively. Similarly, the interaction effects of water stress × nitrogen on bean seed yield under normal irrigation with 150 kg N/ha and under severe drought stress without nitrogen was higher and lower, respectively به منظور بررسی اثر تنش خشکی و سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو ژنوتیپ لوبیا قرمز(Phaseolus vulgaris)، آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (کرج) در سال زراعی 1389 اجرا گردید. تنش خشکی به عنوان فاکتور اصلی در سه سطح آبیاری نرمال (60 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر)، تنش خفیف و شدید خشکی پس از مرحله 4 برگی (به ترتیب 90 و 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر) اعمال گردید. سطوح مختلف کود نیتروژن در چهار سطح صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و دو ژنوتیپ لوبیا (رقم اختر و لاین D81083) نیز به عنوان فاکتور فرعی به صورت فاکتوریل در نظر گرفته شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تنش خشکی به طور معنی‌داری سبب کاهش تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و ارتفاع بوته گردید. اما میزان پروتئین دانه را افزایش داد. اعمال کود نیتروژن نیز به جز تعداد دانه در غلاف و شاخص برداشت سایر صفات را به طور معنی‌داری تحت تاثیر قرار داد و سبب افزایش مقادیر آنها گردید. دو ژنوتیپ مورد مطالعه لوبیا قرمز در صفات مختلف به جز در تعداد دانه در غلاف و پروتئین دانه با هم اختلاف معنی‌دار داشتند. در بررسی اثر متقابل تنش خشکی×ژنوتیپ، در آبیاری نرمال لاین D81083 و در تنش شدید خشکی رقم اختر به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد دانه را تولید کردند. همچنین اثر متقابل تنش خشکی×کود نیتروژن بر عملکرد دانه نشان داد که تیمار 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در آبیاری نرمال بیشترین و تیمار بدون مصرف کود (شاهد) در شرایط تنش شدید کم‌آبی کمترین عملکرد را دارا بودند. https://ijfcs.ut.ac.ir/article_24876_e04f87e54ca47e7aac0fde5f55a2b928.pdf